Terug

2012_CBS_08834 - Integraal waterbeleid - Vlaamse studie herstel verbinding Groot Schijn met Schelde. Advies en collegiale brief - Goedkeuring

college van burgemeester en schepenen
vr 24/08/2012 - 09:00 Collegezaal, stadhuis
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Patrick Janssens, burgemeester; Robert Voorhamme, schepen; Philip Heylen, schepen; Ludo Van Campenhout, schepen; Marc Van Peel, schepen; Luc Bungeneers, schepen; Guy Lauwers, schepen; Güler Turan, schepen; Leen Verbist, schepen; Roel Verhaert, stadssecretaris

Afwezig

Serge Muyters, waarnemend korpschef

Secretaris

Roel Verhaert, stadssecretaris

Voorzitter

Patrick Janssens, burgemeester
2012_CBS_08834 - Integraal waterbeleid - Vlaamse studie herstel verbinding Groot Schijn met Schelde. Advies en collegiale brief - Goedkeuring 2012_CBS_08834 - Integraal waterbeleid - Vlaamse studie herstel verbinding Groot Schijn met Schelde. Advies en collegiale brief - Goedkeuring

Motivering

Gekoppelde besluiten

Regelgeving: bevoegdheid

Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij gemeenteraadsbesluit van 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken. Het stadsbestuur is mee bevoegd voor alle werken afgesloten binnen convenanten met andere overheden.

Aanleiding en context

Een van de beginselen van het integraal waterbeleid is de aanpak van knelpunten in de waterhuishouding in samenspraak met alle beheerders en betrokkenen. Betekenisvolle maatstaven zijn het verbeteren van de waterkwaliteit en het verminderen van de wateroverlast, alsmede een verbetering van de ruimtelijke beeldkwaliteit van het openbaar domein. In de beleidsnota 'integraal waterbeheer in de stad Antwerpen' is het herwaarderen van bestaande en verloren gegane waterlopen en grachten een belangrijk uitgangspunt. Een onderzoek naar een hernieuwde monding van het Groot Schijn in de Schelde wordt specifiek beschreven. De nota is goedgekeurd op collegezitting van 18 juli 2008 (jaarnummer 8989). Ook in het strategisch ruimtelijk structuurplan van Antwerpen 'Antwerpen Ontwerpen' en het bestuursakkoord is het herstel van waterverbindingen een belangrijke ambitie van de stad en wordt gesproken over studies naar mogelijke tracés voor een Schijn-Schelde verbinding.

Het Groot Schijn is een onbevaarbare waterloop van de eerste categorie en wordt beheerd door de Vlaamse Milieumaatschappij. Haar huidige loop in de omgeving van Antwerpen is sterk verschillend van de oorspronkelijke natuurlijke ligging. Het Groot Schijn stroomde van nature vrij tot in de Schelde ter hoogte van het huidige Bonaparte- en Kattendijkdok. De waterloop is in de afgelopen 150 jaar bij haven- en stadsuitbreidingen telkens verlegd. Sinds het afsluiten van de Schijnoverwelvingen in 2008 nabij Schijnpoort wordt het Groot Schijn opgepompt in het Lobroekdok.

De Vlaamse Milieumaatschappij wenst de afwatering verder te verbeteren en onderzoekt de haalbaarheid om een gedeelte van het stroomdebiet van het Groot Schijn gravitair uit te monden in de Schelde. Het plan omvat een splitsing tussen het droogweerdebiet en het regenweerdebiet. Bij hevige regen zal veel extra water afstromen, dat alsnog opgepompt moeten worden naar het Lobroekdok. De studie richt zich op een gravitaire verbinding voor de basisafvoer bij droogweer. Belangrijke argumenten voor het herstel van de historische gravitaire verbinding zijn de ecologische meerwaarde voor fauna en flora waaronder vismigratie, het beperken van de onderhoudskosten van de pompinstallaties en het vergroten van de veiligheidsfactor tegen wateroverlast. Een gravitaire verbinding is namelijk niet afhankelijk van een elektriciteits- of brandstofvoorziening. Gedurende perioden van hoog water op de Schelde kan er niet geloosd worden, maar zal de nieuwe bedding fungeren als bufferbekken.

In 2011 publiceerde de Vlaamse Milieumaatschappij een rapport met als titel 'haalbaarheid van een nieuwe bedding van het Schijn doorheen de stad Antwerpen'. Hierin wordt het meest haalbare tracé gepresenteerd; een verlenging van het Groot Schijn onder de Slachthuislaan, Ijzerlaan, Noorderlaan, Italiëlei, Ankerrui en Oude Leeuwenrui, om dan uit te monden in de Schelde. Dit tracé is grotendeels overwelfd, alhoewel volgens de opstellers van het rapport delen van het tracé mogelijk in open bedding kunnen worden gelegd. De monding in de kaaimuur wordt beveiligd tegen instroming van Scheldewater. De totale investeringskosten worden geraamd op 30 miljoen euro. Er wordt gesteld de werken te integreren met andere projecten en te spreiden over langere termijn.

Op 7 juni 2012 ontving het college een brief van het Bekkenbestuur Benedenscheldebekken met als bijlage het rapport uit 2011 en een uitnodiging tot overleg. Deze brief is ondertekend door de gouverneur van Antwerpen. Het bekkenbestuur ondersteunt een dialoog tussen de Vlaamse Milieumaatschappij en stad Antwerpen en organiseert een vergadering. Hiertoe vraagt zij de contactgegevens van de betrokkene stadsdiensten.

Argumentatie

De Vlaamse Milieumaatschappij en het Bekkenbestuur vragen het college om een principieel standpunt over een hernieuwde gravitaire verbinding tussen het Groot Schijn en de Schelde. Bovendien wordt een overleg met de stad Antwerpen gevraagd over het voorgestelde tracé.

Zoals beschreven in de beleidsnota integraal waterbeheer en zoals geformuleerd in het strategisch ruimtelijk structuurplan Antwerpen Ontwerpen en het bestuursakkoord is het herstel van het waternetwerk een belangrijke ambitie. Waardevolle maatstaven zijn een verbetering van de waterkwaliteit, het verminderen van de wateroverlast en het verbeteren van de beeldkwaliteit van het openbaar domein. Het herstel van de Schijn-Scheldeverbinding is een mogelijke vertaling van deze ambitie. Het door de Vlaamse Milieumaatschappij voorgestelde tracé is grotendeels overwelfd en kruist enkele lopende en geplande stadsvernieuwingsprojecten, waaronder de heraanleg van de Ijzerlaan en de heraanleg van de Noorderleien in Brabo 2. Om de haalbaarheid van het voorgestelde tracé, de interferentie met andere stadsprojecten en eventuele alternatieve tracés te bespreken, treedt de stad Antwerpen graag in overleg met de Vlaamse Milieumaatschappij op uitnodiging van het Bekkenbestuur.

Juridische grond

Het decreet betreffende het integraal waterbeleid van 18 juli 2003, artikel 31, is van toepassing.

Beleidsdoelstellingen

Hydrologische inventarisatie
01 - Stadsontwikkeling
Samen bouwen aan een aantrekkelijke stad

Besluit

Het college van burgemeester en schepenen beslist:

Artikel 1

Het college adviseert principieel gunstig over een hernieuwde verbinding van het Groot Schijn met de Schelde. Het herstel van waterlopen heeft als doel een goede waterkwaliteit, een vermindering van de wateroverlast en een verbetering van de ruimtelijke beeldkwaliteit. Echter, het door de Vlaamse Milieumaatschappij gepresenteerde tracé ligt grotendeels ondergronds en kruist enkele lopende en geplande stadsvernieuwingsprojecten, waaronder de heraanleg van de Noorderleien in Brabo 2. Het college beschouwt het project Brabo 2, het vastgestelde budget en de vooropgestelde timing, als een harde randvoorwaarde.

Artikel 2

Het college accepteert de uitnodiging van het Bekkenbestuur Benedenschelde om in samenspraak met de Vlaamse Milieumaatschappij en andere betrokkenen de haalbaarheid van het voorgestelde tracé, de interferentie met stadsvernieuwingsprojecten en eventuele alternatieve tracés te bespreken.

Artikel 3

Het college keurt de collegiale brief gericht aan het Bekkenbestuur Benedenschelde goed.

Artikel 4

Dit besluit heeft in principe voor de stad geen financiële gevolgen.