Goe Gespeeld! is een V!RUS-project van Steunpunt Jeugd, Vlaamse Dienst Speelpleinwerk, Karuur, Chirojeugd Vlaanderen, Vereniging Vlaamse Jeugddiensten en –consulenten, KLJ en KSJ-KSA-VKSJ. Met steun van de Vlaamse overheid.
Stilaan worden spelende kinderen een bedreigde soort: ze mogen geen lawaai maken, niets gevaarlijks doen, niet vuil worden,… Goe Gespeeld! is een pleidooi voor écht spelen: over GOE spelen, zonder de ‘d’ want spelen is ook nooit ‘af’ of ’t is soms met een hoek af…
Goe Gespeeld! wil zorgen voor een pak tips en informatie over ruimte om te spelen, het belang van beweging, spelen in georganiseerd en niet-georganiseerd verband, avontuur, spelen in ’t groen, risico’s, tolerantie en vuile speelkleren.
Verder wil Goe Gespeeld! ook gemeentelijke jeugdraden stimuleren om het plaatselijke beleid te adviseren over ruimte om te spelen. Goe Gespeeld! ontwikkelde daarom een test om het beleid van de gemeente over ruimte voor kinderen en jongeren te evalueren en te voeden.
Aan steden en gemeenten in Vlaanderen wordt gevraagd om het charter 'Spelen is een kinderrecht' te integreren in het stedelijk beleid. Het charter bestaat uit acht stellingen/uitdagingen. Hieronder volgt een overzicht, met daarbij een opsomming wat de stad Antwerpen hier reeds rond doet.
Kinderen spelen overal in de openbare ruimte.
Spelen in de openbare ruimte is meer dan het openstellen van speelstraten. De straat is van iedereen, niet enkel van de auto, het is ook een verblijfs-, speel- en ontmoetingsruimte. Pleinen zijn meer dan parkings. Parken en pleinen zijn ideaal als speel- en ontmoetingsruimte. In onze gemeente lopen de verschillende functies van plaatsen zoveel mogelijk door elkaar.
Opsinjoren organiseert elk jaar talrijke speelstraten. Bij dit concept is het de bedoeling dat buurtbewoners, in onderling overleg, gedurende de vakantieperiodes, één week hun straat afsluiten om zo kinderen op straat te laten spelen.
Kinderen spelen in het groen.
Kinderen en jongeren hebben nood aan direct contact met de natuur. Dat is onmisbaar voor hun ontwikkeling, gezondheid en fysieke conditie, maar ook voor de ontwikkeling van hun natuur- en milieubewustzijn. Daarom is het groen in onze gemeente zoveel mogelijk toegankelijk en ‘spelen toegelaten’, in de eerste plaats de gronden van de gemeente zelf. Speelbossen zijn een leuke aanvulling maar zijn niet het enige speelgroen in de gemeente.
De stad Antwerpen werkt bewust aan enerzijds het aangenamer maken van de huidige parken, door bijvoorbeeld een goed onderhoud te voorzien of uitdagende speelterreinen te bouwen. Anderzijds wordt er werk gemaakt van nieuwe groene zones: Park Spoor Noord is ongetwijfeld de bekendste. Er zijn ook plannen om in Deurne een nieuw speelbos te maken.
Spelen is geen overlast.
Spelen van kinderen brengt sowieso geluid ('lawaai') met zich mee, en niemand mag verwachten dat kinderen in volledige stilte gaan spelen. We geven kinderen de nodige ruimte om voluit te kunnen spelen. Spelende kinderen brengen bovendien onrechtstreeks mensen samen; wat speelgeluid nemen we er dan maar al te graag bij. Onbekommerd kinderspel wordt niet beperkt, laat staan verhinderd door de intolerantie van volwassenen.
Spelen in de stad Antwerpen wordt volop gestimuleerd. Sedert enkele jaren worden er in de vakantieperiodes lokale speelpleintjes georganiseerd, om kinderen dicht bij huis te laten spelen. Er wordt elk jaar massaal mee gedaan aan de Buitenspeeldag in maart. Sommige districten organiseren extra speeldagen. Sinds vorig jaar worden er twee grote speelevenementen georganiseerd, 'Speelfest' genaamd.
Kinderen kunnen zich veilig verplaatsen.
Zelf stappen of fietsen is een goed alternatief voor de achterbank van mama's/papa’s auto. Daarom creëren we een netwerk van verbindingen van formele en informele speelplekken en speelaanleidingen. Met 'speelweefsel' zorgen we in onze gemeente voor veilige verbindingen tussen deze en andere voor kinderen betekenisvolle plekken (scholen, jeugdlokalen, station…).
Het concept en het idee van het Speelweefsel is door de stad Antwerpen zelf bedacht. Dit concept is tot in detail uitgewerkt in één wijk, namelijk de Brederodewijk. Er is gekeken welke routes kinderen gebruiken om zich in hun wijk te verplaatsen en hoe er hier op kan ingegrepen worden om deze routes aangenamer (via speelaanleidingen) en veiliger te maken.
Er is voldoende speelruimte voor georganiseerd jeugdwerk.
Honderdduizenden kinderen en jongeren nemen in Vlaanderen en Brussel deel aan activiteiten van jeugdverenigingen. In onze gemeente zorgen we er dus ook voor dat zij genoeg plaats hebben om te spelen.
Speelruimte voor het jeugdwerk is speelruimte voor iedereen. Tijdens Antwerpen Europese Jongerenhoofdstad is er een speelterreinennorm bepaald. Deze norm is vastgelegd op 10m² meter per kind onder de 12 jaar. Op die manier is er een zicht op de huidige situatie (3,6 m²) en het werk dat er nog moet gebeuren. Er wordt nog verder gewerkt om deze norm aan te vullen met andere gegevens om zo een effectief zicht te krijgen op alle ruimtes waar kinderen en jongeren kunnen spelen.
Lokale beleidsmakers creëren een verdraagzaam klimaat t.a.v. spelende kinderen.
Spelen is essentieel voor opgroeiende jeugd, maar tegelijk lijkt de hedendaagse maatschappij minder tolerant te worden tegenover spelende kinderen. In onze gemeente komen we op voor spelende kinderen door bijvoorbeeld een campagne op te zetten om negatieve trend te breken. Ons lokaal beleid is er op afgestemd om kinderen weer ruimte te geven om te kunnen spelen. Ruimte op straat en in het groen, maar ook ruimte in de hoofden en in de harten van de burgers.
De stad Antwerpen heeft de titel van 'Ambassadeur van het luisteren' gekregen voor 2012-2013. Met deze titel kiest de stad Antwerpen er volop voor om effectief naar kinderen en jongeren te luisteren, ook door beleidsmakers. Er worden allerhande projecten georganiseerd, zoals twee jeugdfora, om deze titel kracht bij te zetten.
Elke beleidsmaatregel houdt rekening met de impact op kinderen en jongeren.
Maatregelen kunnen soms onverwachte neveneffecten hebben en niet in het minst op kinderen en jongeren. Daarom worden alle beleidsmaatregelen afgetoetst op eventuele nadelige nevenwerkingen voor kinderen (bijvoorbeeld via een JongerenenKindereneffectrapportage of kortweg JoKER). In onze gemeente durven beleidsmakers de bril van kinderen en jongeren op te zetten om het effect van hun beleid te toetsen.
In de stad Antwerpen wordt er gewerkt met de jeugdparagraaf. Dit is een beleidsinstrument, waarbij het advies van de jeugdraad en/of van jongeren mee wordt opgenomen in de besluitvorming.
Kinderen ontwerpen mee de openbare ruimte.
De ruimte in Vlaanderen is schaars. Mensen hebben plaats nodig om te wonen, te werken, zich te ontspannen en te verplaatsen. Er is ruimte nodig voor groen en natuur, voor landbouw, industrie,... In onze gemeente wordt de openbare ruimte niet enkel op volwassenen afgestemd maar ook op kinderen en jongeren. Zij willen, kunnen en mogen de ruimte waarin we leven mee vorm geven.
Kinderen en jongeren in de stad Antwerpen worden actief betrokken bij het uitdenken van nieuwe speelterreinen of nieuwe jeugdlocaties. Ze kunnen tips en ideëen geven op concrete ontwerpen, waar de ontwerpers rekening mee houden.
Het college keurt het charter 'Spelen is een kinderrecht' goed en schaart zich achter de acht principes uit het charter.