Einde 2010 besliste ACES (European Capitals of Sport Association), die samenwerkt met de Europese Commissie, dat Antwerpen in 2013 de titel mag dragen van Europese sporthoofdstad.
In het college van 18 maart 2011 (2944) besliste het college tot de oprichting van een stuurgroep ‘Europese sporthoofdstad 2013’ met vertegenwoordigers van de stedelijke sportdienst, de stedelijke sportraad, de provincie en Panathlon.
Op 9 juli 2011 vergaderden de stedelijke sportraad met als thema Europese sporthoofdstad 2013. Alle ideeën vanuit de districtssportraden werden opgelijst en geprioritiseerd. Met de conclusies van deze vergaderingen werd rekening gehouden voor de samenstelling van het programma.
Op 1 september 2011 is een projectcoördinator gestart met het uitdenken en opstellen van een programma.
Van 21 tot 27 november vond de week van de dialoog plaats met als thema Antwerpen als sportstad, waarbij de verwachtingen van Europese sporthoofdstad bevraagd werden. Met de conclusies van deze gesprekstafels is rekening gehouden voor de samenstelling van het programma.
Rekening houdend met al deze gegevens werden de focus en de krijtlijnen van het programma Europese sporthoofdstad opgesteld. Vanuit de stad als samenleving is sport bij uitstek een middel om sociale cohesie, collectieve fierheid en verbondenheid op te bouwen. Europese sporthoofdstad is een samenlevingsproject waarbij sport als middel tot samenhorigheid wordt gepromoot. Dit project draagt dus bij tot het lange termijn project van de stad: een aantrekkelijke en leefbare stad zijn.
Op 12 januari 2012 heeft de stuurgroep ‘Europese sporthoofdstad 2013’ haar vertrouwen gesteld in deze focus en deze krijtlijnen van het programma Europese sporthoofdstad.
ACES bepaalt dat de titel Europese sporthoofdstad dient om één van volgende waarden van sport te promoten: plezier beleven in lichaamsbeweging, de wil om doelen te bereiken, gemeenschapsvorming, fair play en gezondheidsbevordering. Gemeenschapsvorming sluit perfect aan bij '’t Stad is van iedereen'. Sport kan bij uitstek mensen van alle slag en soort rond gemeenschappelijke doeleinden verenigen. Europese sporthoofdstad kan een grote rol vervullen in het voeden van het ‘wij-gevoel’ in de stad, zowel lokaal als bovenlokaal. Elke grootstad heeft het soms moeilijk met het samenleven tussen veel verschillende mensen. Ook Antwerpen is soms een verdeelde stad. Sport kan een bijdrage leveren tot het samenhorigheidsgevoel in de stad en kan de bewoners trotser maken op hun leefomgeving. Daarom is Europese sporthoofdstad een samenlevingsproject.
Antwerpen Europese Sporthoofdstad is een stedelijk, maatschappelijk sportproject dat de verbondenheid van Antwerpenaars onderling én met de stad vergroot. Antwerpen Europese sporthoofdstad wil het beeld van de stad, het beeld van de wijk en het beeld dat de Antwerpenaar van zichzelf heeft positiever maken door middel van sportspecifieke samenhorigheidsprojecten.
Sportevenementen bevorderen het samenhorigheidsgevoel. Daarom zal Europese sporthoofdstad het bestaande aanbod aan internationale topsportevenementen uitbreiden. Nieuw in 2013 is dat deze topsportevenementen niet alleen prestige en collectieve fierheid opbrengen. Een aantal topsportevenementen zullen de aanleiding zijn voor een 'doe-mee'-evenementenbeleid op wijkniveau. Zo krijgt een topsportevenement relevantie tot in de lokale samenleving.
Publieke, open plaatsen zijn een belangrijke plek voor spontane ontmoetingen, waar mensen van alle leeftijden elkaar ontmoeten. Europese sporthoofdstad ontwikkelt een sport pop-up programma dat sportsmaakmakers op aantrekkelijke, onverwachte locaties in de stad en haar districten brengt. Door het samenlevingsproject, met bijzondere aandacht voor vermenging van bevolkingsgroepen, zal Europese sporthoofdstad van april tot september in Park Spoor Noord haar zenuwcentrum huisvesten. Europese sporthoofdstad zal een open ontmoetingsplek voor actieve en passieve sportbeleving bouwen op Park spoor Noord zodat deze plek haar bindende functie kan versterken. Uiteraard zal de openheid en het toegankelijk karakter van het park niet in gedrang worden gebracht.
Topsportcompetities van Antwerpse clubs zijn een uitstekend instrument om verbondenheid met de stad te verkrijgen. Daarom zal Europese sporthoofdstad initiatieven nemen om meer Antwerpenaars naar de sportwedstrijden te lokken.
Een levendige wijk bevordert de sociale cohesie en leefbaarheid in de wijk. Daarom zal Europese sporthoofdstad voor een verbuurting van de sport zorgen. Europese sporthoofdstad wil in Antwerpen plezierige en leefbare buurten creëren door lokale sportpleintjes en een lokaal naschools sportaanbod. De sportclubs worden betrokken bij Europese sporthoofdstad door zich open te stellen voor de wijk. Europese sporthoofdstad wil iedereen de kans bieden om te kunnen sporten in de onmiddellijke woonomgeving.
Europese sporthoofdstad wil het systeem van ‘voor-wat-hoort-wat’ integreren in haar programma. Europese sporthoofdstad zal gedeeld burgerschap door sport aanmoedigen: een vrijwilligersbeleid introduceren voor sport, samenhorigheid op de werkvloer promoten door middel van bedrijfssport, aandacht besteden aan specifieke doelgroepen zoals gehandicapten en kansengroepen.
Europese sporthoofdstad heeft een permanente aandacht voor diversiteit en verscheidenheid. Diversiteit is een belangrijk kenmerk van de stad. Antwerpen moet één geheel zijn, wat niet hetzelfde is als ‘de verschillen wegwerken’. De vermenging van bevolkingsgroepen, het verenigen van culturen, inclusief of exclusief, is geen evidente opdracht, geen garantie op succes, maar wel een uitdaging waar Europese Sporthoofdstad een belangrijke rol kan vervullen.
De richtlijn van ACES bepaalt dat de titel Europese sporthoofdstad dient om de positieve waarde van sport uit de dragen. De Europese Commissie heeft in 2007 een witboek voor sport geschreven, met als onderdeel het Pierre de Coubertin actieplan dat stelt dat sport een aanzienlijk potentieel heeft om opvoeding, persoonlijke ontwikkeling, gezondheid, interculturele dialoog en vrede te promoten (Europese commissie, witboek voor sport, 11.7.2007, COM(2007)391final. ACES verwijst naar dit Pierre de Coubertin actieplan in haar objectieven, en stelt dat de titel Europese sporthoofdstad in het leven is geroepen om lokale overheden te stimuleren om de sociale rol van sport bij burgers te promoten (Pierre de Coubertin Actieplan COM(2007)932, 935, 936).
Het college keurt voor Europese Sporthoofdstad volgende krijtlijnen goed. Europese Sporthoofdstad is een samenlevingsproject met ‘samenhorigheid door sport’ als rode draad doorheen de programmatie: