Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit van 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken. Het Wim Saerensplein is een lokaal plein.
Sinds 1 juli 2004 is de riolering een bevoegdheid van AWW.
De gemeenteraad keurde op 1 maart 2010 (jaarnummer 287) de samenwerkingsovereenkomst met AWW goed.
| fase | actie | datum | jaarnummer |
|
budget 2012 en |
goedkeuring districtsraad | 7 december 2011 | 1404 |
| structuurschets | goedkeuring districtscollege | 2 juli 2012 | 2582 |
Nu de werken aan de tramverlenging aan de Ruggeveldlaan klaar zijn, wil het district Deurne het Wim Saerensplein opnieuw aanleggen. Het district keurde op 2 juli 2012 (jaarnummer 2582) de structuurschets voor de buurten Wim Saerens en Ertbrugge goed. Het ontwerp voor het nieuwe plein zal kaderen in deze totaalvisie.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft, in samenwerking met de verschillende stadsbedrijven, de zone onderzocht en gezocht naar alternatieven voor de huidige inrichting. Dit is vertaald in een projectdefinitie en een concept, dat om advies werd voorgelegd aan de commissie openbaar domein. De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de projectdefinitie en het concept nu ter goedkeuring voor.
Resultaten bevraging Wim Saerensplein
Op 2 juni 2012 werden de bezoekers van de markt op het Wim Saerensplein bevraagd. In totaal hebben 99 mensen hieraan deelgenomen. De resultaten van deze enquête staan hier per vraag opgelijst. Bij het lezen van de resultaten moet er wel rekening gehouden worden met feit dat de mensen meerdere antwoorden mochten aankruisen.
Vraag 1: waarvoor gebruikt u het Wim Saerensplein voor op dit moment?
Uit deze steekproef blijkt dat de buurtbewoners het Wim Saerensplein momenteel vooral gebruiken om naar de markt te gaan (91 keer aangekruist), om te winkelen bij de lokale handelaars (68 keer aangekruist) of als doorgang naar ergens anders (49 keer aangekruist). 24 mensen hebben ook aangekruist dat ze er vertoeven en 5 mensen gaven aan dat ze er ook hun uitlaten.
Vraag 2: Wat is volgens u het grootste knelpunt van het Wim Saerensplein op dit moment?
Over wat de grootste knelpunten zijn van het plein zijn de meningen eerder verdeeld. Wanorde van groen (63) en het verouderd karakter van het plein (61) zijn het vaakst aangekruist. Dat er te weinig mogelijkheden zijn om te ontspannen of te vertoeven werd door 48 mensen aangekruist. Daarna volgen het gebrek aan horeca (29), de verkeersveiligheid (21) en de slechte toegankelijkheid van het groene middenplein (24). Slechts 5 mensen duidden aan dat het gevaarlijke haakse parkeren op het plein één van de grote knelpunten was.
Vraag 3: Wanneer zou u meer gebruik maken van het plein?
De buurtbewoners van het Wim Saerensplein zouden vooral meer gebruik maken van het plein als er evenementen zouden plaatsvinden op het plein (56) en als er meer groen zou zijn (55). Ook meer zitbanken (33) en meer horeca (30) zou hen kunnen overtuigen om naar het plein te komen. Een kleine minderheid geeft aan de minder verkeer (8) hen naar het plein zou krijgen.
Vraag 4: Hebt u verdere opmerkingen die u wil meegeven aan de ontwerpers?
-10 mensen hebben bij als extra opmerking gevraagd naar voldoende, mooi onderhouden groen op het plein
-6 mensen hebben gevraagd naar een behoud van het aantal parkeerplaatsen
-2 mensen uitten hun bezorgdheid over de veiligheid op het plein
-6 mensen vroegen naar een speeltuin
-2 mensen stelden voor om evenementen te organiseren op het plein zoals een kermis.
-6 mensen lieten weten dat de properheid van het plein en aan de glascontainers te wensen overlaat.
Vraag 5: U ziet ook een foto van een Vredesbos en een maquette van een herdenkingskunstwerk. Dit zijn twee voorstellen voor de landmark die op het Wim Saerensplein zou kunnen komen te staan, ter herdenking van de gesneuvelde politieagenten. Welke geniet uw voorkeur?
Er is ook gepolst naar de voorkeur voor een landmark. De voorstellen waren ofwel een Vredesbos, ofwel een ontwerp voor een herdenkingsmonument door kunstenaar Luk De Bakker. 39 mensen kozen voor het Vredesbos. 20 mensen voor het herdenkingsmonument. 28 mensen wilden geen beiden op het plein.
Situering en afbakening projectgebied
Het Wim Saerensplein is gelegen in Deurne-Noord. Het plein ligt op de grens van de buurten Wim Saerens en Ertbrugge. In het oosten is het begrensd door de Ruggeveldlaan. Omdat deze straat recent werd heraangelegd, zal deze as niet worden meegenomen in het nieuwe ontwerp van het plein.
Analyse bestaande toestand
In het deel analyse wordt de bestaande toestand geanalyseerd aan de hand van 5 thema's.
Gebruik
De buurt rondom het plein is een echte woonbuurt. De meeste gebouwen rond het plein zijn dan ook woningen. Deze worden afgewisseld met enkele horeca- en handelszaken verspreid over de vier zijden van het plein. Twee specifieke functies springen in het oog. Aan de zuidzijde bevindt zich een supermarkt, aan de noordzijde een kleine kerk. Op zaterdagvoormiddag staat op het plein de wekelijkse markt en in de maand mei is er de jaarlijkse foor.
Techniek
De aanleg van het plein dateert uit de jaren’50 en is intussen op vele vlakken verouderd. Zowel de straatverlichting, het straatmeubilair en de verhardingen zijn afgeleefd en voldoen niet meer aan de hedendaagse comforteisen. Ook de riolering is aan vervanging toe en moet worden vervangen door een gescheiden stelsel.
Karakter
De bouwtypologie rondom het plein bestaat vooral uit appartementsblokken. Aan de Ruggeveldlaan zijn de gebouwen het hoogst. Aan de 3 andere zijden van het plein tellen de meeste gebouwen 4 of 5 bouwlagen. Deze bouwhoogte is relatief laag in relatie tot de grote oppervlakte van het plein (even groot als Groenplaats). Alle gebouwen rond het plein beschikken ook over een voortuinstrook die al dan niet groen is ingericht.
Mobiliteit
Op het plein zijn vrij brede voetpaden voorzien zowel langs de gevels, als zeer smalle rondom het centrale middenplein. De zebrapaden die de randen verbinden met het middenplein hebben een grote oversteeklengte waardoor de kans op conflicten tussen voetgangers en andere weggebruikers er groter is. Voor fietsers zijn er voorzieningen op de Ruggeveldlaan. Sinds de heraanleg liggen hier comfortabele fietspaden over de hele as. Op de overige delen van het plein moeten fietsers mee op de rijbaan rijden, rondom het plein.
Het autoverkeer kan langs vier zijden rond het plein rijden, telkens in dubbele richting. Langs drie zijden van het plein zijn parkeerplaatsen voorzien: aan de gevels kan langs geparkeerd worden, terwijl rond het middenplein dwarse parkeerplaatsen voorzien zijn. De totale oppervlakte die op het plein is voorzien voor autoverkeer, zowel circuleren als parkeren, is erg groot.
Het openbaar vervoer concentreert zich op de vernieuwde Ruggeveldlaan. De nieuwe tramlijn die Linkeroever verbindt met Wijnegem passeert daarbij langs het Wim Saerensplein. De infrastructuur van de keerlus, die vroeger als terminus diende voor tramlijn 5, blijft behouden als een technische keerlus.
Milieu
Op het plein is vandaag enkel groen aanwezig op het middenplein. Centraal op het plein is een verblijfzone voorzien in dolomiet omgeven door grasveldjes. De grens tussen gras en dolomiet wordt benadrukt door een aantal hagen. Deze hagen geven het middenplein een weinig transparante indruk. Verder staan op het middenplein een aantal boomgroepen willekeurig verspreid. In het centrale deel van de keerlus werd bij de heraanleg van de Ruggeveldlaan een graszone voorzien. Aan de randen van het plein is geen groen aanwezig. Enkel in de voortuin van de kerk staan 2 grote beeldbepalende bomen, weliswaar niet op het openbaar domein. De groenaanleg op het plein is vandaag verouderd en weinig onderhouden.Het geheel oogt daardoor slordig en weinig uniform.
Knelpunten
Uit de bovenstaande analyse kunnen een aantal knelpunten worden afgeleid. Het is de bedoeling dat bij opmaak van het nieuwe pleinontwerp een antwoord wordt geformuleerd op elk van deze knelpunten. De belangrijkste knelpunten zijn:
Randvoorwaarden
In dit onderdeel worden de randvoorwaarden besproken waarmee het nieuwe ontwerp zeker rekening moet houden.
Structuurschets
In de structuurschets die werd opgemaakt voor de buurten Wim Saerens en Ertbrugge zijn 2 wensbeelden uitgewerkt. Deze wensbeelden omvatten een visie voor toekomstige openbaar domein projecten in het gebied.
Het eerste wensbeeld draagt de naam ‘gelaagde vergroening’ en omvat een groenconcept voor beide buurten. In dit wensbeeld is het Wim Saerensplein aangeduid als een groen rustpunt in de wijk. Het plein ligt bovendien op het kruispunt van 3 assen die de wijk verbinden met de grote groenzones aan de rand van het gebied. Deze specifieke locatie, ingebed in een bovenlokaal netwerk van verschillende groenstructuren, maakt dat het plein om een nieuw, strak en eigen groenconcept vraagt.
Het tweede wensbeeld uit de structuurschets heet ‘verkeersveilige buurt’. Dit wensbeeld, dat focust op een mobiliteitsconcept voor beide buurten, doet ook uitspraken over het Wim Saerensplein. Zo voldoen alle 4 de kruispunten rond het plein niet aan de huidige comfort- en veiligheidseisen. De 2 westelijke kruispunten zouden compacter moeten worden georganiseerd terwijl de 2 oostelijke heringericht dienen te worden om de overgang tussen zone 50 (Ruggeveldlaan) en zone 30 (woonwijk) ook ruimtelijk te articuleren. Een ander punt waarover de structuurschets uitspraak doet, is de verkeersstroom op en rond het plein. Voor een veilige en leesbare verkeersafwikkeling is het wenselijk om het autoverkeer zoveel mogelijk te bundelen. Deze bundeling van het autoverkeer aan de zuidzijde zou ervoor zorgen dat het plein aan 2 van de 4 zijden tot tegen de gevels kan doorlopen.
Parkeeronderzoek
Om een goed beeld te krijgen op de parkeersituatie in de buurt van het plein werd, simultaan met de opmaak van de structuurschets, een parkeeronderzoek uitgevoerd door een extern en gespecialiseerd bureau (Grontmij).
Uit de studie kunnen volgende gegevens worden afgelezen:
Uit deze gegevens kunnen we concluderen dat er op het plein en in de aanpalende straten te allen tijde voldoende parkeercapaciteit is om te voldoen aan de parkeerbehoefte. Voor de parkeercapaciteit op het nieuwe plein werd het comfort van de buurtbewoners als maatgevend uitgangspunt genomen. Zo moeten er voldoende plaatsen over blijven zodanig dat buurtbewoners’s avonds vlakbij hun woning kunnen parkeren (54 plaatsen nodig). Om te vermijden dat er zoekverkeer ontstaat, wordt een extra marge ingebouwd waardoor bewoners op een comfortabele manier een parkeerplaats kunnen vinden. Het totaal aantal voorgestelde parkeerplaatsen op het plein, komt zo op 64. Hierdoor zullen enkel op het piekmoment overdag (vroege namiddag) maximaal 9 auto’s moeten uitwijken naar de aanpalende straten, waar op dat ogenblik nog 49 plaatsen beschikbaar zijn.
Bewonersbevraging
Aan de hand van infopanelen en een enquête op de wekelijkse markt werden de buurtbewoners bevraagd over het Wim Saerensplein. Een hondertal bewoners gaven hun mening. Uit de resultaten van deze bevraging kwamen enkele prioriteiten naar voor: de bewoners willen vooral een groen plein, voldoende parkeerplaatsen, meer ruimte om te vertoeven en een vlotte bereikbaarheid van de supermarkt, ook voor laden en lossen.
Markt en foor
De wekelijkse markt is belangrijk voor de buurt. Ze ondersteunt en stimuleert het buurtleven en maakt van het plein op zaterdagochtend een aangename en levendige plek. Ook op het nieuwe plein moet plaats zijn voor een markt die even groot is als vandaag het geval is (103 marktkavels). Naast de wekelijkse markt moet ook ruimte worden voorzien voor de jaarlijkse foor.
Ambities
De ambities geven aan wat de doelstellingen zullen zijn bij het ontwerp van het nieuwe plein. Deze ambities houden rekening met de randvoorwaarden en formuleren een antwoord op de knelpunten.
Ontwerp
Veilige verkeersafwikkeling
De verkeersstroom die de woonwijk ontsluit, zal geconcentreerd worden aan de zuidkant van het plein. Een bundeling van het autoverkeer zorgt voor een leesbare verkeerssituatie. Dit draagt bij tot een verkeersveilig mobiliteitsconcept voor het plein. Deze maatregel laat tevens toe om aan de noord- en westzijde het plein uit te breiden tot tegen de gevels. Op die manier wordt er bijkomende kwalitatieve verblijfsruimte gecreëerd. De gevels van de woningen aan de noord- en westzijde blijven echter wel bereikbaar voor hulpdiensten en verhuiswagens. Ook de privégarages aan de noordzijde en westzijde van het plein blijven bereikbaar. In de noordwestelijke hoek van het plein zal verkeer komende uit de Leopold Gillislaan nog de mogelijkheid hebben om de Generaal Slingeneyerlaan in te draaien. De verkeersafwikkeling op de Ruggeveldlaan blijft ongewijzigd. Ook de keerlus voor trams op het plein blijft behouden als een technische keerlus.
Parkeren wordt geconcentreerd langs de rijbaan, zowel op de Ruggeveldlaan als aan de zuidzijde van het plein. Omdat dit niet volstaat om de beoogde parkeercapaciteit te realiseren, wordt een bijkomende parkeerhaven voorzien. Deze parkeerhaven situeert zich aan de zuidzijde van het plein in de nabijheid van de supermarkt en de rijbaan. Op die manier wordt de nodige parkeercapaciteit voorzien op een zo compact mogelijk manier aan de zuidzijde van het plein.
Netwerk van looplijnen en rustpunten
Omdat het plein optimaal en op een logische manier toegankelijk moet worden voor voetgangers, werden een aantal looplijnen uitgezet. Deze looplijnen zijn essentiële circulatiepatronen die ook in het definitieve plan zullen terugkomen. De belangrijkste looplijnen zijn de randen van het plein en de diagonalen over het plein. Dit zijn de primaire routes voor voetgangers die zich over het plein bewegen. Bij de vormgeving van deze routes staan comfort en leesbaarheid voorop. Naast de primaire looplijnen, zijn er ook bijkomende secundaire looplijnen. Deze trajecten zijn korter en verbinden de verschillende delen van het plein onderling. Deze routes worden meegenomen in de uitwerking om te komen tot een flexibele ruimte die op vele manieren beleefd kan worden. Op de kruispunten van de verschillende looplijnen is hier en daar plaats voor een rustpunt dat ruimer gedimensioneerd kan worden. De nadruk ligt hier op verblijven. Hier kan bijvoorbeeld zitgelegenheid voorzien worden.
Landmark aan de Ruggeveldlaan
In Deurne krijgt elke buurt een eigen landmark. Het Wim Saerensplein, dat opnieuw het kloppende hart van de buurt moet worden, is hiervoor een ideale locatie. Door de landmark in te planten aan de kant van de Ruggeveldlaan, kan de buurt zich ook manifesteren langs deze belangrijke as. Een inplanting van de landmark in de keerlus, zal zorgen voor een maximale uitstraling op het plein en haar omgeving.
Plein tot aan de randen
Vandaag is het Wim Saerensplein een centraal eiland, omgeven door barrières aan de 4 zijden. Om de verblijfsruimte te maximaliseren en tevens de barrières te minimaliseren, moeten de randen van het plein zoveel mogelijk opschuiven naar de buitenzijde. Door aan 2 van de 4 zijden de rijbaan te supprimeren, kan het plein doorlopen tot tegen de gevels, zonder enige barrière. Aan de overige 2 zijden valt de rand van het plein samen met de rijbaan, weliswaar teruggebracht tot de benodigde rijbaanbreedte. Dit ruimtelijke concept draagt enerzijds bij tot meer verkeersveiligheid en anderzijds wordt de verblijfsruimte op het plein gevoelig uitgebreid.
Maximaal groen
Het nieuwe plein moet bovenal een groen plein worden. De groene oppervlakte wordt daarom maximaal ontworpen. Voor de verschillende circulatietrajecten is een groene invulling echter niet wenselijk en wordt geopteerd voor een aanleg in verharding. Op die manier ontstaat een patroon van schijnbaar willekeurige groenvakken met wisselende vormen en dimensies. Dit levert een spannend geheel waarbij groen wordt afgewisseld met verharde materialen. Er worden ook heel wat nieuwe bomen voorzien, verspreid over het plein. Door bovendien te werken met reliëf, zowel in de hoogte als in de diepte, wordt het plein opgeladen met een extra dimensie die aanleiding kan geven tot speelmogelijkheden, regenwaterbuffering, visuele afscherming van geparkeerde auto’s, … De keerlus is in het concept niet bepalend geweest voor de dimensionering en vormgeving van de groenvakken. Zo wordt vermeden dat de spoorinfrastructuur de rest van het ontwerp dicteert. De rol van de trampalen en -sporen mag namelijk niet te dominant worden in het beeld van het nieuwe plein.
Attractief middenplein met verschillende functies
Omdat het plein een aantrekkelijke en levendige plek moet worden, is het van belang dat een verscheidenheid aan functies geaccommodeerd zijn. Zo werd alvast een locatie voorzien voor een speelaanleiding evenals een plek voor een petanqueveld. Voor de wekelijkse markt werd een eerste concept uitgewerkt waarbij de kramen een ruim circuit vormen, rondom rond langs de verharde randen van het plein. Op die manier sluit de markt optimaal aan bij de bestaande handelszaken en kunnen marktbezoekers genieten van een vlotte en ononderbroken route langsheen alle kramen.
Besluit
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling stelt voor om:
De commissie openbaar domein adviseerde gunstig op 10 september 2012 met volgende voorwaarden:
De voorwaarden zijn opgenomen in het concept.
De districtsraad neemt kennis van de goedkeuring van het districtscollege van de projectdefinitie en het concept voor de heraanleg Wim Saerensplein.
De districtsraad neemt kennis van de goedkeuring van het districtscollege van de structuurschets van Deurne-Oost, op voorwaarde dat er zoveel als mogelijk rekening wordt gehouden met de resultaten van de bevraging en dat er bij dit project steeds gestreefd wordt naar een maximale participatie.
Het districtscollege geeft opdracht aan:
| Dienst | Taak |
| bestuurscoördinatie district | de nodige budgetten te voorzien |
| bestuurscoördinatie district | communicatie- en participatietraject verder zetten |