De Universiteit Antwerpen/Centrum voor Stadsgeschiedenis heeft een subsidie-aanvraag ingediend bij de Herculesstichting betreffende de financiering van onderzoeksinfrastructuur getiteld: Historisch Stads GIS: Geïntegreerde data-infrastructuur voor de historische analyse van de stedelijke ruimte (GIStorical Antwerp: a micro-level data tool for the study of past urban societies, test-case: Antwerp); promotor-woordvoerder is Prof. dr. Bruno Blondé, hoogleraar.
Historische gegevens laten zich niet alleen vrij nauwkeurig dateren in de tijd, ze zijn bovendien ook toewijsbaar aan een bepaalde locatie in de stad. Die lokalisering biedt ongeziene mogelijkheden om een massa aan historische, archeologische, kunsthistorische en landschappelijke data op een gestructureerde wijze met elkaar in verband te brengen. Met de creatie van een GIS (Geografisch Informatie Systeem)/SDI (Spatial Data Infrastructure) voor de stedelijke ruimte wil het universitaire onderzoeksproject toekomstige generaties van onderzoekers én stedelijke gemeenschappen een geïntegreerd platform bieden voor de organisatie, analyse en grafische voorstelling van data met betrekking tot steden en hun ontwikkeling in tijd en ruimte.
In het geheel van historische GIS-applicaties, ontwikkelt dit project een kadastrale doorsnede van de volledige stad op elk ogenblik doorheen haar geschiedenis nodig. Eens die basisstructuur echter tot stand gebracht, kunnen onbeperkt nieuwe lagen met ‘attribuutdata’ toegevoegd en geanalyseerd worden. Bij ontwerp van de basisstructuur worden volgende principes gevolgd:
De databankstructuur moet voldoende complex en gecompartimenteerd zijn om heel verschillende data te bevatten en te kunnen analyseren. Daarnaast moet echter ook steeds aanvulling door niet-professionele gebruikers mogelijk zijn.
De haalbaarheid echter voor een groot deel bepaald wordt door de bronnensituatie van een bepaalde stad. Antwerpen voldoet heuristisch aan de voorwaarden, met name door de goed bewaarde eigendomsadministratie in de vorm van schepenregisters die volgende retrogressieve analyse-keten mogelijk maakt:
Bovendien zijn verschillende gedetailleerde stadsplannen beschikbaar vanaf het midden van de 16e eeuw. De concordantie tussen stadsplannen en perceelsreconstructie is zowel onderwerp van onderzoek, als bron van visualiseringsmogelijkheden voor de stedelijke ruimte.
De raad van bestuur van de Herculesstichting heeft (beslissing nummer 20120301-06) de aanvraag goedgekeurd omdat het onderzoeksvoorstel beantwoordt aan de doelstellingen van de financiering van onderzoeksinfrastructuur en aantoonbaar innovatief is.
Gelet op deze positieve beslissing, draagt de Universiteit Antwerpen als onthaalinstelling bij met cofinanciering uit eigen middelen.
Aan bestuurszaken wordt een bijdrage gevraagd :
De stad Antwerpen voert zelf geen onderzoeksdata of georefereert maar levert data aan.
Bij het afsluiten van het project draagt de UA/Centrum voor Stadsgeschiedenis de historische GIS-infrastructuur over aan de stad die de kaarten verder kan gebruiken (bijvoorbeeld voor archeologisch onderzoek) of ter beschikking kan stellen aan andere onderzoekers.
Bestuurszaken adviseert gunstig omdat deze vraag past in de doelstellingen inzake hergebruik en open data waarbij het college heeft goedgekeurd dat alle entiteiten van de groep stad Antwerpen hun actieve medewerking verlenen aan het verzamelen, klaarmaken en ter beschikking stellen van open data uit de eigen operationele werking. Samenwerking met hogere overheden en externe partners vormen hierbij het uitgangspunt.
Op 18 april 2007 heeft het Vlaams Parlement het decreet over het hergebruik van overheidsinformatie goedgekeurd.
Het college keurt de bijdrage tot de realisatie van een historische GIS-applicatie aan de Universiteit Antwerpen/Centrum voor Stadsgeschiedenis goed, door: