2012_DCBE_00060 - Woningenstraat - Groenenhoekstraat. Riolerings- en bestratingswerken - Projectdefinitie en concept - Goedkeuring

Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken.

Rio-link wil de riolering in de Woningenstraat en het deel Groenenhoekstraat tussen de Woningenstraat en de Lambert Briesstraat vervangen door een gescheiden stelsel. Het districtscollege wenst mee te participeren in het vernieuwen van de bovenbouw. De bestaande inrichting, met verouderde voetpaden en een rijweg in kasseien, is niet meer afgestemd op de huidige inrichtingsprincipes en de geplande wijziging in het wijkcirculatieplan. De wijk Groenenhoek is ook sterk gebaat bij een vergroening die zich ook in het straatbeeld voortzet.

Het district wenst daarom deze straten volledig her aan te leggen om de verkeersveiligheid te verhogen en te voldoen aan de behoeften van bewoners en gebruikers.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft, in samenwerking met de verschillende stadsbedrijven, de zone onderzocht en gezocht naar alternatieven voor de huidige inrichting. Dit is vertaald in een projectdefinitie en een concept, dat om advies werd voorgelegd aan de commissie openbaar domein. De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de projectdefinitie en het concept ter goedkeuring voor.

Situering en afbakening projectgebied
De projectzone is gelegen in Berchem extra muros in de wijk Groenenhoek. De beide straten liggen in het deel van de wijk dat een wig vormt tussen de spoorlijnen Antwerpen-Mechelen en Antwerpen-Lier. De projectzone omvat de Woningenstraat en het deel van de Groenenhoekstraat tussen Woningenstraat en Lambert Briesstraat.

Het tweede deel van de Groenenhoekstraat volgt wanneer de werken aan het bouwblok van Woonhaven (huisnummer 1-19) zijn afgerond. 

De situering van de projectzone is uitgewerkt op macro-, meso- en microschaal. 

Beschrijving bestaande toestand
De Woningenstraat en de Groenenhoekstraat zijn woonstraten met dubbelrichtingsverkeer en een snelheidsregime van 30 km/u.

In de Woningenstraat is het voetpad langs de huizen 2,00 m breed, het voetpad langs de spoorwegberm wisselt sterk van breedte, gaande van 0,66 m tot 3,00 m. In dit voetpad zijn ook 7 boomvakken aanwezig met bijzonder kleine plantputten (0,90 x 0,90 m).

Het merendeel van deze bomen is in het verleden gesnoeid. Slecht onderhoud heeft er voor gezorgd dat deze bomen vandaag weinig kwaliteitsvol groen vormen.

Langs de kant van de huizen wordt over de volledige lengte geparkeerd. Hierdoor is er een beschikbare rijwegbreedte van ongeveer5,50 mbeschikbaar. Aan de oostzijde van de straat verbreedt de rijweg naar 7,50 m en is er ook een langse parkeerstrook aan de zijde van de spoorwegberm van 2,50 m aanwezig.

Op 3 plaatsen is een verkeersdrempel aanwezig. 

In de Groenenhoekstraat is het voetpad aan de onpare zijde 2,00 m. Aan de pare zijde is het voetpad op het gedeelte tussen het Florent Cootmansplein en de Woningenstraat 1,95 m.

Tussen de Lambert Briesstraat en het Florent Cootmansplein is het voetpad 1,75 m breed.

Er wordt aan weerszijden van de straat geparkeerd wat de beschikbare rijweg reduceert tot 3,75 m en waardoor 2 wagens elkaar niet kunnen passeren. Verder is de zichtbaarheid op de kruispunten beperkt doordat wagens tot tegen de hoek parkeren.

De materiaalkeuze (kasseien) en slechte staat van het wegdek komen het rijcomfort voor fietsers niet ten goede.

In deze straat is geen openbaar groen aanwezig. 

Planningscontext
Beide straten zijn gelegen in een woongebied en het GRUP - Afbakening Grootstedelijk gebied Antwerpen. Er is een wijkcirculatieplan opgemaakt voor Antwerpen Berchem waarin een aangepaste rijrichting zit vervat. Beide straten worden enkelrichting vanaf de Spoorwegstraat naar de Arbeidersstraat. 

Analyse
Op basis van de ingewonnen adviezen van de deskundigen werd de bestaande en nieuwe toestand grondig geanalyseerd en ontwerpmatig getoetst.

Mobiliteit

1. het invoeren van enkelrichtingsverkeer in deze 2 straten verhoogt de oversteekbaarheid van de rijweg en maakt ruimte vrij voor andere functies zoals verblijfsruimte en straatgroen;
2. het comfort en veiligheid voor fietsers verhoogt door de geplande heraanleg;
3. in de Groenenhoekstraat is de beschikbare breedte trouwens te beperkt voor de inpassing van een rijweg met dubbelrichtingsverkeer plús een vergelijkbaar aantal parkeerplaatsen;
4. dit enkelrichtingsverkeer zou in de Woningenstraat kunnen leiden tot een verhoogde snelheid van het gemotoriseerd verkeer. Daarom is snelheidsremming in deze lange rechte straat aangewezen;
5. er moet de nodige aandacht besteed worden aan de toegankelijkheid (voor voertuigen) van de inrit van het transportbedrijf in Groenenhoekstraat 21-23 en de dienstweg van de NMBS op de hoek van de Groenenhoekstraat en de Woningenstraat.

Groen
In de Groenenhoekstraat wordt het groenbeeld bepaald door het groen in de voortuinen. Hier betekent het toevoegen van straatgroen een meerwaarde voor de wijk qua beeldkwaliteit en leefklimaat. 

In de Woningenstraat zijn er naast het groen van de voortuinen en de spontane begroeiing tussen de voegen van de spoorwegberm in kasseien ook 7 bomen aanwezig in het voetpad en 1 in de grasberm langs de spoorwegberm.

De bomen in het voetpad hebben zeer kleine plantputten van 0,90 x 0,90 m. Onder deze bomen zijn 3 mooie Noorse esdoorns, vlak bij de hoek met de Arbeidersstraat, de moeite om te behouden. Voorts zijn er 3 bolesdoorns aanwezig die door hun snoeivorm zich minder lenen tot behoud. De solitaire esdoorn vlak bij de dienstweg van de NMBS heeft ook in het verleden snoeibeurten gekregen, maar heeft door slecht onderhoud een onevenwichtige kruin met veel dood hout. Deze laatste 4 bomen zijn moeilijk in te passen in het nieuwe groenconcept en worden best verwijderd. Bij de aanleg van een gracht (gescheiden rioleringsstelsel) moet in de wortelzone van de te behouden bomen omzichtig te werk worden gegaan. Er wordt ook aanbevolen de grachtkanten natuurlijk en onderhoudsvriendelijk te houden. De aanleg van een brede groenstrook met een bomenscherm en gracht biedt een grote meerwaarde voor deze straat.

Ontwerp
In de Groenenhoekstraat behouden de voetpaden een comfortabele breedte van minimum 1,75 m. De parkeervakken aan weerszijden van de rijweg worden duidelijk leesbaar afgebakend  door (geschrankte) boomvakken en voetpaduitstulpingen.

Aanvullend op het vergroend straatbeeld komt in het verlengde van de straat-as op de berm van de Groenenhoekstraat, een boom van 1ste categorie als perspectiefafsluiter.

In de Woningenstraat blijft de voetpadbreedte langs de huizen behouden. Het voetpad langs de spoorwegberm wordt gereduceerd tot een uitstapstrook langs het parkeervak. Langs de huizen komt terug een parkeerstrook. Aan de overzijde is enkel nog op het breedste deel van de straat (zijde dienstweg NMBS) een parkeerstrook voorzien.

In deze straat wordt ook verkeersremming voorzien.

Langs de spoorwegberm komt een ruime groenstrook met een gesloten bomenrij (cfr. Saffierstraat) om het zicht op de spoorwegberm te flankeren. Daarnaast zal op deze berm ook een gracht worden voorzien aansluitend op het vernieuwd  rioleringsstelsel (regenwaterafvoer).

In beide straten worden bestaande kasseien gerecupereerd in de parkeervakken. De wegbreedte wordt afgestemd op de gebruikers en toegestane snelheid. De kruispunten worden voorzien van voetpaduitstulpingen om de oversteken te verkorten en de zichtbaarheid te verhogen.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling stelt voor om de projectdefinitie en het concept goed te keuren en het communicatie- en participatietraject op te starten.