Terug

2012_CBS_13027 - Eilandje. Mexicostraat. Nieuwe aanleg in functie van Brabo 2 tramproject - Voorontwerp - Goedkeuring

college van burgemeester en schepenen
vr 14/12/2012 - 09:00 digitaal
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Patrick Janssens, burgemeester; Robert Voorhamme, schepen; Philip Heylen, schepen; Ludo Van Campenhout, schepen; Marc Van Peel, schepen; Luc Bungeneers, schepen; Guy Lauwers, schepen; Güler Turan, schepen; Leen Verbist, schepen; Roel Verhaert, stadssecretaris

Afwezig

Serge Muyters, waarnemend korpschef; Patrick Van Hoof, plaatsvervangend korpschef

Secretaris

Roel Verhaert, stadssecretaris

Voorzitter

Patrick Janssens, burgemeester
2012_CBS_13027 - Eilandje. Mexicostraat. Nieuwe aanleg in functie van Brabo 2 tramproject - Voorontwerp - Goedkeuring 2012_CBS_13027 - Eilandje. Mexicostraat. Nieuwe aanleg in functie van Brabo 2 tramproject - Voorontwerp - Goedkeuring

Motivering

Gekoppelde besluiten

Inspraak

Op basis van het schetsontwerp is op 3 september 2012 een hoorzitting georganiseerd voor de omliggende bedrijven. Hierbij werden de volgende opmerkingen gemaakt:

Is het aanleggen van de tram noodzakelijk? Een bus lijkt in dit geval efficiënter en is kostenbesparend. Overheidsgeld wordt niet goed besteed. - De stad/Vlaams gewest wil meer en meer hoogwaardig openbaar vervoer. Een tram wordt beschouwd als meer comfortabel dan een bus. Vandaar dat de keuze voor de tram werd gemaakt.

Is dit een definitieve keuze? - De keuze ligt niet bij de stad, maar bij het Vlaams gewest en De Lijn.

De trambedding wordt verhoogd aangelegd. Is dit noodzakelijk? Dit beperkt de draaimogelijkheid van onze vrachtwagens. De rijbaan wordt smaller (1x1 in plaats van 2x2), de afslagbeweging moet mogelijk blijven. - Vrachtwagens die draaien over de trambaan vormen een gevaarlijke situatie. De concessiehouders zullen hun toegangen zodanig moeten aanpassen dat ze kunnen binnenrijden zonder insteekbewegingen over de trambedding.

Verhoogde perrons zijn gevaarlijk voor personen die blind of slechtziend zijn. - Verhoogde perrons zijn noodzakelijk om comfortabel op- en af te kunnen stappen van de tram.

Wordt de Mexicobrug gerestaureerd? - De Mexicobrug is beschermd, ze zal gerestaureerd worden. Normaal gezien komt er een nieuwe motor in en treedt ze terug in werking.

Kan de tram de helling van de Straatsburgbrug aan? - Deze helling is vergelijkbaar met de Noorderlaan. Volgens De Lijn is dit geen probleem.

In de voorlopige situatie, zou één trambaan dan niet voldoende zijn? Er komt sowieso een keerlus, dan kan de tram ineens terugdraaien op dezelfde trambaan. Op die manier is er meer ruimte voor afslagbewegingen. - De Lijn gaat hiermee niet akkoord, omdat dit een vlotte dienstregeling hindert.

Om opstoppingen te vermijden, kan de bus best op de trambaan rijden. Dit gebeurt op andere plaatsen in de stad ook. - Op de Kattendijkdok-Oostkaai is gekozen voor bussen op de rijweg. Dit systeem wordt best doorgezet in de Mexicostraat, zodat er geen onveilige situatie ontstaat wanneer bussen zouden in- en uitvoegen op de trambedding.

Wat als de brandweer moet uitrukken? - De brandweer kan in noodgevallen op de trambedding.

Als er een halte komt ter hoogte van Villa Des Roses, graag een veilige oversteekplaats! - In het wegprofiel is geen ruimte voor een halte. Er komt enkel een halte aan de keerlus en aan het Kattendijkdok-Oostkaai.

Is het de bedoeling dat er een grote parking komt aan de keerlus zodat mensen het openbaar vervoer richting de stad kunnen nemen? - Het is wenselijk om het autoverkeer zoveel mogelijk weg te houden uit het stadscentrum. Daarom wordt momenteel onderzoek gedaan naar de inplanting van een parking op een locatie verder van het centrum, in de buurt van Ekeren kazerne.

Aanleiding en context

Masterplan Eilandje
Op 2 september 2005 (jaarnummer 9596) keurde het college het Masterplan Eilandje fase 2 goed. Dit plan voorziet in de verdere verfijning en uitwerking van de hoofdlijnen die voor het noordelijk en oostelijk deel van het Eilandje werden geformuleerd in het goedgekeurde Masterplan Eilandje van 2002 (collegebesluit 20 februari 2002, jaarnummer 1961). Hierin werden reeds de eerste lijnen uitgezet voor de opmaak van een plandocument (globale visie) voor het Droogdokkeneiland, Mexico-eiland en gebied rondom het Asiadok.

Uiteindelijk resulteert het Masterplan Eilandje fase 2 in richtlijnen voor de bebouwing (enveloppes), richtlijnen voor de verkeerskundige structuur (wegennet, profilering, etcetera) en richtlijnen voor de open ruimte (groen, pleinen en dergelijke).

De Mexicostraat heeft in dit plan de status van lokale ontsluitingsweg.

Beeldkwaliteitplan en Groenplan Eilandje
Op 16 december 2002 keurde de gemeenteraad het Beeldkwaliteitplan voor de Buitenruimte Eilandje goed (jaarnummer 2615). Op 15 juli 2005 keurde het college het Groenplan Eilandje goed (jaarnummer 7902). In deze plannen worden de principes vastgelegd voor de heraanleg van het openbaar domein van het Eilandje.

Definitief ontwerp openbaar domein Kattendijkdok Oostkaai
Het college en het districtscollege Antwerpen keurden de definitieve ontwerpen voor de nieuwe aanleg van de Montevideowijk-culturele as, Londenstraat–Amsterdamstraat, verbindingsdokken en Kattendijkdok Oostkaai goed op respectievelijk 3 juli 2009 (jaarnummer 2511) en 6 juli 2009 (jaarnummer 8768).

Kattendijkdok-Oostkaai heeft in dit ontwerp een wegprofiel waarin de trambedding excentrisch ligt. Om de Mexicostraat goed te laten aansluiten op Kattendijkdok-Oostkaai is het noodzakelijk dit principe over te nemen.

Nieuw Havenhuis
Op 13 januari 2009 besliste de raad van bestuur van het gemeentelijk havenbedrijf Antwerpen om de ontwerpopdracht voor het nieuwe Havenhuis te gunnen aan de laureaat van de open oproep, THV Zaha Hadid Architects – Bureau Bouwtechniek – Mouton – Ingenium. De Mexicostraat is een belangrijke ontsluitingsweg vanaf het stadscentrum naar het nieuwe Havenhuis. De inrit van de ondergrondse parkeergarage en het nieuwe plein rond het Havenhuis zullen aansluiten op de Mexicostraat.

Gewestelijke besluitvorming: Brabo 2
Op 9 mei 2008 besliste de Vlaamse regering om het budget van Brabo 2 voor de tramlijn naar Ekeren over te hevelen naar het tramnetwerk op het Eilandje. In uitvoering van de beslissing van de Vlaamse regering wordt een samenwerkingsovereenkomst opgemaakt tussen het Vlaams gewest, de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), De Lijn en de stad Antwerpen. Hierin zal worden opgenomen dat een speciale projectvennootschap wordt opgericht om het tramnetwerk op het Eilandje te ontwerpen, te bouwen, te financieren en te beheren.

Het tramnetwerk Eilandje betreft een tramverlenging vanaf de bestaande terminus aan het Tolhuis tot aan het nieuwe Havenhuis via de Rijnkaai, de Londen-Amsterdamstraat, Kattendijkdok Oostkaai en Mexicostraat.

Aanleiding
Om de Brabo 2-tramverlenging op het Eilandje tot aan het nieuwe Havenhuis te kunnen realiseren, is een herinrichting van de Mexicostraat nodig. De herinrichting zal plaats bieden aan een vrije trambaan met keerlus en zal aantakken op het kruispunt met de Straatsburgburg. De Mexicostaat is tevens de belangrijkste ontsluitingsweg vanaf het stadscentrum naar het nieuwe Havenhuis. Om de timing van het Brabo 2-project te kunnen halen en om tijdig klaar te zijn voor de opening van het Havenhuis, moet voortgang worden gemaakt met het inrichtingsontwerp van de Mexicostraat.

Ruimtelijke context
De bedoeling is om het Mexico-eiland op lange termijn te ontwikkelen tot een multifunctionele stadswijk. Momenteel is het Mexico-eiland nog volledig in gebruik als bedrijventerrein. Alle gronden zijn eigendom van het gemeentelijk havenbedrijf. Een deel van deze gronden is in concessie gegeven. Enkele van de concessies langs de Mexicostraat zijn nog langlopend. De grenzen van deze concessies bepalen de beschikbare ruimte voor het wegprofiel van de Mexicostraat.

Schetsontwerp Mexicostraat
Op 27 april 2012 (jaarnummer 04326) keurde het college het schetsontwerp goed voor de nieuwe aanleg van de Mexicostraat. Op 6 september 2012 en 25 september 2012 gaven het districtscollege (jaarnummer 00220) en de districtsraad (jaarnummer 00077) een gunstig advies op dit schetsontwerp.

Argumentatie

Verkeersafwikkeling
De Siberiastraat vormt samen met de Straatsburgbrug de hoofdontsluiting van het noordelijk deel van het Eilandje. De Mexicostraat takt hier als lokale ontsluitingsweg op aan.

Opbouw wegprofiel
Ten opzichte van het schetsontwerp is de opbouw van het wegprofiel ongewijzigd. Het profiel bestaat uit:

  • een rijweg van 6,5 meter breed met 2x1 rijstrook;
  • een excentrische trambedding van 6 meter breed aan de oostzijde;
  • enkelrichting fietspaden van 1,5 meter breed weerszijden van de straat;
  • voetpaden van 1,5 meter breed aan weerszijden van de straat;
  • bufferstroken van 0,5 meter breed tussen de rijweg en het fietspad en aan weerszijden van de trambedding.

De totale breedte van dit profiel bedraagt 20 meter. Wanneer de concessies op termijn beëindigd worden, kan de straat uitgebouwd worden tot een groene wijkboulevard. De trambedding kan hierbij op haar plaats blijven.

Op vraag van de brandweer werd de trambedding op gelijk niveau gelegd met de rijweg en het aangrenzende fietspad, zodat de trambedding overrijdbaar is in noodgevallen. De trambedding zal worden aangelegd in versterkt gras, zodat het duidelijk is dat wegverkeer hier niet is toegelaten.

Kruispunt Straatsburgbrug
Volgens de laatste stand van zaken in het Oosterweel-dossier zal de Straatsburgbrug behouden blijven, zodat het kruispunt Mexicostraat-Straatsburgbrug op zijn huidige plaats blijft. Om plaats te bieden aan de tram zal de inrichting van dit kruispunt aangepast moeten worden.

Kruispunt Kambalastraat
Ter hoogte van de Kambalastraat moet het afslaand verkeer de trambedding en het fietspad kruisen. Op advies van de Commissie Openbaar Domein wordt het fietspad doorgetrokken over dit kruispunt, zodat fietsers op de Mexicostraat altijd voorrang hebben op het afdraaiend autoverkeer.

Keerlus havenhuis en tramhalte
In het wegprofiel van de Mexicostraat is geen plaats voor een tramhalte, de enige mogelijkheid is om een halte te koppelen aan de keerlus. Op vraag van De Lijn werd de keerlus zodanig aangepast dat een tramperron van 45 meter lengte mogelijk is. Hiervoor moet wel de Merantistraat verlegd worden. Een tramhalte dichter bij het havenhuis is niet mogelijk, omdat het plein voor het havenhuis te klein is voor een keerlus. Daarnaast zou een keerlus op het havenhuisplein de bruikbaarheid van dit plein drastisch beperken.

Mexicobruggen
De Mexicobruggen zijn een beschermd monument. De gewenste verkeersstromen moeten daarom binnen de beschikbare ruimte van het brugprofiel gepast worden. Het autoverkeer gaat over de westelijke brughelft en de tram over de oostelijke helft. Voor het langzaam verkeer bevinden zich uitkragingen aan beide bruggen. Deze zijn zodanig beperkt in breedte (1,67 meter), dat het fietsers- en voetgangersverkeer gemengd over de brug moet. In overleg met Stadsontwikkeling / ruimte en mobiliteit / mobiliteit en de verkeerspolitie is ervoor gekozen om de fietspaden te laten stoppen op enkele meters voor de brug. De zone op de brug wordt met verkeersborden aangeduid als gemengde zone voor fietsers en voetgangers.

Adviezen

Gunstig onder voorwaarden

Bij het uitwerken van het ontwerp moet - gelet op het te verwachten woon-werkverkeer dat met de realisatie van het nieuw havenhuis gegenereerd zal worden - onderzocht worden of de tramhalte dichter bij het havenhuis kan ingeplant worden.

Gunstig onder voorwaarden

De commissie geeft een gunstig advies, met de volgende opmerkingen:

  1. Omwille van de beperkte breedte moeten  de trampalen in het midden van trambaan geplaatst worden. Hierdoor moet, voor de doorgang van de brandweer, de trambedding, het fietspad en de rijweg op 1 niveau gelegd worden. De trambaan wordt aangelegd in versterkt gras tot de verdere ontwikkelingen van deze site bekend zijn.
  2. Uit simulatie blijkt dat de vrachtwagens, die hun terrein verlaten deels over de trambaan moeten maneuvreren. Mogelijke oplossing hiervoor is het verbreden van de poorten op privé domein. De commissie adviseert om hierrond contact op te nemen met de bedrijven.
  3. De commissie merkt op dat de (rode) fietspaden plots stoppen voor de Mexicobrug. Reden hiervoor is dat de Mexicobrug niet mag aangepast worden omdat het een beschermd monument is. Bij de restauratie van de brug zal waarschijnlijk terug hout voorzien worden voor het wegdek. Het plots stoppen van de fietspaden kan tot een conflict met de voetgangers leiden omdat ze in een gemengde zone komen. De commissie vraagt om hiervoor een oplossing te zoeken (stopstreep? Verkeersbord?).
  4. Als de Mexicostraat een voorrangsweg is, moet de rode asfaltlaag van het fietspad over de kruispunten doorlopen. De rode asfaltlaag mag zeker niet over de vrije trambaan doorlopen. De voorrangsregeling met de Straatsburgbrug, die niet zal vernieuwd worden, is nog niet bekend.
Gunstig advies

Beleidsdoelstellingen

De stad ontwikkelt een duurzame ruimtelijke structuur, aantrekkelijk en leefbaar voor haar bewoners en bezoekers
De regie van het gebiedsgerichte geïntegreerde programma Eilandje, gekoppeld aan de uitvoering van strategische stadsprojecten op het publieke domein
Projecten Eilandje
Het Masterplan 2020 verhoogt de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid in Antwerpen.
We plannen en regisseren alle stedelijk gerelateerde projecten die behoren tot het Masterplan 2020.
De projecten die behoren tot ‘Brabo II’ worden geregisseerd naar de vooropgezette resultaten, timing en budget.

Besluit

Het college van burgemeester en schepenen beslist:

Artikel 1

Het college beslist om het voorontwerp voor de Mexicostraat goed te keuren.

Artikel 2

Dit besluit heeft in principe geen financiële gevolgen voor de stad of het OCMW.

Artikel 3

Het college geeft opdracht aan:

Dienst Taak
AG STAN Inwinnen van het advies van het districtscollege

Bijlagen

  • 20121107_PLAN_VO_Mexicostraat.pdf