2012_DRAN_00077 - Eilandje. Mexicostraat. Nieuwe aanleg in functie van Brabo 2 tramproject - Schetsontwerp. Advies - Goedkeuring

Op 11 april 2008 (jaarnummer 4024) keurde het college de procesnota openbaar domein Eilandje goed. Hierin zijn afspraken vastgelegd over de goedkeuringsprocedure voor de projecten openbaar domein op het Eilandje. In de Mexicostraat worden geen lokale middelen ingezet. In dit geval wordt het project eerst goedgekeurd op het college, daarna volgt adviesverlening van het districtsbestuur. Het college keurde het schetsontwerp voor de Mexicostraat goed op 27 april 2012 (jaarnummer 04326), het ontwerp wordt nu ter advies voorgelegd aan het districtsbestuur.

Op 2 september 2005 (jaarnummer 9596) keurde het college het Masterplan Eilandje fase 2 goed. Dit plan voorziet in de verdere verfijning en uitwerking van de hoofdlijnen die voor het noordelijk en oostelijk deel van het Eilandje werden geformuleerd in het goedgekeurde Masterplan Eilandje van 2002 (jaarnummer 1961). Hierin werden reeds de eerste lijnen uitgezet voor de opmaak van een plandocument (globale visie) voor het Droogdokkeneiland, Mexico-eiland en gebied rondom het Asiadok.

Uiteindelijk resulteert het Masterplan Eilandje fase 2 in richtlijnen voor de bebouwing (enveloppes), richtlijnen voor de verkeerskundige structuur (wegennet, profilering, etc.) en richtlijnen voor de open ruimte (groen, pleinen en dergelijke).

De Mexicostraat heeft in dit plan de status van lokale ontsluitingsweg.

Op 16 december 2002 keurde de gemeenteraad het Beeldkwaliteitplan voor de Buitenruimte Eilandje goed (jaarnummer 2615). Op 15 juli 2005 keurde het college het Groenplan Eilandje goed (jaarnummer 7902). In deze plannen worden de principes vastgelegd voor de heraanleg van het openbaar domein van het Eilandje.

Het college en het districtscollege Antwerpen keurden de definitieve ontwerpen voor de nieuwe aanleg van de Montevideowijk-culturele as, Londenstraat–Amsterdamstraat, verbindingsdokken en Kattendijkdok Oostkaai goed op respectievelijk 3 juli 2009 (jaarnummer 2511) en 6 juli 2009 (jaarnummer 8768).

Kattendijkdok-Oostkaai heeft in dit ontwerp een wegprofiel waarin de trambedding excentrisch ligt. Om de Mexicostraat goed te laten aansluiten op Kattendijkdok-Oostkaai is het noodzakelijk dit principe over te nemen.

Op 13 januari 2009 besliste de raad van bestuur van het gemeentelijk havenbedrijf Antwerpen om de ontwerpopdracht voor het nieuwe Havenhuis te gunnen aan de laureaat van de open oproep, THV Zaha Hadid Architects – Bureau Bouwtechniek – Mouton – Ingenium. De Mexicostraat is een belangrijke ontsluitingsweg vanaf het stadscentrum naar het nieuwe Havenhuis. De inrit van de ondergrondse parkeergarage en het nieuwe plein rond het Havenhuis zullen aansluiten op de Mexicostraat.

Op 9 mei 2008 besliste de Vlaamse regering om het budget van Brabo 2 voor de tramlijn naar Ekeren over te hevelen naar het tramnetwerk op het Eilandje. In uitvoering van de beslissing van de Vlaamse regering wordt een samenwerkingsovereenkomst opgemaakt tussen het Vlaams gewest, de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), De Lijn en de stad Antwerpen. Hierin zal worden opgenomen dat een speciale projectvennootschap wordt opgericht om het tramnetwerk op het Eilandje te ontwerpen, te bouwen, te financieren en te beheren.

Het tramnetwerk Eilandje betreft een tramverlenging vanaf de bestaande terminus aan het Tolhuis tot aan het nieuwe Havenhuis via de Rijnkaai, de Londen-Amsterdamstraat, Kattendijkdok Oostkaai en Mexicostraat.

Op 24 september 2010 keurde de Vlaamse regering het Masterplan 2020 goed. Hierin is vastgelegd dat de Oosterweelverbinding gerealiseerd wordt als een dubbele cut-and-covertunnel onder het Straatsburgdok. Het tunneltracé loopt door de pijlers van de huidige Straatsburgbrug. Voor de realisatie van de Oosterweeltunnels is het noodzakelijk dat deze brug wordt afgebroken en herbouwd wordt met een grotere overspanning. Hierbij wordt ook de volledige zuidelijke aanlanding van de Straatsburgbrug vervangen, waardoor het kruispunt met de Mexicostraat wordt verlegd.

Om de Brabo 2-tramverlenging op het Eilandje tot aan het nieuwe Havenhuis te kunnen realiseren, is een herinrichting van de Mexicostraat nodig. De herinrichting zal plaats bieden aan een vrije trambaan met keerlus en zal aantakken op het geplande kruispunt met de nieuwe Straatsburgburg. De Mexicostaat is tevens de belangrijkste ontsluitingsweg vanaf het stadscentrum naar het nieuwe Havenhuis. Om de timing van het Brabo 2-project te kunnen halen en om tijdig klaar te zijn voor de opening van het Havenhuis, moet voortgang worden gemaakt met het inrichtingsontwerp van de Mexicostraat.

De bedoeling is om het Mexico-eiland op lange termijn te ontwikkelen tot een multifunctionele stadswijk. Momenteel is het Mexico-eiland nog volledig in gebruik als bedrijventerrein. Alle gronden zijn eigendom van het gemeentelijk havenbedrijf. Een deel van deze gronden is in concessie gegeven. Enkele van de concessies langs de Mexicostraat zijn nog langlopend. De grenzen van deze concessies bepalen de beschikbare ruimte voor het wegprofiel van de Mexicostraat.

Op 27 april 2012 (jaarnummer 04326) keurde het college het schetsontwerp goed voor de nieuwe aanleg van de Mexicostraat in functie van het Brabo 2 tramproject.

Verkeersafwikkeling
De Siberiastraat vormt samen met de Straatsburgbrug de hoofdontsluiting van het noordelijk deel van het Eilandje. De Mexicostraat takt hier als lokale ontsluitingsweg op aan.

Opbouw wegprofiel
De Mexicostraat sluit via de Mexicobruggen aan op Kattendijkdok Oostkaai. Het is ruimtelijk het meest wenselijk om bij de aanleg van de Mexicostraat het wegprofiel van Kattendijkdok Oostkaai te volgen. Dit profiel bestaat uit:

• 2x1 rijstrook;
• 2 stroken voor langsparkeren;
• een excentrische trambedding aan de oostzijde met daarnaast een buffer- en groenstrook;
• fietspaden in enkele richting aan weerszijden van de straat;
• voetpaden langs de bebouwing.

De totale breedte van dit profiel bedraagt 27,5 meter. De beschikbare ruimte tussen de grenzen van de lopende concessies langs de Mexicostraat bedraagt slechts 20 meter. Het is dus niet mogelijk het volledige wegprofiel van Kattendijkdok Oostkaai nu reeds aan te leggen. Daarom stelt AG Stadsplanning voor om de weg aan te leggen met het volgende vereenvoudigde profiel, dat precies binnen de beschikbare 20 meter past:

• een rijweg van 6,5 meter breed met 2x1 rijstrook;
• een excentrische trambedding van 6 meter breed aan de oostzijde;
• enkelrichting fietspaden van 1,5 meter breed weerszijden van de straat;
• voetpaden van 1,5 meter breed aan weerszijden van de straat;
• bufferstroken van 0,5 meter breed tussen de rijweg en het fietspad en aan weerszijden van de trambedding.

Het voorgestelde wegprofiel ligt enigszins verschoven ten opzichte van de Mexicobruggen. Hoewel het ruimtelijk misschien beter is om de weg vanaf de Mexicobruggen rechtdoor te laten gaan, laat de plaatsing van de huidige gebouwen dit niet toe. Dit wegtracé is bovendien historisch.

Wanneer de concessies op termijn beëindigd worden, kan de straat haar definitieve breedte krijgen met de definitieve inrichting van een groene wijkboulevard. De trambedding kan hierbij op haar plaats blijven.

Kruispunt Straatsburgbrug
De herbouw van de Straatsburgbrug biedt de kans om het bestaande kruispunt met de Mexicostraat te optimaliseren. De aanlanding zal in de toekomst een iets steilere helling krijgen (nog altijd minder dan 4%), zodat het ruimtebeslag beperkt wordt. Hierdoor kan het kruispunt iets naar het oosten worden opgeschoven. De Mexicostraat kan dan nagenoeg recht aantakken op de Straatsburgbrug/Siberiastraat. Bovendien kan de tram rechtdoor over het kruispunt tot aan de keerlus rijden.

Aan dit kruispunt krijgt de Mexicostraat een aparte afslagstrook naar links. De voornaamste reden hiervoor is, dat auto's die staan te wachten om de parking van het nieuwe Havenhuis in te rijden, het overige verkeer niet ophouden.

Mexicobruggen
De Mexicobruggen zijn een beschermd monument. De gewenste verkeersstromen moeten daarom binnen de beschikbare ruimte van het brugprofiel gepast worden. Het autoverkeer gaat over de westelijke brughelft en de tram over de oostelijke helft. Voor het langzaam verkeer bevinden zich uitkragingen aan beide bruggen. Deze zijn zodanig beperkt in breedte (1,67 meter), dat het fietsers- en voetgangersverkeer gemengd over de brug moet. De commissie openbaar domein gaat hiermee akkoord, op voorwaarde dat de overgang van gescheiden naar gemengd verkeer voldoende veilig wordt vormgegeven. Dit zal als aandachtspunt in het voorontwerp worden meegenomen.