Realisatie van de poort
Op 12 mei 2006 besliste het college (jaarnummer 5646) om in te gaan op de vraag van de Chinese gemeenschap voor het plaatsen van een pagodepoort in de Van Wesenbekestraat aan de zijde van de Gemeentestraat. Het college gaf met dit besluit tegelijk de opdracht aan stadsontwikkeling om adviezen in te winnen, om de randvoorwaarden op te geven voor het bouwen van de poort, om de funderingsmogelijkheden te onderzoeken en om afspraken te maken met de Chinese gemeenschap over ontwerp en procesverloop.
Op 29 februari 2008 keurde het college de aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning en het plan voor de bouw van de pagodepoort goed (jaarnummer 2280). De stedenbouwkundige vergunning voor de poort werd afgeleverd op 11 augustus 2008.
Met het collegebesluit van 18 december 2009 (jaarnummer 18095) en met het gemeenteraadsbesluit van 25 januari 2010 (jaarnummer 116) werd de overeenkomst voor de aankoop en de plaatsing van de pagodepoort tussen de stad Antwerpen, tussen de vzw CCP en Autonoom Gemeentebedrijf Stadsplanning Antwerpen goedgekeurd. In het collegebesluit van 18 december 2009 geeft het college de opdracht aan stadsontwikkeling om het project verder op te volgen en de aanbesteding te organiseren voor de uitvoering van deel 1 van de werken, zijnde de ruwbouw en de bovengrondse draagconstructie.
Het college keurde op 12 maart 2010 (jaarnummer 2848) de aanbestedingsdocumenten (bestek SW/OD/08/5190, plaatsen van een metaalconstructie, structuur en stelling in de Van Wesenbekestraat) goed. In zitting van 28 mei 2010 (jaarnummer 6333) gunde het college deel 1 van de werken aan de Chinese pagodepoort, met name het plaatsen van een metaalconstructie, structuur en stelling, op basis van het bestek SW/OD/08/5190 te gunnen aan Brebuild nv tegen de som van 132.918,50 EUR inclusief btw.
De stad Antwerpen heeft via AG Stadsplanning een toelage voorzien van maximaal 75.000,00 EUR ten voordele van de vzw CCP voor de uitvoering van deel 2 van de werken, zijnde de aankoop, afwerking en bijhorende kosten van het kunstwerk Pagodepoort.
Ingebruikname van de poort
Met het besluit van 10 september 2010 (jaarnummer 11111) nam het college kennis van het programma van de officiële inhuldiging van de Chinese Pagodepoort op woensdag 29 september 2010.
Planmatig onderhoud van de poort
Met het besluit van 28 mei 2010 (jaarnummer 6333) gaf het college opdracht aan stadsontwikkeling om vanaf begroting 2011 de nodige kredieten te voorzien voor de jaarlijkse onderhouds- en beheerskosten. De technische uitvoering van het jaarlijkse onderhoud gebeurt door patrimoniumonderhoud.
Een burger meldde dat er dakpannen losgekomen waren op de Chinese pagodepoort in de Van Wesenbekestraat.
Naar aanleiding daarvan werd er door de veiligheidsingenieur van patrimoniumonderhoud, samen met brandweer, lokale politie en De Lijn, een inspectie uitgevoerd van het dak van de poort in de nacht van 5 op 6 december 2011 om 1.30 u in de ochtend. Dit tijdstip werd zo gekozen, omdat er tussen 1.30 u en 4.45 u in de ochtend geen tramverkeer is, dat technisch zou gehinderd worden door de werken.
Tijdens de interventie met de kraanwagen bleek de conditiestaat van de daken van de poort zorgwekkend. Verschillende pannen liggen los, sommige pannen zijn enkele centimeters afgeschoven. Enkele losgekomen pannen werden afgenomen en in bewaring genomen. Om alle losliggende pannen af te nemen was er ruim onvoldoende tijd.
De veiligheidsingenieur van patrimoniumonderhoud oordeelde dat deze situatie, met vele losliggende en losgekomen dakpannen boven het openbaar domein een ernstig risico inhoudt voor de openbare veiligheid. Teneinde de openbare veiligheid te verzekeren, werd onmiddellijk in de ochtend van 6 december 2011, na overleg met de stadsingenieur, de verkeerspolitie en De Lijn, de Van Wesenbekestraat en de omgeving rond de pagodepoort afgesloten voor alle verkeer.
In de ochtend van 6 december 2011 werden de aannemers Travhydro nv uit Antwerpen en Brebuild nv uit Antwerpen opgevorderd voor het plaatsen van een veiligheidsstelling rond de pagodepoort. Dit om het openbaar domein opnieuw te kunnen vrijgeven voor het verkeer. De stelling vormt ook een werkvloer voor dakinspectie en toekomstige herstelwerkzaamheden. De aannemers hebben de veiligheidswerken aan de pagodepoort onmiddellijk aangevat. De aannemers werden opgevorderd omwille van hun ervaring en know-how als uitvoerders bij de oprichting van de poort in 2010 (bestek SW/OD/08/5190).
De Lijn werd aangesproken voor het spanningsloos zetten, het loskoppelen en vastmaken van de bovenleidingen van de tram en voor het omleiden van tramlijn 12.
De stellingconstructie werd voltooid op zaterdag 10 december 2011. Op zondag 11 december werd de situatie volledig vrijgegeven en reed tram 12 weer normaal.
De volgende vorderingen werden ondertussen ingediend voor deze veiligheidswerken:
De huur van de stelling van Travhydro vanaf 1 januari 2012 is in deze bedragen niet inbegrepen en bedraagt 235,95 EUR inclusief btw per kalenderweek.
Om de toegang tot de stelling te verhinderen voor onbevoegden (risico voor beschadigingen, vandalisme, diefstal, elektrocutie enz.) werd een aanvullende prijsvraag opgestart voor het afsluiten van de stelling, onderaan op straatniveau, met een systeem van houten plaatmateriaal op houten kepers tot een hoogte van ca. 3,60 m boven de stoep. De uitgave voor deze werken, voor het afsluiten van de stelling, wordt geraamd op 8.000,00 EUR inclusief btw.
Onderzoek naar oorzaak van de schade
Naar aanleiding van de schade die door de veiligheidsingenieur werd vastgesteld tijdens de interventie van 6 december 2011, werd er een dossier opgestart met betrekking tot het onderzoek naar de oorzaak en de herstelling van de schade.
Op basis van het vastgestelde schadebeeld (verminderde hechting tussen de mortel en de dakpannen) werd er op 13 januari 2012 een prijsvraag verstuurd voor een onderzoek naar de samenstelling van een mortelstaal.
Er werd een prijsvoorstel opgevraagd bij de volgende onderzoeksinstellingen:
Zowel het Laboratorium Reyntjens, het Labo Magnel als het Laboratorium Orex boden in hun prijsofferte aan om een standaard chemische analyse te doen in overeenstemming met de Belgische norm NBN B15-250 (1991) “Chemisch onderzoek van verharde mortels en beton" voor het bepalen van het cementgehalte van de mortel. Door het WTCB werd een prijs opgegeven voor een XRD-analyse op basis van NBN EN 12326-2 samen met een petrografische analyse op een slijpplaatje.
In voorbereiding van het plaatsbezoek wordt contact opgenomen met vertegenwoordigers van vzw CCP. Hieruit blijkt dat de mortel mogelijk niet cement als bindmiddel heeft.
Op 12 april 2012 werd een nieuw plaatsbezoek georganiseerd in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de stad en van vzw CCP. Door de vertegenwoordigers van vzw CCP werd bevestigd dat de dakpannen normaal gezien vol in een kalkmortel worden gelegd, dat de meeste grondstoffen voor de mortel geïmporteerd werden uit China en dat de huidige samenstelling van de kwestieuze mortel vermoedelijk niet beantwoordt aan de code van de goede praktijk.
Ter plaatse, in aanwezigheid van beide partijen, werd vastgesteld dat de schade aan het dak ondertussen erger wordt: grote volumetoename van de mortel, verlies van de hechting tussen de mortel en de dakpannen en verlies van de integriteit (stevigheid en hardheid) van de mortel. Dit schadebeeld doet zich globaal voor aan alle delen van het dak van de pagodepoort.
Een fotoverslag met beelden van de schade werd toegevoegd in bijlage aan dit besluit.
De aangeboden chemische analyse volgens NBN B15-250, waarbij het cementgehalte van de mortel wordt bepaald, levert bij nader inzien geen bruikbare resultaten op. De kwestieuze mortel blijkt immers niet samengesteld te zijn met cement maar met kalk als bindmiddel. Omdat de voorgestelde onderzoeksmethode niet geschikt blijkt, wordt de eerste prijsvraag geannuleerd.
Aansluitend aan het plaatsbezoek, en op basis van de nieuwe gegevens uit het plaatsbezoek, werd op 12 april 2012 een aangepaste prijsvraag uitgeschreven voor een expertise-opdracht met onder meer volgende taken:
De prijsvraag werd opnieuw verstuurd aan de volgende onderzoeksinstellingen:
Er werd gevraagd om de prijsoffertes in te dienen vóór 18 april 2012 om 12.00 u.
De uitvoering van dit onderzoek gebeurt eenzijdig, in opdracht van de stad Antwerpen. Dit onderzoek heeft dus geen tegensprekelijk karakter in de context van een expertise met andere betrokken partijen. Het dient in de eerste plaats voor de stad om inzicht te verschaffen in de schade, de oorzaak en een eventuele fout.
Juridische aansprakelijkheid voor de schade
Op basis van de gegevens die op dit ogenblik bekend zijn en onder voorbehoud van de uitslag van het technisch onderzoek adviseert de bedrijfseenheid patrimoniumonderhoud dat de schade kan worden beschouwd als een verborgen gebrek in de afdichting van de constructie die onder de 10-jarige aansprakelijkheid van de aannemer en ontwerper valt, ongeacht het feit dat een deel van de poort nà de oprichting door de vzw CCP aan de stad Antwerpen werd geschonken.
Patrimoniumonderhoud adviseert een schadedossier te openen bij de verzekeraar en om een overleg te organiseren met de uitvoerder(s) en de ontwerper van de poort om tot een akkoord te komen over schade, oorzaak en verdeling van aansprakelijkheden en kosten, indien nodig na aanstelling, in onderling overleg, van een onafhankelijke deskundige voor een tegensprekelijke expertise.
Indien dit geen resultaat oplevert adviseert de bedrijfseenheid patrimoniumonderhoud om aannemer en architect in solidum te dagvaarden met eventuele aanstelling van een gerechtsdeskundige tot gevolg.
Patrimoniumonderhoud adviseert om voldoende kredieten vrij te maken voor de eventuele aanstelling van een onafhankelijk expert en voor een eventuele rechtsgang.
Op basis van de nu beschikbare gegevens raamt de bedrijfseenheid patrimoniumonderhoud de kosten als volgt:
Herstelling van de schade
De werken voor herstelling van de schade aan de daken van de poort, vallen gezien hun aard (verzekeringsdossier, 10-jarige aansprakelijkheid aannemer) en hun omvang buiten het normale periodieke onderhoud van de poort.
Het jaarlijks bedrag voor jaarlijkse onderhouds- en beheerskosten dat voorzien wordt bedraagt 11.000,00 EUR. Dit bedrag blijkt vandaag te laag. Elke interventie voor nazicht of onderhoud aan het dak van de poort (gelegen boven de elektrische bovenleidingen van De Lijn) impliceert telkens volgende specifieke voorbereiding en kosten (bovenop de kosten van de onderhoudswerken):
Het beschikbare krediet dat jaarlijks voorzien wordt dekt de onderhouds- en beheerskosten, niet de herstelling van de huidige schade. Het bedrag van het beschikbare krediet is bovendien ontoereikend.
Op basis van de nu beschikbare gegevens raamt patrimoniumonderhoud de herstellingswerken aan het dak als volgt:
Patrimoniumonderhoud adviseert om deze kredieten te voorzien op de begroting van 2013 in afwachting van het technische onderzoek en van een akkoord over de verdeling van de aansprakelijkheden en de onkosten.
De reeds gemaakte kosten voor de interventie en de veiligheidswerken (aan respectievelijk firma Travhydro, firma Brebuild en De Lijn) bedragen samen 69.554,82 EUR inclusief btw. De huur van de stelling (van firma Travhydro) vanaf 1 januari 2012 bedraagt 235,95 EUR inclusief btw per kalenderweek. De uitgave voor het afsluiten van de stelling voor onbevoegden, wordt geraamd op 8.000,00 EUR inclusief btw.
Hiervoor werden reeds budgetten voorzien.
Het technisch onderzoek van het mortelstaal wordt geraamd op 4.000,00 EUR inclusief btw.
Hiervoor werden reeds budgetten voorzien.
De kosten van een minnelijke regeling met een onafhankelijk expert en de kosten verbonden aan een eventuele rechtsgang tot regeling van de aansprakelijkheden en verdeling van de kosten worden samen geraamd op 15.000,00 EUR inclusief btw.
Hiervoor werden nog geen budgetten voorzien.
De herstellingswerken aan het dak (wegnemen en herplaatsen) van de poort (inclusief afbraak veiligheidsstelling en kosten voor werken en diensten door De Lijn) worden geraamd op 200.000,00 EUR inclusief btw.
Hiervoor werden nog geen budgetten voorzien.
Het college neemt kennis van de rapportering over de calamiteit en over de interventie aan de pagodepoort op 6 december 2011 in het kader van de openbare veiligheid.
Het college neemt kennis van het plan van aanpak omtrent het te voeren onderzoek naar de oorzaak van de schade, de aansprakelijkheden en de verdeling van de kosten.
Het college geeft opdracht aan:
|
Dienst |
Taak |
|
patrimoniumonderhoud |
het schadedossier leiden tot bepaling van de oorzaak van de schade en van een verdeling van de aansprakelijkheden en kosten |
|
patrimoniumonderhoud |
een overleg organiseren met de uitvoerder(s) en de ontwerper van de poort om tot een akkoord te komen over schade, oorzaak en verdeling van aansprakelijkheden en kosten |