2012_CBS_03343 - Onderzoeksproject 2012 - Principeovereenkomst tussen Artesis Hogeschool Antwerpen en stad Antwerpen - Goedkeuring

De stadsontvanger verleent zijn visum, conform artikels 94 en 160§2 van het Gemeentedecreet.
De kosten worden geraamd op 75.000,00 euro voor 2012. Dit bedrag wordt voorzien op de code 5152000000.

De gemeenteraad keurde in zitting van 22 juni 2004 (jaarnummer 1076) het raamcontract tussen de Hogeschool Antwerpen, departement Ontwerpwetenschappen en de stad Antwerpen goed.

In het kader van dit raamcontract heeft, in de afgelopen drie jaar, het departement ontwerpwetenschappen van Artesis Hogeschool, de voormalige Hogeschool Antwerpen, onderzoek gevoerd naar onderwijs in de stad en welke uitdagingen en potenties vernieuwende schooltypologieën kunnen opleveren in het stedelijk weefsel. Deze studie wordt nu verwerkt in een publicatie, in samenwerking met de dienst stadsontwikkeling/ruimte en mobiliteit/ruimte en AG stedelijk onderwijs. 

Het onderzoeksthema van dit jaar gaat over vernieuwende woontypologieën in de stad die een boeiend alternatief zijn voor de typische rijwoning of appartement. Vernieuwende typologieën kunnen enerzijds de bevolkingsgroepen aantrekken die gewoonlijk de randstad opzoeken en anderzijds een antwoord bieden op steeds schaarser wordende ruimte.

s-RSA 2006

Het s-RSA heeft het opmaken van een handleiding innovatieve bouwtypes opgenomen in haar bindende deel. In het richtinggevend deel is bijkomend opgenomen: opmaken handleiding innovatieve bouwtypes voor nieuwe woon- of werkvormen in de stedelijke parkstructuur, langsheen het lager netwerk en secties, in het metropolitaan gebied en in functie van de porositeit van de stad, …

Bestuursakkoord 2007-2012

Antwerpen wil een aangename stad zijn voor gezinnen in alle mogelijke samenstellingen. Jonge gezinnen met kinderen verlaten echter de stad omdat ze er geen betaalbare of geschikte woning kunnen vinden. Het stadsbestuur wil daarom blijven ijveren voor meer betaalbare en comfortabele woningen voor al deze mensen. Voor de toekomst van de stad is het namelijk belangrijk gezinnen van tweeverdieners met kinderen in de stad te houden, en babyboomers en gezinnen met kinderen naar de stad te halen.

Doelstelling

De bevolking van wat nu Antwerpen is, piekte in 1967. Vervolgens neemt de bevolking af tot in het jaar 2000. Sindsdien zet zich een nieuwe groeiperiode in.

Het totaal aantal verhuisbewegingen in de stad neemt toe. Sinds 2007 ligt dit jaarlijks dicht bij de 100.000.

De aantrekkingskracht van de stad op jongeren blijft behouden of vergroot zelfs nog. In de groep van dertigers is er een grotere uitstroom dan instroom.

Om deze groep in de stad te houden en hun geschikte en betaalbare woningen aan te bieden doet het stedelijk beleid al verschillende inspanningen: voorzien van een voldoende groot aanbod grondgebonden woningen (indien mogelijk) of ruime appartementen met buitenruimte en voldoende slaapkamers in stadsvernieuwingsprojecten, sociale mix, nieuwe bouwcode, doelgroepenbeleid,…

Complementair aan deze acties dringt een onderzoek naar vernieuwende woontypologieën zich op die het principe van het klassieke huis met tuin vervangt. Hierbij wordt gedacht aan: gestapelde woningen met grote (collectieve en private) buitenruimtes, een combinatie van grondgebonden woningen en appartementen, woningen in combinatie met ateliers, kantoren of gemeenschapsfuncties, kangoeroewoningen, cohousing, …

Er is onderzoek nodig naar:

• wat is de gewenste woontypologie van de groep die de stad verlaat;
• welke mogelijkheden heeft stad Antwerpen om deze woontypologieën te bouwen;
• een aandachtspunt voor deze doelgroep is de betaalbaarheid.

Het onderzoek bestaat uit twee luiken: het generieke luik dat gevoerd wordt door onderzoekers en het ontwerpend onderzoeksluik, door masterstudenten architectuur.

Het generieke onderzoek gebeurt door 1,5 VTE (voltijds equivalent) onderzoeker. Zij bouwen door middel van literatuurstudie en benchmarking in vergelijkbare steden en evaluatie van bestaande Antwerpse projecten een theoretisch kader op om het onderzoek te structureren. Zij analyseren de woonwensen van de jonge gezinnen met kinderen. Zij vullen het ontwerpend onderzoek aan waar nodig. De generieke conclusies worden geformuleerd in kwantitatieve en kwalitatieve data vertrekkend vanuit de vergelijkende analyse van het ontwerpend onderzoek.

Het ontwerpend onderzoek zal een veelheid aan ontwerpen opleveren die verschillen in thema en locatie als alternatief voor de woontypolgie grondgebonden woning met tuin. Hier is de grootte en de betaalbaarheid van belang.

Resultaten

Het onderzoeksrapport in de vorm van een publicatie dat de woonwensen in vernieuwende woontypologieën omvat, wordt in januari 2013 opgeleverd. Naast inspirerende voorbeelden zullen ook beleidsaanbevelingen worden gedaan.

Het rapport kan uitgewerkt worden als een sensibiliserend instrument voor promotoren, opdrachtgevers en architecten.

Organisatiestructuur

Voor een goede afstemming met het ruimtelijk beleid wordt een werkgroep opgericht die het onderzoek opvolgt. Deze bestaat uit:

• een projectleider van de dienst stadsontwikkeling/ruimtelijk beleid;
• een ontwerper van de dienst stadsontwikkeling/ontwerpend onderzoek;
• team stadsbouwmeester van de dienst stadsontwikkeling/stadsbouwmeester;
• onderzoekers Artesis Hogeschool Antwerpen.

Deze werkgroep kan uitgebreid worden met:

• een beleidsmedewerker van de dienst sociale planning samen leven/woonomgeving;
• een beleidsmedewerker regie woonbeleid van de dienst samen leven/woonomgeving;
• een projectleider van de dienst strategische projecten AG/stadplanning.

De tussentijdse resultaten uit het generieke onderzoek en de resultaten uit het exploratieve onderzoek worden halfjaarlijks geëvalueerd door de stuurgroep, vastgesteld door het college. De stuurgroep wordt georganiseerd door de afdeling ruimtelijk beleid.

De stuurgroep bestaat uit:

• de schepen voor  stadsontwikkeling, sport en diamant;
• de schepen voor jeugd, wonen, samenlevingsopbouw, stedelijk wijkoverleg en ontwikkelingssamenwerking;
• de adjunct-coördinator van de dienst stadsontwikkeling/ruimte & mobiliteit;
• een projectleider van de dienst stadsontwikkeling/ruimte&mobiliteit/ruimtelijk beleid;
• het departementshoofd departement ontwerpwetenschappen, Artesis Hogeschool Antwerpen.

In het raamcontract, dat de gemeenteraad goedkeurde in zitting van 22 juni 2004 (jaarnummer 1076), staat in artikel 5: ‘het aantal onderzoeksopdrachten en gedetailleerde uitschrijving van de onderzoeksprogramma’s wordt in consensus afgestemd op het overeengekomen jaarlijks budget van 75.000,00 euro. Dit bedrag kan niet overschreden worden tenzij mits uitdrukkelijke instemming van beide partijen.’