2012_CBS_10439 - Duurzame ontwikkeling - Plan van aanpak warmtenet Nieuw Zuid - Goedkeuring

De stad heeft de haalbaarheid van warmtenetten voor het gebied Nieuw Zuid laten onderzoeken. Op basis hiervan besliste het college op 13 juli 2012 dat op Nieuw Zuid een warmtenet zal aangelegd worden (jaarnummer 7434) en dat de stad Antwerpen zich engageert voor de regie met het oog op deze aanleg. Het college gaf tevens opdracht aan de dienst stadsontwikkeling/energie en milieu Antwerpen om een plan van aanpak voor de implementatie van het warmtenet op Nieuw Zuid op te maken.

De opmaak van het plan van aanpak verliep parallel met de afronding van het masterplan Nieuw Zuid. Hierin worden alle maatregelen beschreven om tot een ecologisch duurzame wijkontwikkeling te komen. De projectontwikkelaars van Nieuw Zuid werden betrokken bij de opmaak van het plan van aanpak. 

Doel van het plan van aanpak

Het plan van aanpak inventariseert de belangrijkste aspecten die leiden tot een goede planning, realisatie en beheer van het warmtenet op Nieuw Zuid. Met dit plan wordt transparantie en overeenstemming gecreëerd tussen de verschillende diensten en actoren die zowel bij stad Antwerpen als de projectontwikkelaar meewerken aan het warmteproject. Dit is primordiaal omdat er heden geen standaard draaiboek bestaat om warmtenetten in de praktijk te brengen. Het is daarom belangrijk om met gelijke snelheid en met de nodige vorm van participatie iedereen goed geïnformeerd te houden.

Belang van dit plan van aanpak en de correcte uitvoering

Het uitrollen van een warmtenet in Antwerpen is nieuw. Het wetgevend kader en de stedelijke ervaring uit vorige gerealiseerde projecten zijn beperkt. Dit maakt dat de implementatie met de nodige omzichtigheid en voorbereiding dient te gebeuren. Tijdens de uitvoering van het plan van aanpak zullen aan college en gemeenteraad beleidskeuzes voorgelegd worden met betrekking tot de organisatie van de warmtemarkt op lokaal niveau en de eigen stedelijke rol daarin. Deze zullen enerzijds directe impact hebben op het warmtenet van Nieuw Zuid. Anderzijds verdient het aanbeveling om de warmtemarkt zo te organiseren dat het model toelaat om zonder fundamentele wijzigingen ook andere wijken op analoge wijze met een warmtenet uit te rusten en te beheren. Het plan van aanpak zorgt ervoor dat samen met het traject voor de ontwikkeling van een warmtenet op Nieuw Zuid ook de generieke beleidsprincipes bepaald worden waarop volgende ontwikkelingen van warmtenetten kunnen gestoeld worden (bijvoorbeeld Cadixwijk, inkoppeling van restwarmte …).

Het is cruciaal dat het tijdpad voor de beleidsvoorbereiding en implementatie van het warmtenet parallel loopt met de vastgoedontwikkeling op Nieuw Zuid. Het stedelijk kader voor ontwikkeling van warmtenetten dient vast te liggen op het ogenblik dat gestart wordt met de planning en uitvoering van de eerste striga’s. Het toewijzen van de opdrachten voor warmtedistributie en -productie en het uitwerken van de uitvoeringsplannen door de marktpartijen gebeuren kort daarop. Het plan van aanpak is bijgevolg essentieel om de verschillende stappen op juiste wijze en momenten uit te voeren.

Samenvatting van het plan van aanpak

De timing waarop de gunning voor aanleg van het warmtenet en de centrale warmteproductie plaatsvindt (laatste stap, voorzien voor oktober 2013) moet voldoende ruimte laten voor de opdrachtnemer om tijdig het ontwerp te finaliseren en realiseren zonder dat de vastgoedontwikkeling daardoor achteruit wordt gesteld.

De gunningsprocedure vergt enkele maanden tijd omdat de beoordeling een gespecialiseerde aanpak vereist. Het is waarschijnlijk dat er een onderhandelingsronde wordt ingevoerd die eveneens de nodige tijd vraagt om van een tussentijdse naar definitieve evaluatie te gaan. Daarenboven dienen de inschrijvers ook de nodige tijd te hebben om het dossier voor te bereiden en waar nodig eigen berekeningen uit te voeren.

Voorafgaand aan de lancering van het bestek wordt een projectdefinitie opgemaakt. Deze fungeert als discussiebasis voor de marktconsultatie. Ze omvat alle inhoudelijke en organisatorische aspecten die de marktpartijen in staat moet stellen om feedback te geven over een realistische aanpak van het warmteproject. Waar nodig kunnen relevante bemerkingen verder worden verwerkt. Dit moet de doorlooptijd van de gunning verbeteren.

Naast de informatie die nu gekend is, zijn voor een aantal thema’s verdere verduidelijkingen noodzakelijk om de projectdefinitie volledig te kunnen invullen. Deze betreffen:

• het verder uitklaren van de rol die de projectontwikkelaars Ontwikkeling Nieuw Zuid en Stadsontwikkeling Antwerpen Zuid voor zichzelf in het warmteproject zien. De samenwerking met stad en andere actoren wordt daarbij verder geconcretiseerd;
• het verder invullen van de locatie en het programma van de centrale warmteproductie;
• het bepalen door de stad van de wijze waarop de lokale warmtemarkt georganiseerd zal worden en welke participatie de stad Antwerpen daarbij rechtstreeks of onrechtstreeks neemt.

De hierboven beschreven projectonderdelen volgen elkaar in omgekeerd chronologische volgorde op en zijn noodzakelijk om de daarop komende onderdelen succesvol uit te voeren. In die zin zijn ze kritisch.

Minder kritisch zijn de onderdelen die als losstaand beschouwd worden en waarvoor de timing meer ruimte laat. Hiertoe behoren het bekomen van intentieverklaringen van de bestaande gebouwen uit de omgeving om aan te sluiten op het warmtenet, en een aantal verder uit te werken regelgevende en technologische aspecten.

Tenslotte wordt aan de projectontwikkelaars Ontwikkeling Nieuw Zuid & Stadsontwikkeling Antwerpen Zuid gesuggereerd om gebouwontwerprichtlijnen op te maken. Dit moet gebouwen toelaten om het warmteafgiftesysteem en regelsysteem optimaal af te stemmen op het warmtenet. 

Stedelijke projectstructuur

 Dagelijks projectbeheer

• Het dagelijks projectbeheer voor de uitvoering van het plan van aanpak wordt waargenomen door de dienst energie en milieu Antwerpen binnen stadsontwikkeling. Doel is om de kwaliteit en de voortgang van de verschillende projectonderdelen te bewaken. De dienst fungeert als centraal aanspreekpunt voor het project  en heeft de rol om lacunes op te speuren en toe te wijzen.

 Technische werkgroepen

• Naargelang de verschillende projectonderdelen worden diverse technische werkgroepen opgericht. De betrachting is om met de betrokken stedelijke entiteiten inhoudelijke, technische materie te behandelen.

 Stuurgroep

• De stuurgroep heeft tot doel om de uitvoering van het plan van aanpak op hoog ambtelijk niveau te begeleiden. De uitvoering van het plan van aanpak heeft betrekking op meerdere stedelijke entiteiten. De stuurgroep zal in het bijzonder mee adviseren over de organisatie van de Antwerpse warmtemarkt, de rol die de stad Antwerpen daarin kan opnemen en de beleidsbeslissingen door college of gemeenteraad die hiervoor vereist zijn. De stuurgroep bestaat uit de schepenen bevoegd voor leefmilieu, stadsontwikkeling en haven, de bedrijfsdirecteurs van stadsontwikkeling, stads- en buurtonderhoud, audit (onafhankelijke dienst), patrimoniumonderhoud, financiën en de gemeenschappelijke aankoopcentrale en een vertegenwoordiger van het gemeentelijk havenbedrijf. Regelmatige terugkoppeling naar het politieke niveau is voorzien.

 Politieke besluitvorming

• Doorheen het traject wordt vanuit de projectleider en de stuurgroep regelmatige voortgangsrapportage voorzien. Aan het college worden ontwerpbesluiten ter goedkeuring voorgelegd met betrekking tot de organisatie van de Antwerpse warmtemarkt (ook naar gemeenteraad), ontwerp van en definitieve projectdefinitie, bestek en gunning van de aanleg en het beheer van het warmtenet.