2012_GR_00709 - Cameratoezicht - Camerabewaking niet-besloten plaats - Kiel. Gunstig advies - Goedkeuring

Artikel 5 §2 van de wet tot regeling van de plaatsing en het gebruik van bewakingscamera’s van 21 maart 2007 (Belgisch Staatsblad 31 mei 2007 bepaalt dat de beslissing tot het plaatsen van een of meer bewakingscamera's in een niet-besloten plaats wordt genomen nadat de gemeenteraad van de gemeente waar de plaats zich bevindt, een positief advies heeft gegeven. De gemeenteraad verstrekt zijn advies na voorafgaandelijk de korpschef van de politiezone waar die plaats zich bevindt te hebben geraadpleegd.

In 2005 zijn de lokale politie Antwerpen en de stad Antwerpen gezamenlijk gestart met de voorbereiding van een nieuw project cameratoezicht. Dit programma kaderde in een totaalproject dat erop gericht is het gebruik van de camera’s, het cameratoezicht, de aansturing en de uitbating efficiënt te maken, operationeel te houden en uit te breiden.

Tussen 2007 en 2011 werden 66 camera’s in de wijken Atheneum, Stuivenberg, Statiekwartier, Diamantwijk, Borgerhout en Bisthovenplein in dienst genomen in aanvulling op de bestaande 11 camera’s op de as Grote Markt, Meir, Centraal Station, De Coninckplein.

De camera’s moeten de veiligheid en de overlastbestrijding van de stad Antwerpen op een actieve wijze ondersteunen. De beelden van alle camera’s worden doorgestuurd naar de meldkamer van de lokale politie/telecommandokamer. 

Er werden samenwerkingsakkoorden gesloten met Antwerp World Diamant Centre en met de NMBS om een aantal van hun camerabeelden te kunnen uitkijken indien nodig.

Op 6 april 2012 (jaarnummer 3504) keurde het college de vastlegging van 600.000,00 EUR goed om de huidige investeringen voor cameratoezicht operationeel te houden alsook om bijkomende camera’s te plaatsen op locaties die gevoelig zijn voor overlast.

Een specifiek daartoe opgerichte werkgroep, bestaande uit ambtenaren en politie, screende potentiële gebieden aan de hand van vier criteria:

• objectieve veiligheidsscreening van het gebied;
• subjectieve veiligheidsscreening van het gebied, gerapporteerde veiligheidsgevoelens en andere info over perceptie van veiligheid;
• op basis van geografische en burger opportuniteiten (is politie er al actief, zijn er andere flankerende maatregelen al dan niet ooit genomen, kan cameratoezicht aanvullend werken, vragen van bewoners eventueel via gemeenteraadsleden gesteld);
• is dat gebied voorwerp van geïntegreerde aanpak zoals die is afgesproken een aantal jaren terug tussen politie, parket en stadsbestuur.

Het Kiel scoort hoog op de vier criteria. Aan de gemeenteraad wordt gevraagd om gunstig te adviseren met betrekking tot het plaatsen van bewakingscamera's op volgende locaties:

1. aan gevel Tirstraat 35 (Kielplein, achterkant “den Tir”);
2. aan gevel Alfons De Cockstraat 32;
3. op paal in het midden van de Alfons De Cockplein;
4. op paal ter hoogte van Julius De Geyterstraat 1 – Sint-Bernardsesteenweg;
5. op paal op kruispunt De Zwaantjes (VIIde-Olympiadelaan - De Bruynlaan - Antwerpsesteenweg - Sint-Bernardsesteenweg);
6. op paal tegenover Michel Willemsplein, 11;
7. op gevel Michel Willemslaan 2 – Michel Willemsplein 4;
8. op paal ter hoogte van kruispunt VIIde-Olympiadelaan - Julius De Geyterstraat;
9. op paal ter hoogte van kruispunt De Bosschaertstraat 252 - Atletenstraat;
10. op paal ter hoogte van kruispunt Abdijstraat 21 - Zandvlietstraat;
11. aan gevel Abdijstraat 195 - Landbouwstraat;
12. aan gevel De Bosschaertstraat 165 - Wittestraat;
13. aan gevel Pierenbergstraat 85 - Abdijstraat;
14. aan gevel Den Tir, Sint-Bernardsesteenweg - Abdijstraat;
15. aan gevel Sint-Bernardsesteenweg - De Bosschaertstraat;
16. aan gevel VIIde-Olympiadelaan - Oude Boomsesteenweg;
17. op paal tegenover doortrekkersterrein ter hoogte van D’Herbouvillekaai 37.

Na gunstig advies van de gemeenteraad zal de beslissing tot plaatsen van de 17 camera's meegedeeld worden aan de commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en aan de korpschef van de politiezone waar die plaats zich bevindt.

De 17 locaties zijn noodzakelijk om het Kiel efficiënt te kunnen monitoren. De camera’s worden in eerste instantie geplaatst in de onmiddellijke nabijheid van een gekende hotspot. Tevens wordt ernaar gestreefd om het cameragebied zodanig in te richten dat naast een maximaal zicht op de hotspot zelf ook de toegangswegen en vluchtwegen in beeld komen. De camera’s in afdeling zuid maken op die manier deel uit van een aaneensluitend cameragebied waar een zo groot mogelijke dekking via camerabewaking kan worden gegarandeerd. Ook de grote geografische assen worden in de mate van het mogelijke onder cameratoezicht geplaatst. Er wordt in dat verband nog onderzocht in hoeverre een hoogtechnologische camera hier een hulpmiddel kan zijn (zoals camera’s met een hoger zoomgehalte). Ten slotte wordt de ingang van het doortrekkersterrein aan de D'Herbouvillekaai als extra locatie mee opgenomen in het voorstel.

De hotspots zijn enerzijds geselecteerd op basis van objectieve veiligheidsparameters (geregistreerde criminaliteitscijfers en overlastmeldingen, terreinkennis wijkteam en buurtregie, de draagwijdte en het type van criminaliteit en overlast) en anderzijds op basis van subjectieve veiligheidsparameters (onveiligheidsgevoel buurtbewoners, perceptie lastig gevallen op straat en zelf last gehad van jongeren en vernield straatmeubilair). Op al deze plekken worden de bevoegde diensten stelselmatig geconfronteerd met allerlei vormen van vandalisme waaronder zware vernielingen van stadsmeubilair, overlast van voetballende jongeren en hanggedrag op pleintjes tot in de vroege uurtjes, drugsgerelateerde criminaliteit, sluikstort en zwerfvuil. Er is sprake van intimidatie van omwonenden en toevallige passanten. Er is bovendien een structurele verstoorde interactie met de politiemedewerkers, zelfs zonder actieve tussenkomst. De winkelbuurt kenmerkt zich door een groot aantal winkel- en gauwdiefstallen. De ingang van het doortrekkersterrein aan de D'Herbouvillekaai wordt als extra locatie mee opgenomen in het voorstel. Hoewel deze camera geïsoleerd staat, lijkt cameratoezicht er wenselijk gelet op de problematiek van vandalisme, sluikstort, het vaak ongeregistreerd verblijf van de gebruikers en de opportuniteit om onderzoek te voeren naar rondtrekkende dadergroepen. Via een camera wordt het mogelijk om ook buiten kantooruren toezicht te houden.

Door extra toezicht te organiseren via 17 bewakingscamera’s beoogt de stad Antwerpen criminaliteit en overlast blijvend terug te dringen. Er zal beeldmateriaal ter beschikking zijn voor navolgend onderzoek van incidenten. Objectieve waarneming van overlastproblemen wordt mogelijk zodat een permanente beeldvorming van de overlast door hangjongeren in kaart kan worden gebracht. Het politioneel vaststellen van overlast is tot op vandaag op de gekende hotpots zeer moeilijk. Bij aankomst van de politie wordt het gedrag genormaliseerd. De geregistreerde camerabeelden moeten hierbij helpen uitsluitsel te bieden. De plegers hanteren ook vaak de strategie van de anonimiteit. Camera’s kunnen dit tegengaan. We mikken zeker op dat vlak op het preventieve effect dat kan uitgaan van camera’s. De preventieve patrouilles die nu wekelijks worden voorzien op de pijnpunten kunnen deels door de camera’s uitgevoerd worden. Bij escalaties kan personeel gericht ingezet worden. Het recent opgerichte  buurtinformatienetwerk Zuid kan ondersteund worden. Het performant doorgeven van signalementen en de wisselwerking met de camera’s kan de pakkans verhogen.

De camera’s worden gebruikt overeenkomstig de beginselen van de camerawet wat betekent:

• duidelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden;
• real time bekijken van de beelden gebeurt uitsluitend onder toezicht van politie;
• opnemen van beelden gebeurt uitsluitend om bewijzen te verzamelen van feiten die een misdrijf opleveren of schade veroorzaken en daders, ordeverstoorders, een getuige of slachtoffers op te sporen of te identificeren;
• voorgestelde cameratoezicht is toereikend, terzake dienend en niet overmatig. Er wordt niet meer gefilmd dan noodzakelijk in het licht van de vooropgestelde doelstellingen;
• de beelden worden niet langer dan één maand bewaard, indien zij geen bijdrage leveren tot het bewijzen van een misdrijf of van schade of tot het identificeren van een dader, een ordeverstoorder, een getuige of een slachtoffer;
• de nodige voorzorgsmaatregelen worden genomen om de toegang te beveiligen voor onbevoegden;
• de bewakingscamera’s leveren noch beelden op die de intimiteit van een persoon schenden, noch gericht zijn op het inwinnen van informatie over de filosofische, religieuze, politieke, syndicale gezindheid, etnische of sociale origine, het seksuele leven of de gezondheidstoestand van de gefilmde personen;
• op iedere toegang voor het publiek wordt een pictogram wordt geplaatst. 

Uit de analyse van de korpschef blijkt ten slotte dat er voldoende elementen bestaan die bevestigen dat op de bedoelde niet-besloten plaats er zich regelmatig veiligheidsproblemen voordoen. De kans is dan ook reëel dat er feiten kunnen plaatsvinden die men kan voorkomen, vaststellen of opsporen door middel van bewakingscamera's.

Wet tot regeling van de plaatsing en het gebruik van bewakingscamera’s van 21 maart 2007 (Belgisch Staatsblad 31 mei 2007), zoals gewijzigd door de wet van 12 november 2009 (Belgisch Staatsblad 18 december 2009).

Ministeriële omzendbrief betreffende de wet van 21 maart 2007 tot regeling van de plaatsing en het gebruik van bewakingscamera’s, zoals gewijzigd door de wet van 12 november 2009 (Belgisch Staatsblad van 18 december 2009).