2012_DCAN_00095 - Halenstraat, Viséstraat en Trapstraat. SWOU005468 - Herinrichtingswerken. Voorontwerp - Goedkeuring

De goedkeuring van een voorontwerp heeft geen financiële gevolgen.

Het nodige budget is voorzien op het investeringsbudget 2012.

Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken.

De Halenstraat, Viséstraat en Trapstraat zijn decentraal.

Jeugdparagraaf

Op 1 december 1998 keurde het college de uitvoering van de jeugdparagraaf goed. Dit betekent dat in de stedelijke procedure “heraanleg openbaar domein” het advies van de jeugdraad en de resultaten van een eventuele jeugdpeiling worden ingepast.

Seniorenparagraad

Het districtscollege besliste op 26 juni 2006 de uitvoering van de seniorenparagraaf op het beleidsdomein “openbaar domein” goed te keuren, naar analogie met de jeugdparagraaf, dus met inpassing van het advies van de seniorenraad in de bestaande procedure “heraanleg openbaar domein”.

Raadscommissie

De districtsraad nam op 27 mei 2008 kennis van de intentie van het districtscollege om alle voorontwerpen van investeringsprojecten op de algemene raadscommissie voor te stellen. Hierbij wordt er bijzondere aandacht geschonken bij de notulering voor het aspect gedragenheid van de geformuleerde opmerkingen of standpunt van de districtsraad. Het definitieve ontwerp wordt ter kennis gegeven aan de districtsraad.

Het districtscollege van Antwerpen keurde op 3 oktober 2011 (jaarnummer 3987) de meerjarenplanning 2011-2012-2013 goed, en wenst te investeren in de heraanleg van de Halenstraat, Viséstraat en Trapstraat. De werken omvatten spoor-, riolerings- en bestratingswerken.

De overeenkomst voor de studie en de uitvoering van de herinrichting Halenstraat - Viséstraat, heraanleg en traminrichting, werd goedgekeurd door het college op 25 november 2011 (jaarnummer 15801), het districtscollege van Antwerpen op 5 december 2011 (jaarnummer 5013), de gemeenteraad op 19 december 2011 (jaarnummer 1486) en de districtsraad van Antwerpen op 20 december 2011 (jaarnummer 1460).

Het districtscollege van Antwerpen nam op 10 mei 2012 (jaarnummer 1) kennis van het voorontwerp.

Bestaande situatie

Halenstraat

Het gedeelte van de Halenstraat tussen de Veldstraat en het kruispunt van de Schijnpoortweg is onderdeel van een fietsroutenetwerk, welke in westelijke richting aansluit op de fietsroute in Park Spoor Noord. In de bestaande toestand is deze verbinding ontoereikend voor de fietser omwille van de zeer krappe ruimte en ongebruiksvriendelijke wegverharding. Ook voor de rest van de straat is het fietscomfort ontoereikend.

Voor de andere weggebruikers beantwoordt de straat in grote lijnen aan de gewenste maatvoering. Wel zijn er belangrijke tekortkomingen voor de stappers:

• ontoegankelijke halteplaats staduitwaarts, gescheiden door de rijweg voor autoverkeer;
• beperkte opstelruimtes ter hoogte van het kruispunt Schijnpoortweg en het pleintje;
• ontbrekende voetgangersverbinding naar de parktoegang.

Tenslotte dient ook vermeld te worden dat de algemene toestand van het openbaar domein in slechte staat verkeert.

Viséstraat (gedeelte tussen Halenstraat tot en met Trapstraat)

De Viséstraat is onderverdeeld in 2 verschillende straatgedeeltes:

Het gedeelte vanaf de aansluiting met de Halenstraat tot de Oranjestraat.

Kenmerkend voor dit gedeelte is:

• overgedimensioneerde rijweggedeelte (8,05m inclusief parkeerstrook) in relatie tot de gewenste wegcategorisering (30km);
• de straat kent heel veel sluipverkeer;
• de algemene toestand van het openbaar is in zeer slechte staat.

Het gedeelte vanaf de Oranjestraat tot en met de Trapstraat:

• dit gedeelte is momenteel ingericht als woonerf en heeft hierdoor een ander karakter dan de rest van de straat;
• dit straatgedeelte is ca. 2m breder dan de rest van de straat;
• in dit gedeelte zijn dwarsparkeerplaatsen voorzien.

Trapstraat (gedeelte van de Viséstraat tot de Sint-Lazarusstraat)

Dit gedeelte is, net zoals het laatste gedeelte van de Viséstraat ingericht als woonerf. In dit gedeelte komen ook dwarsparkeerplaatsen voor.

Relatie tot Park Spoor Noord

De aanwezigheid van het Park Spoor Noord is bepalend voor het karakter van de straat. Toch kan de relatie met het Park Spoor Noord op een aantal punten verbeterd worden, zoals ter hoogte van de toegangen tot het park (zichtbaarheid en oversteekbaarheid), ruimte voor de groene parkrand, …

Nieuwe situatie

Halenstraat

Het belangrijkste uitgangspunt voor de Halenstraat is om de ontbrekende fietsverbinding te kunnen realiseren en ook het fietscomfort te verhogen. In het gedeelte tussen de Veldstraat en de Meloenstraat is de profielbreedte echter heel beperkt. Er is te weinig ruimte om aan beide straatzijden volwaardige enkelrichtingfietspaden te voorzien. Er wordt daarom voor gekozen om een dubbelrichtingfietspad langs de kant van de spoorwegberm/parkzijde te voorzien. Dit is realiseerbaar mits een beperkte bufferruimte van 60cm in plaats van 1m ten opzichte van de rijweg. Omdat geen aparte voetgangersverbinding langs deze zijde mogelijk is, kan deze zone gereglementeerd worden als een gemengde zone voor fietsers en voetgangers. De fietsverbinding kan op die manier ook rechtsreeks aansluiten op de fietsroute in Park Spoor Noord en de fietspaden op het kruispunt Schijnpoortweg. Om dit te kunnen realiseren dienen de tramsporen in dit gedeelte verplaatst te worden richting huizenrijen en dienen de parkeerplaatsen geschrapt te worden (7 parkeerplaatsen).

In het ontwerp wordt voorgesteld om de halteplaats staduitwaarts op te schuiven richting Veldstraat. Op die manier kan een toegankelijke halte worden aangelegd.

Ter hoogte van het pleintje aan Schijnpoortweg, wordt de ruimte ingericht met zo weinig mogelijk obstakels om de diverse looplijnen en voldoende opstelruimte voor stappers en trappers te faciliteren. Zitbanken worden hiertoe in losse groepjes ingeplant. Er wordt ook voorgesteld het pleintje verder te vergroenen om meer beschutting te bieden tot het kruispunt.

Er worden standaardmaterialen gebruikt (voetpaden in betonstraatstenen 0,22x0,22, rijweg in asfalt en parkeerstroken in herbruikkasseien). Enkel voor de voetgangers- en fietsverbinding aan de parkzijde wordt een afwijkend materiaal gebruikt (beton – zwart) omdat dit aansluit bij de aanleg van Park Spoor Noord. Deze verharding wordt ook doorgetrokken tot aan de aansluiting met de Viséstraat, zodat deze ook hier door voetgangers en fietsers kan gebruikt worden.

Viséstraat (gedeelte tussen Halenstraat tot en met Trapstraat)

Met de aanleg van Park Spoor Noord is de Viséstraat een belangrijke toegangspoort geworden vanuit de wijk naar het park. Om deze nieuwe functie te kunnen opnemen, is het belangrijk dat er een goede en veilige oversteekbeweging voor voetgangers en fietsers mogelijk is ter hoogte van de parktoegangen. 
Momenteel laat deze oversteekbaarheid echter te wensen over:

• er is onaangepaste snelheid van het gemotoriseerd verkeer, waardoor de oversteekbewegingen niet veilig verlopen;
• er is op spitsmomenten een (te) hoog verkeersvolume in de straat, veroorzaakt door sluipverkeer dat door de straat rijdt (via de Oranjestraat tussen de Waaslandtunnel en Schijnpoort en vice versa), waardoor de barrière met het park aanzienlijk vergroot en de oversteekbewegingen niet veilig verlopen;
• onduidelijke voorrangssituatie aan het kruispunt Halenstraat-Viséstraat, waardoor een verkeersonveilige situatie ontstaat.

In het verleden vormde deze verkeersintensiteiten en -snelheden minder een probleem omdat er langs de spoorwegbundel geen oversteekbewegingen waren. Met de komst van het park zijn deze oversteekbewegingen echter wel heel talrijk en belangrijk.

Daarom zijn er een aantal ingrepen noodzakelijk om het verkeersvolume te reduceren en de snelheid van het gemotoriseerd verkeer te doen afnemen.

Hiertoe worden volgende ingrepen voorgesteld:

Snelheidsremmende maatregelen

• invoeren van een 30km-statuut voor de straat en versmallen van de rijweg tot een maatvoering die in overeenstemming is met het 30km-statuut. Hierdoor kunnen de tevens voetpaden verbreed worden. Er wordt ook voorgesteld om dit 30km-statuut door te trekken in het gedeelte tussen de Trapstraat en de Oranjestraat (huidige woonerfstatuut), zodat dit aansluit bij het beeld van de rest van de straat;
• aanleg van verkeersremmers (verkeersplateaus) ter hoogte van de kruispunten en parktoegangen om de gewenste snelheid af te dwingen en tevens veilige en comfortabele toegangen tot het park vanuit de wijk te realiseren.

Wijkcirculatiemaatregelen

• het gedeelte tussen de Halenstraat en de Tulpstraat enkelrichting maken richting noord. Hierdoor verdwijnt de onduidelijke voorrangssituatie op het kruispunt met de Halenstraat en wordt de oversteekbaarheid naar de parktoegang hier veiliger gemaakt;
• geen doorgaand verkeer meer faciliteren ter hoogte van de Biekorfstraat. Hierdoor wordt het verkeersvolume gereduceerd tot bestemmingsverkeer en wordt het doorgaand verkeer (sluipverkeer) geweerd.

Omdat de Viséstraat momenteel op een busroute gelegen is (buslijn 413), en op een hoofdroute voor hulpdiensten, blijven de voorgestelde wijkcirculatiemaatregelen wel onder voorbehoud van:

• een akkoord met De Lijn voor een trajectwijziging van buslijn 413;
• een oplossing voor de doorgang van hulpdiensten, hetzij door het wijzigen van de hoofdroute, hetzij door het voorzien van een verdwijnpaal.

Andere ontwerpaspecten: 

Er wordt geen bijkomende groenstructuur in de straat voorzien zodat de bomenrij langs de parkrand op termijn volwaardig kan uitgroeien. Enkel ter hoogte van de aansluitingen met de zijstraten worden enkele losse bomen ingeplant omdat hier meer ruimte is.

Er zijn 2 sorteerstraten voorzien ter hoogte van de Oranjestraat en de Klamperstraat (of Tulpstraat afhankelijk van de resultaten van de grondsonderingen). Er is bij de inplanting rekening mee gehouden dat deze niet rechtstreeks voor woningen worden voorzien.

Er worden standaardmaterialen gebruikt (voetpaden in betonstraatstenen 0,22x0,22, rijweg in asfalt en parkeerstroken in herbruikkasseien). Ter hoogte van de parktoegangen wordt plaatselijk aangewerkt met de materialen die gebruikt zijn in het park.

Trapstraat (gedeelte van Viséstraat tot Sint-Lazarusstraat)

Dit gedeelte wordt opnieuw ingericht als woonerfstructuur. De parkeerplaatsen worden opgeschoven naar de kant van de huizenrij, zodat de relatie tot het park kan worden opengewerkt. De toegang dient ook vrijgehouden te worden voor de toegankelijkheid van brandweervoertuigen.

Parkeren

Toelichting parkeerbalans:

Trapstraat

In de bestaande toestand zijn er dwarsparkeerplaatsen zowel langs de huizenrij en als langs de parkrand. Ter hoogte van de parktoegang, die verdoken ligt achter een cirkelvormig pleintje, worden de parkeerplaatsen onderbroken. Met het voorontwerp is ervoor gekozen om de parkeerplaatsen door te trekken aan de kant van de bebouwing, om de parktoegang open te werken en de parkeerplaatsen in functie van de bewoners langs de huizenrij te voorzien.

Hierdoor verdwijnen 5 parkeerplaatsen in de straat zelf. Met de geclusterde parkeerplaatsen in het park, die recent werden aangelegd, wordt dit echter wel gecompenseerd.

Viséstraat

In de bestaande toestand kan in de Viséstraat (gedeelte tussen de Halenstraat en de Oranjestraat), rekening houdend met de straatbreedte, langs 1 zijde worden geparkeerd (langsparkeren). Omdat geen parkeerverbod is aangebracht zou dit zowel langs de parkzijde als langs de kant van de bebouwing kunnen.  In de praktijk wordt er echter langs de zijde van de bebouwing geparkeerd.

In het woonerfgedeelte tussen de Trapstraat en de Oranjestraat wordt eveneens 1-zijdig geparkeerd, maar onder de vorm van dwarsparkeerplaatsen, deels aan de zijde van de bebouwing en deels aan de parkzijde.

In de nieuwe toestand blijft dit principe behouden, enkel worden de dwarsparkeerplaatsen die langs de parkzijde voorkomen verschoven naar de kant van de bebouwing.

Er verdwijnen weliswaar een aantal plaatsen (16 plaatsen) in de straat zelf (en aansluiting zijstraten). Dit is in grote lijnen te verklaren door:

• de onderbreking van de parkeerstroken ter hoogte van de oversteekbewegingen naar de parktoegangen (dit is bewust gedaan in functie van betere oversteekbaarheid);
• inplanting 2 sorteerstraten;
• het rechtdoortrekken van de Viséstraat ter hoogte van de Oranjestraat (bestaande overgang naar het woonerfgedeelte).

Compensatie door 2-zijdig parkeren, ondanks het versmallen van de rijweg naar 4,65m, is niet mogelijk omdat hierdoor de voetpaden te smal zouden worden (deze zouden ca. 1,30m à 1,40m worden). Het organiseren van parkeerplaatsen langs de parkzijde i.p.v. langs de zijde van de bebouwing zou dit in theorie wel kunnen compenseren (omdat hier geen parkinginritten zijn), maar dit is minder wenselijk omdat dan de parkrand niet gevrijwaard blijft, en dit is ook nadeliger voor de bewoners (vb. voor verhuisbewegingen, leveringen, dwarsen van de rijweg…).

Met de geclusterde parkeerplaatsen in het park, die werden aangelegd, wordt dit echter wel gecompenseerd.

Halenstraat

In het nieuwe ontwerp verdwijnen 9 parkeerplaatsen. Deze zijn hoofdzakelijk het gevolg van de realisatie van de fietsverbinding en bijhorende verplaatsing van de tramsporen binnen de beschikbare straatbreedte. Er verdwijnt hierbij ook 1 parkeerplaats in de Veldstraat, ten gevolge van het doortrekken van een voetpaduitstulping in functie van een betere oversteekbaarheid.

Riolering (advies Riolink RI3A151)

In de Halenstraat ligt momenteel een gemengd rioleringsstelsel. Een gescheiden stelsel kan hier niet voorzien worden omwille van de bestaande tramsporen. Wel dienen een aantal toezichtsputten te worden aangepast in functie van de nieuwe ligging van de tramsporen tussen de Veldstraat en de Meloenstraat.

De riolering in de Viséstraat en de Trapstraat moet nog onderzocht worden.

Stedenbouwkundige vergunning

Er is een stedenbouwkundige vergunning vereist (bijzondere procedure) omwille van het verplaatsen van de tramsporen, de vervanging van de kasseiverharding en de verharding van het grindpad.

Commissie openbaar domein

De commissie openbaar domein adviseerde gunstig op 16 april 2012, mits een aanvaardbare oplossing wordt gevonden voor de doorstroming van de hulpdiensten en met volgende opmerkingen:

• tijdens de uitvoering van de werken grondverbetering voorzien voor de solitair op het pleintje Halenstraat;
• groen op het pleintje Halenstraat herbekijken: bomen verschuiven of slechts 1 boom aanplanten;
• fietspad vanuit de Van Kerckhovenstraat doortrekken tot op de verhoogde inrichting;
• bochtstralen voor vrachtwagens aftoetsen;
• onderzoeken of een opstelruimte van 1,80 m kan gerealiseerd worden op het kruispunt met de Schijnpoortweg eventueel door het combineren van de rechtdoor/rechtsafstrook;
• bestaande mindervalidenplaatsen in de Trapstraat 3 en 27 en in de Viséstraat, ter hoogte van 6/8 (2 plaatsen) en 36 behouden;

Het plan werd aangepast aan de opmerkingen van de commissie openbaar domein.

Overleg brandweer

Op 15 mei 2012 vond overleg plaats met de brandweer. Het brandweeradvies met betrekking tot de voorgestelde verkeersmaatregelen (wijkcirculatieplan) in de Viséstraat is enkel gunstig mits:

• voor de hulpdiensten een doorgang mogelijk blijft ter hoogte van de Biekorfstraat, hetzij door middel van een verdwijnpaal hetzij zonder fysieke barrière (met enkel een aangepaste verkeerssignalisatie);
• het gedeelte tussen de Tulpstraat en de aansluiting met de Halenstraat in beide richtingen toegankelijk blijft voor hulpdiensten. De rijwegbreedte en verkeerssignalisatie dienen hiertoe aangepast te worden.

Bewonersvergadering

Op 22 mei 2012 vond de hoorzitting plaats rond het voorontwerp. De belangrijkste verder te onderzoeken vragen en opmerkingen die hier werden gegeven waren:

• De voorgestelde maatregelen om de oversteekbaarheid in de Viséstraat te verbeteren zijn positief, voor de Halenstraat worden echter weinig maatregelen voorgesteld om ook hier de oversteekbaarheid (naar Park Spoor Noord) te verbeteren.  Er werd gevraagd of het mogelijk is hiervoor bijkomende maatregelen te voorzien:
  - aan de parktoegang ter hoogte van de Meloenstraat een lichtengeregelde voetgangersoversteek te voorzien.
  - in de Halenstraat ook een 30km-statuut in te voeren. 
• De voetgangersoversteek in de Halenstraat ter hoogte van de aansluiting met de Viséstraat is positief, maar er is ook een belangrijke looplijn naar het park (meer richting Schijnpoort). Het is te onderzoeken of deze oversteek verbeterd kan worden.
• De verplaatsing van de staduitwaartse tramhalte van het kruispunt Schijnpoort naar de Veldstraat is positief voor de toegankelijkheid, maar heeft ook nadelen (slechte zichtbaarheid omdat het achter een bocht ligt enminder goede ligging omdat het verder weg ligt van het kruispunt).  Er werd gevraagd te bekijken of de lange voorsorteerstrook ingekort kan worden (in combinatie met het afleiden van het doorgaand verkeer naar de rand van de wijk, zoals ter hoogte van de Slachthuislaan en IJzerlaan), zodat de halte terug kan opschuiven naar het kruispunt en bijkomend een comfortabelere aansluiting voor de fietsers kan worden voorzien.
• Het is te onderzoeken of ook de halte-inplanting stadinwaarts zou geoptimaliseerd kunnen worden (betere spreiding en betere ligging ter hoogte van de parktoegangen).
• De Biekorfstraat verkeert eveneens in zeer slechte staat, ook een heraanleg van deze straat is wenselijk.
• De realisatie van de fietsverbinding werd heel positief bevonden, wel dienen nog de fietsstallingen beugels te worden opgenomen in de verdere uitwerking van het ontwerp.

In uitvoering van artikel 4.7.1.§1 en artikel 4.7.26.§1 van de ‘Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening’ worden de stedenbouwkundige vergunningen, voor handelingen van algemeen belang of voor aanvragen ingediend door publiekrechtelijke of semipublieke rechtspersonen, afgeleverd door de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar binnen de bijzondere procedure.

Sinds 1 juli 2004 is de riolering een bevoegdheid van AWW. De gemeenteraad keurde op 1 maart 2010 (jaarnummer 287) de samenwerkingsovereenkomst met AWW goed.