Artikel 4.3.4.§4. bepaalt dat de gemeente waar het project plaatsvindt, de kennisgeving van de project-MER ter inzage legt van het publiek. Tijdens deze terinzagelegging gedurende 30 dagen kunnen eventuele opmerkingen geformuleerd worden over de inhoudsafbakening van het voorgenomen project-MER.
Artikel 4.3.8 bepaalt dat de administratie van de Vlaamse regering zijn goed- of afkeuring zal geven van het project-MER binnen een termijn van veertig dagen, respectievelijk zestig dagen in geval van termijnverlenging, na ontvangst ervan.
Situering aanmaak project-MER
Naar aanleiding van de indiening van een kennisgevingsdossier voor de aanmaak van een project-MER voor het Antwerpse sportpaleis heeft de administratie van de stad Antwerpen op 19 januari 2012 haar opmerkingen overgemaakt aan de MER-cel voor de aanmaak van de richtlijnennota.
Na indiening van het ontwerp-MER werd de administratie van de stad Antwerpen gecontacteerd door de MER-cel om de ontwerp-MER na te lezen en eventuele opmerkingen te formuleren.
Deze opmerkingen zijn reeds op een vergadering van 27 augustus 2012 overgemaakt aan de MER-cel.
Gezien de belangrijke locatie van het sportpaleis en de impact op de directe omgeving, wenst het college eveneens een officieel standpunt te formuleren aan de MER-cel.
Situering Singel Noord
Sportpaleis is gelegen in Singel Noord, het noordelijk segment van de strategische ruimte Groene Singel. Recent werd de Stedelijke Visienota Singel Noord goedgekeurd door het college op 15 juni 2012 (jaarnummer 6260). De Stedelijke Visienota is een verfijning en aanvulling op de Structuurschets Singel Noord die reeds op 26 april 2011 werd goedgekeurd (jaarnummer 4429). In beide documenten vormt mobiliteit een essentieel aandachtspunt, gezien de hoge congestiegevoeligheid van de omgeving.
In het verleden (24 oktober 2008, jaarnummer 13409) werd uit de microsimulatie geconcludeerd dat de restcapaciteit van de Schijnpoortknoop, een maat voor mogelijke bijkomende ontwikkelingen en hun verkeersgeneratie, beperkt is. Hoewel vandaag de exacte configuratie van de nieuwe Schijnpoortknoop nog niet gekend is, bevestigt het onderzoek naar deze nieuwe knoop door de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel NV deze stelling. Ook het ontwerp-project-mer voor de hervergunning van het Sportpaleis schetst de congestieproblemen op de Schijnpoortknoop. Daarom stelt de Stedelijke visienota Singel Noord dat elk voorstel van nieuwe invulling, programma in de buurt kritisch moet afgewogen worden naar ontsluitbaarheid.
Daarnaast wordt er in de stedelijke visienota Singel Noord, gepleit voor een bundeling van het bovenlokale programma, geënt op het openbaar vervoer en een parkeersysteem, bij voorkeur rechtstreeks ontsloten via de Ring, net als elders in de Groene Singel. Zo kan het lokale wegennet zoveel mogelijk gevrijwaard blijven van verkeersdruk.
Naast een reguliere drukke ochtend- en avondspits, wordt de Schijnpoortknoop ook nog eens belast met een piekbelasting bij evenementen in het Sportpaleis - Lotto Arena. Deze piekbelasting is afhankelijk van het aantal bezoekers en verschilt erg voor de verschillende evenementen. Daarom wordt in de Stedelijke Visienota Singel Noord een flexibel parkeersysteem voorgesteld. Dit systeem bestaat enerzijds uit een vast parkeergebouw, anderzijds uit een overloopparking. Het parkeergebouw is steeds beschikbaar en dient omwille van rendabiliteit een voldoende hoge dagelijkse bezettingsgraad te hebben. Dit betekent dat de capaciteit van dit gebouw niet kan gedimensioneerd worden op evenementen die zeer veel bezoekers aantrekken, maar slechts een aantal keer per seizoen voorkomen. Bovendien vinden de evenementen in Sportpaleis – Lotto Arena voornamelijk ’s avonds en in het weekend plaats. Er is dus nood aan medegebruik van het parkeergebouw door anderen, buiten de tijdspanne van Sportpaleis – Lotto Arena. De overloopparking kan gradueel ingezet worden in functie van het aantal bezoekers dat verwacht wordt, op basis van de ticket verkoop. Wanneer geen evenementen plaats vinden, of de capaciteit van het parkeergebouw volstaat is deze ruimte publiek domein. De overloopparking bevindt zich op de kade tussen het Lobroekdok en het Albertkanaal.
Situering Bedrijfsvervoersplan
Het Bedrijfsvervoersplan Sportpaleis werd in 2006 opgemaakt naar aanleiding van de bouw van de Lotto Arena, gelegen naast het Sportpaleis, voortvloeiend uit een aanbeveling van het project milieueffectenrapport van de Lotto Arena. Het bedrijfsvervoersplan is opgemaakt door het Antwerps Sportpaleis NV in samenwerking met de stad Antwerpen om een antwoord te bieden op de mobiliteitsproblematiek bij evenementen in Sportpaleis en / of Lotto Arena.
Het Bedrijfsvervoersplan gaat uit van een modal split van 30% openbaar vervoer, 10% collectief vervoer en 2% traag vervoer (voetgangers en fietsers). Daarnaast is er een aanbod van 4 000 parkeerplaatsen binnen een straal van 1 500 meter van het Sportpaleis. Dit aanbod kan dalen als het aandeel openbaar vervoer toeneemt. Het aanbod aan openbaar vervoer en parkeerplaatsen kan nooit meer bedragen dan nodig is voor het aantal bezoekers om zo het gebruik van het openbaar vervoer te stimuleren. Bovendien is 4 000 parkeerplaatsen het maximum en wanneer dit niet kan gehaald worden en het aandeel openbaar en collectief vervoer eveneens niet verhoogd kan worden, zal er een beperking worden opgelegd aan het aantal toegelaten bezoekers. Deze 4 000 parkeerplaatsen is een kleiner aanbod dan wat uit het milieueffectenrapport van de Lotto Arena kwam als piekcapaciteit. Het is een duidelijke beleidskeuze om het aantal parkeerplaatsen niet te dimensioneren op het worst case scenario, om zo het gebruik van het openbaar vervoer en duurzame mobiliteit te stimuleren.
Het bedrijfsvervoersplan wordt momenteel herzien.
Het college beslist op basis van de gebundelde opmerkingen ontwerp-MER Sportpaleis, dat als bijlage bij het besluit is gevoegd.
Titel IV, hoofdstuk 3 van het decreet houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid van 5 april 1995 bepaalt de voorwaarden en procedure voor de opmaak van een project-MER.
De resultaten van het parkeeronderzoek van Antea moeten steeds in relatie bekeken worden met de resultaten van het parkeeronderzoek in opdracht van de stad Antwerpen. De conclusies uit beide studies zijn niet volledig gelijklopend. De cijfers uit het parkeeronderzoek van Antea moeten daarom minimaal afgetoetst worden met deze uit het parkeeronderzoek in opdracht van de stad Antwerpen. Nu bestaat de indruk dat enkel elementen uit de studie van de stad Antwerpen worden overgenomen die de effecten verkleinen, anders wordt teruggevallen op het eigen onderzoek.
Er is een merkelijk verschil qua parkeercapaciteit tussen het parkeeronderzoek van Antea en het parkeeronderzoek van Technum (Tritel), waarbij de parkeercapaciteit in het parkeeronderzoek van Antea in vele gevallen te hoog is ingeschat. Dit is het gevolg van een andere methodiek om de capaciteit te bepalen. De gemeten bezetting in beide parkeeronderzoeken (Antea en Technum(Tritel)) komt wel overeen.
Het gaat in het project-MER niet zozeer om de exacte capaciteit, maar wel om de conclusies die op basis van deze cijfers getrokken worden. Zo wordt gesteld dat er in de zone Ten Eekhove en Kronenburg geen hoge parkeerdruk is. Die is er ontegensprekelijk wel. Feit is evenwel dat dit het gevolg is van een reeds zeer hoge parkeerdruk door bewoners en dat deze druk slechts gering stijgt door evenementen in het Sportpaleis. Door de cijfers uit het parkeeronderzoek van Antea te hanteren, is er schijnbaar nooit een hoge parkeerdruk. In de nota moet vermeld staan dat er in Ten Eekhove en Kronenburgwijk wel degelijk een hoge parkeerdruk is, maar dat het Sportpaleis daarvan niet de grote oorzaak is. Dit sluit aan bij de conclusie uit het parkeeronderzoek van Technum (Tritel).
In de studie van Technum (Tritel) is ook op een exactere manier het aantal geparkeerde wagens van bewoners becijferd. Deze info dient mee opgenomen te worden in het MER.
Daarom is het voor het Parkeerbedrijf uitermate belangrijk dat niet alleen gebruik wordt gemaakt van de cijfers uit het eigen parkeeronderzoek, maar dat ook de cijfers uit het parkeeronderzoek in opdracht van de stad op een correcte manier worden weergegeven en gebruikt in het project-MER.
In het ontwerp-rapport voor de project-MER worden milderende maatregelen niet voldoende uitgewerkt of meteen weer afgeblokt. Als voorbeeld wordt de nieuwe dakisolatie aangehaald: deze voldoet niet, als milderende maatregel wordt voorgesteld dat de exploitant minder luid speelt. Dit wordt door de exploitant weerlegd wegens niet rendabel. Een ander voorbeeld is de verantwoordelijkheid van verkeersoverlast over te laten aan de verantwoordelijkheid van de verkeerspolitie.
Dit strookt niet met de definitie van milderende maatregelen die als volgt klinkt:
Milderende maatregelen zijn maatregelen die milieueffecten helpen vermijden, te niet doen, compenseren of verzachten (b.v. verminderen in duur of intensiteit). Milderende maatregelen zijn maatregelen die door de deskundigen worden voorgesteld en die niet in de projectbeschrijving zijn opgenomen. Deze kunnen o.a. technische varianten inhouden.
Voor de overige opmerkingen wordt verwezen naar de bijlage “gebundelde opmerkingen ontwerp MER sportpaleis” zoals opgemaakt op 27 augustus 2012 door AG STAN.
In het ontwerp-project-MER voor de hervergunning van het Sportpaleis wordt bij de planningscontext, alsook bij het formuleren van milderende maatregelen, het parkeersysteem dat wordt aanbevolen in de Stedelijke Visienota Singel Noord niet overgenomen. Enkel het concept parkeergebouw wordt hier en daar overgenomen. Er worden in het ontwerp-project-MER dan ook enkel aanbevelingen gedaan naar de capaciteit van het parkeergebouw. Gezien de specifieke situatie van het Sportpaleis dat geen continue stroom van bezoekers kent en waarbij het aantal zeer sterk fluctueert in de tijd, is het essentieel dat het parkeergebouw beschouwd wordt als een onderdeel van een systeem, met een overloopparking. Ook aanbevelingen passen zich best in in deze visie.
Gezien de grote variatie in evenementen is het erg moeilijk een type-evenement te bepalen. Dit is in het ontwerp-project-MER wel gedaan (Milk Inc.), maar de argumentatie dat dit ook zo is aan de hand van bezoekerscijfers van een heel seizoen ontbreekt. Uit de bezoekerscijfers van het jaar 2010 blijkt dat slechts 25 van de 171 evenementen een vergelijkbaar bezoekersaantal als Milk Inc. kennen. De stad Antwerpen pleit daarom voor een meer genuanceerd verhaal, waarbij duidelijk wordt aangetoond hoeveel bezoekers er hoeveel dagen per jaar kunnen verwacht worden. Hoeveel keer per jaar er problemen kunnen verwacht worden naar afwikkeling en parkeeraanbod. Het is ook van belang een prognose te maken van het aantal bezoekers dat met de wagen komt, openbaar vervoer, collectief vervoer enzovoort.
De resultaten van het parkeeronderzoek van Antea moeten steeds in relatie bekeken worden met de resultaten van het parkeeronderzoek in opdracht van de stad Antwerpen. De conclusies uit beide studies zijn niet volledig gelijklopend. Het vermelden van de verschillende onderzoeksresultaten, naar bijvoorbeeld autobezetting en gebruik betaalparkings, uit de verschillende studies geeft een veel genuanceerder beeld. Afhankelijk van het evenement dat beschouwd wordt, worden andere resultaten bekomen.
Het ontwerp-project-MER brengt de effecten van het worst case scenario – volledige bezetting Sportpaleis én Lotto Arena – in beeld, aangezien dit het doel is van een MER. Het is nuttig inzicht te hebben in dit scenario, maar het kan niet gehanteerd worden om de parkeercapaciteit te bepalen. De parkings moeten niet becijferd worden op pieken in bezoekersaantallen, maar op een globaal gemiddelde, waarbij tijdens de pieken extra parkings kunnen worden voorzien. Er moet gepleit worden voor een duurzame mobiliteit. Alle aanbevelingen die gedaan worden dienen dan ook uit te gaan van een duurzame mobiliteit en niet van het faciliteren van parkeerplaatsen voor alle bezoekers. Dit zou de behaalde modal split van 30% (gemiddelde over alle evenementen) en de wens in de toekomst een modal split van 50% na te streven, conform het Masterplan 2020, volledig onderuit halen.
Tot slot wordt geadviseerd om het geactualiseerde Bedrijfsvervoersplan te koppelen aan de milieuvergunning. De actualisatie van dit Bedrijfsvervoersplan gebeurt in samenspraak met De Lijn, NV Sportpaleis en de stad Antwerpen. Er moet vermeden worden dat in het ontwerp-project-MER reeds voorafnames op dit Bedrijfsvervoersplan staan en aanbevelingen naar het Bedrijfsvervoersplan toe die in gaan tegen de geest ervan. Het MER onderzoekt de maximaal mogelijke effecten en formuleert daar milderende maatregelen voor (bijvoorbeeld voorzien extra parkings), terwijl het Bedrijfsvervoersplan streeft naar een duurzame oplossing. De totale capaciteit van zowel het aanbod aan parkeerplaatsen op de site en de beschikbare capaciteit op het openbaar vervoer mag nooit meer zijn dan het totaal aantal toeschouwers voor het Sportpaleis / Lotto Arena. Naarmate het gebruik van openbaar vervoer, collectief vervoer en fiets toeneemt, dient het aanbod aan parkeerplaatsen systematisch te verminderen. De milieuvergunning van het Sportpaleis vervalt in november 2013. Op dat moment moet een nieuwe milieuvergunning gegund zijn om de werking van het Sportpaleis niet in het gedrang te brengen. De procedure tot het verkrijgen van een milieuvergunning kan uitlopen tot een jaar. Op basis daarvan is het nodig om in november 2012 de milieuvergunningsaanvraag in te dienen. Het geactualiseerde bedrijfsvervoersplan wordt dan ook bij voorkeur mee bij de aanvraag gevoegd, zodat dit ook het openbare onderzoek kan doorlopen.
Bereikbaarheid
In de nota wordt de bereikbaarheid van de site beschreven. Deze is niet steeds volledig of correct.
Voor voetgangers is het belangrijk dat mogelijk doorsteken gecreëerd worden. Ook duidelijke routes (bv tot ov-haltes) bevorderen het te voet gaan. Bij de milderende maatregelen (later in de bundel) zitten geen voorstellen naar voetgangers toe. De ingevoegde fietskaartjes zijn niet correct. Bereikbaarheid heeft ook niet alleen te maken met de fietspaden in de omgeving, maar ook met stallingsfaciliteiten, het kunnen wegbergen van bagage op plaats van aankomst (vestiaire, lockers, ..), etc. Daar wordt hier niet over gesproken.
Wat openbaar vervoer betreft worden de wijzigingen in het tramnet wel genoemd, maar ze maken abstractie van effecten daarvan. Dit is niet logisch, bereik is groter, dus gaat wel effect hebben (ze hebben ze alleen niet kunnen berekenen omdat er toen geen activiteiten waren in sportpaleis door de zomerstop).
Parkeerdruk
Om de parkeerdruk te bereken gebruikt het studiebureau een andere manier dan GAPA toepast. Antea gebruikt 6m gemiddelde autolengte, GAPA 5m voor bepalen aantal wagens. Ze beschrijven in de nota dit verschil niet. Uit de berekening komt nu bij Antea dat er geen probleem is in de wijken Ten Eeckhove en Kronenburg, terwijl conclusie uit onze studie is dat er wel een probleem is, maar niet veroorzaakt door sportpaleis, de bewonersdruk is er zeer hoog. Dit moet verduidelijkt worden.
Aanbevolen wordt om de gegevens over aantal bewonerskaarten over te nemen uit de studie van GAPA.
Impact van de capaciteitsuitbreiding van het sportpaleis
Conclusie hieruit is dat er vaker meer overlast is. Als we vandaag de dag zien naar de problemen bij een maximum event zal dit in de toekomst vaker voorkomen. Vaker zal een evenement dat nu niets overlast geeft toch wel (beperkte) overlast geven. Er staat dat het niet de bedoeling is om naar meer evenementen te gaan, maar is zeker ook niet uitgesloten.
We vragen om meer verduidelijking over het aantal keer dat er (meer) overlast zal zijn.
Autobezetting:
De manier van berekenen van collectief vervoer geeft een overschatting. Alle bestellingen van 50 tickets en meer wordt verondersteld collectief vervoer te zijn. Niets zegt dat bestellingen van 50 of meer ook met collectief vervoer naar het sportpaleis komen. Als bedrijven die weggeven aan klanten of personeelsleden gaan die in kleinere groepjes met ov of auto naar het sportpaleis.
Net zo goed is het zeker niet zo dat vrienden, ondanks dat er maar 4 tickets per persoon te bestellen zijn, niet gezamenlijk afspreken om naar het evenement te gaan.
Milderende maatregelen
Pull maatregelen: nog extra is er te denken aan:
Er wordt de suggestie gedaan om extra parkeeraanbod te creëren. Uit studie blijkt echter dat de bestaande parkings niet optimaal benut worden. Soms tot 50% bezoekers die niet op de parking staan. Het op en afrijden moet veel vlotter kunnen verlopen om problemen op openbaar domein te voorkomen.
Uit de aanbevelingen van de eigen bezoekersstudie wordt het voorstel gedaan om collectief vervoer op te laten stellen op parking noord. Ook wordt het voorstel gedaan om parking Vaart te benutten voor fietsenstalling, taxi en afzetzone voor bussen. Deze maatregelen moeten verder onderzocht worden.
De MER doet de suggestie om de vergunning te koppelen aan een vernieuwd evenementenvervoerplan.
Stad Antwerpen gaat hiermee akkoord en met het hernemen van een formule in het evenementenvervoerplan. Met het voorstel van deze ontwerp-MER kan ze echter niet akkoord gaan. Een modal split van 50%/50% is goed, maar om tegelijk het aantal parkeerplaatsen op te trekken tot 5 000 is onaanvaardbaar.
Het college keurt de opmerkingen op de ontwerp-project-MER sportpaleis, zoals geformuleerd in bijlage, goed en adviseert de MER-cel om dit in overweging te nemen.
Het college geeft opdracht aan:
| Dient | Taak |
| Stadsontwikkeling/ruimte, mobiliteit/mobiliteit in samenwerking met AG STAN en in samenspraak met NV Sportpaleis en De Lijn | Actualiseren Bedrijfsvervoerplan voor november 2012 |
| Stadsontwikkeling/vergunningen/milieuvergunningen | Overmaken opmerkingen op ontwerp-project-MER voor sportpaleis aan de MER-cel |