Terug

2012_CBS_04358 - District Antwerpen. Suikerrui, pleintje Gildekamersstraat en Oude Koornmarkt. SWOU006409 - Verlenging archeologische opgraving - Goedkeuring

college van burgemeester en schepenen
vr 27/04/2012 - 17:00 digitaal
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Robert Voorhamme, schepen; Ludo Van Campenhout, schepen; Marc Van Peel, schepen; Luc Bungeneers, schepen; Guy Lauwers, schepen; Güler Turan, schepen; Leen Verbist, schepen; Roel Verhaert, stadssecretaris

Afwezig

Patrick Janssens, burgemeester; Philip Heylen, schepen

Secretaris

Roel Verhaert, stadssecretaris
2012_CBS_04358 - District Antwerpen. Suikerrui, pleintje Gildekamersstraat en Oude Koornmarkt. SWOU006409 - Verlenging archeologische opgraving - Goedkeuring 2012_CBS_04358 - District Antwerpen. Suikerrui, pleintje Gildekamersstraat en Oude Koornmarkt. SWOU006409 - Verlenging archeologische opgraving - Goedkeuring

Motivering

Gekoppelde besluiten

Regelgeving: bevoegdheid

Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken. De Suikerrui en het pleintje Gildekamersstraat zijn een centrale bevoegdheid omdat zij op de toeristische as liggen.

Artikel 57 §3,4° van het gemeentedecreet van 15 juli 2005 stelt dat het college bevoegd is voor het voeren van de gunningsprocedure, de gunning en de uitvoering van overheidsopdrachten.

Artikel 57 §3, 5° van het gemeentedecreet van 15 juli 2005 stelt dat het college bevoegd is voor het vaststellen van de wijze van gunning en de voorwaarden van overheidsopdrachten als het gaat om een opdracht van dagelijks bestuur.

Met het gemeenteraadsbesluit van 25 juni 2007, jaarnummer 1521, besliste de gemeenteraad in toepassing van artikel 43 § 2, 9° van het gemeentedecreet welke opdrachten voor werken, leveringen en diensten kunnen beschouwd worden als opdrachten van dagelijks bestuur.

Aanleiding en context

Fase Actie Datum Jaarnummer
opdracht volgens onderhandelingsprocedure SWOU006409 goedkeuring college
goedkeuring districtscollege Antwerpen 
8 juli 2011
18 juli 2011
11936
2922
verzenden guningsbrief -- 3 augustus 2011 --


Het college besliste op 8 juli 2011 (jaarnummer 11936) om:

  • het bestek SW/OD/08/5515 'riolerings- en bestratingswerken in het voetgangersgebied Wilde Zee' goed te keuren en kennis te nemen van de laagste regelmatige inschrijver nv Marcel Nijs, Bleukenlaan 15, 2300 Turnhout, ondernemingsnummer 0407.021.403;
  • om de opdracht volgens onderhandelingsprocedure SWOU006490 'riolerings- en bestratingswerken in de Suikerrui, pleintje Gildekamersstraat en Oude Koornmarkt' (herhaling van gunning van soortgelijke werken, op basis van bestek SW/OD/08/5515), met tekening(en) en een gedetailleerde meetstaat, goed te keuren;
  • de opdracht volgens onderhandelingsprocedure SWOU006490, te gunnen aan nv Marcel Nijs, Bleukenlaan 15, 2300 Turnhout, ondernemingsnummer 0407.021.403 tegen de som van 1.492.765,55 EUR + 262.527,08 EUR (21% btw op de bestratingswerken) = 1.755.292,63 EUR.
    Rekening houdend met de contractuele prijsherzieningen en de eventuele overschrijding van de vermoedelijke hoeveelheden bedroeg het vast te leggen bedrag voor het stadsaandeel 1.235.000,00 EUR.

Het districtscollege van Antwerpen besliste op 18 juli 2011 (jaarnummer 2922) om de opdracht volgens onderhandelingsprocedure SWOU006490 'riolerings- en bestratingswerken in de Suikerrui, pleintje Gildekamersstraat, Oude Koornmarkt', met tekeningen en een gedetailleerde meetstaat, goed te keuren, het college te machtigen en zijn aandeel in de werken, ten bedrage van 503.000,00 EUR (inclusief herziening en btw), vast te leggen.

Argumentatie

Advies archeologie en monumentenzorg

Het advies werd gevraagd en bekomen op 25 april 2012.

In het kader van de heraanleg van het openbaar domein wordt sinds 20 april 2012 door stadsontwikkeling/onroerend erfgoed/archeologie onderzoek uitgevoerd in het voormalig plantsoen ten zuiden van het stadhuis. Hier bevond zich tot in het begin van de 20ste eeuw een bouwblok dat door het Paardenstraatje van het huidige stadhuis gescheiden was. Tot aan de bouw van het huidige stadhuis in 1565 bevond zich op deze plaats het gotisch stadhuis dat in het begin van de 15de eeuw werd opgetrokken. 

Uit het onderzoek blijkt dat de kelderverdieping van het bouwblok, ook wel ‘den teerlinck’ genoemd, tot vlak onder het straatniveau afgebroken werd en verder zeer goed bewaard bleef. Tot op heden werden de constructieresten ter hoogte van het straatniveau gedocumenteerd, evenals één kelderruimte die in de diepte onderzocht werd. De bouwkundige resten tonen aan dat we mogelijk te maken hebben met zowel laatmiddeleeuwse structuren, die te relateren zijn aan het gotisch stadhuis, als met oudere bouwkundige resten die aan de bouw van het eerste stadhuis vooraf gingen.

Binnen het actuele opgravingsareaal is het onmogelijk een eenduidig antwoord te geven op de vraag of de teruggevonden resten deel uitmaakten van het gotische stadhuis. Door het onderzoek uit te breiden in oostelijke richting tot op de exacte locatie van het vorige stadhuis wordt meer inzicht verkregen in de aard en datering van de teruggevonden constructies. Stadsontwikkeling/onroerend erfgoed/archeologie stelt daarom voor om op deze plaats een tweede punctie in de diepte uit te voeren. Voor dit onderzoek beschikt de stad over een opgravingstoelating van het agentschap Onroerend erfgoed van de Vlaamse overheid (zie bijlage). Om het onderzoek te kunnen voltooien is maximaal één maand nodig.

Samenvattend betekent dit het volgende: 

  • de opgravingen zijn gestart op 20 april 2012;
  • de huidige fase is zo goed als afgerond;
  • de termijn voor de nodige opgravingen moet verlengd worden tot 25 mei 2012.

Advies openbaar domein

Impact op de werken

Rekening houdend met de zone van het archeologisch onderzoek zoals aangegeven op plan in bijlage, wordt de impact op de werf als volgt ingeschat :

Zone 1: gedeelte Suikerrui naast het Gildekamersplein + zone tussen nieuw aangelegde goot en huisnrs. Suikerrui 28 tot 36 + terrassenzone aansluitend aan de Grote Markt.

  • Op deze zone is er geen impact van het archeologisch onderzoek. Deze zone kan volgens de voorziene planning worden afgewerkt.

Zone 2: zone die moet vrijgehouden worden voor het archeologisch onderzoek.

Zone 3: restzone waarop het archeologisch onderzoek impact heeft.

Planning

De heraanleg van zone 1 en zone 3A kan uitgevoerd worden voor de bouwvakantie. Er is geen belemmering door de archeologische site of andersom.

Inschatting: klaar einde mei 2012

Na het beëindigen van het archeologisch onderzoek (25 mei 2012), kan zone 3B worden afgewerkt voor de bouwvakantie. Inschatting: klaar 1ste week van juli 2012.

Na de bouwvakantie kan zone 3C worden heraangelegd. Inschatting klaar einde september 2012.

Impact op ontwerp

Indien één van de bestaande bomen ter hoogte van het stadhuis moet gerooid worden, betekent dit een belangrijke impact op het ontwerp.

  • De twee bomen vormen vandaag een belangrijk symmetrisch geheel voor het stadhuis. Indien zou blijken dat de boom niet kan herplant worden, komt dit geheel te vervallen. Een herplanting van een andere boom zal steeds een andere aanblik betekenen dan initieel was voorzien in het ontwerp. Gezien het belang van het historische kader van het stadhuis en de publieke ruimte errond is het wenselijk hiervoor advies te vragen bij de stadsbouwmeester en de dienst vergunningen.

Het bijsturen van het ontwerp in functie van het rooien van de boom en de mogelijke archeologische vondsten, moet kunnen geadviseerd en vergund worden voor augustus 2012.

Op dit moment kunnen we de impact op de kosten niet inschatten.

In principe hadden de wegenwerken klaar moeten zijn in de eerste week van juli 2012.

Rekening houdend met:

  • de verlenging van 1 maand voor het archeologisch onderzoek ;
  • het bouwverlof in juli 2012;
  • en zonder andere onvoorziene omstandigheden,

zullen de wegenwerken ten vroegste de laatste week van augustus afgerond kunnen worden.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling, ontwerp en uitvoering zal ervoor zorgen dat bestratingswerken voortgezet worden. Hierbij zal de centrale loper (rijwegzone) volledig afgewerkt worden.

Bij de verdere uitvoering van de wegenwerken zal maximaal rekening worden gehouden met het volgende principe:

  • de aansluitingen naar de heraangelegde zones worden veilig en comfortabel aangelegd.


Advies Stads- en buurtonderhoud, Groen en Begraafplaatsen in verband met het verplanten van de boom

Het advies van groen werd gevraagd op 25 april 2012 en bekomen op 26 april 2012.

Huidige toestand

Op het pleintje naarst het stadhuis staan er links en rechts naast het beeld van de ‘buildrager’ twee moseiken.  (Quercus cerris). Tijdens graafwerken is duidelijk zichtbaar geworden dat beide bomen omgeven zijn door muren van een oude fundering. De kluiten van de bomen hebben zich gevormd in de kelderruimten. Gezien de afstand tot de muren zullen een aantal wortels zich verankerd hebben in het metselwerk.

Evaluatie vraag tot verplanten

In het kader van het archeologisch onderzoek wordt gevraagd om één exemplaar te verplanten of te verwijderen en later terug te planten.

In het ontwerp is voorzien dat beide bomen behouden blijven. Het bomengroepje wordt aangevuld met 1 exemplaar met grote plantmaat.

De bestaande bomen zijn gezond en goed gevormd. Ze hebben een stamomtrek van 60cm. De kruin is in balans en vertoont geen gebreken. Ook het wortelstel vertoont geen zichtbare gebreken. Er is geen wortelopdruk.

In functie van het ontwerp en het behoud van de bomen is het niet aangewezen om de bomen te verplaatsen of te vervangen. Integendeel, het is voor het behoud van de bomen en het kwaliteitsbeeld van het groen van het grootste belang dat de grondwerken tot een minimum beperkt blijven in omvang en in tijd. De bomen zijn na de winterrust in groeifase. Het blad wordt gevormd. De bomen hebben nood aan beschikbaar water, lucht en voedingsstoffen in de bodem. De beschikbaarheid van deze levensnoodzakelijke stoffen komt in het gedrang bij langdurige en ingrijpende grondwerken.

Groentechnische motivering met betrekking tot verplanten of vervangen

  • Voor het verplanten van bomen dienen een aantal voorbereidende werken te gebeuren, zodat de kluit volledig los komt te zitten.  Vervolgens kan hij dan met een brede strop rond de stam gelicht worden.
  • Momenteel zijn die bomen aan het uitlopen.  Dit heeft tot gevolg dat er een zeer actieve sapstroom op gang komt, die er voor zorgt dat de bast van de boom week wordt.
  • Het verplanten is dan zeer risico vol, omdat bij het lichten de bast zeer makkelijk los komt en van de stam wordt gestroopt.
  • Ook het vrijmaken van de wortelkluit is in de huidige context zeer moeilijk.  Men ziet duidelijk dat de boom vrij kort naast een muur staat.  Het rond graven van de kluit zal niet kunnen gebeuren zonder schade toe te brengen aan deze constructie.
  • Conclusie: de kans op een succesvolle verplaatsing van de Quercus cerris is, in de gegeven omstandigheden, zeer klein en kostelijk.

Algemene conclusie

De bomen zijn in gezonde toestand.

In het ontwerp is voorzien dat de bomen behouden blijven en de bomengroep wordt uitgebreid.

Het verplanten van één van de bomen heeft een zeer beperkte kans op slagen en is niet mogelijk zonder beschadiging van de archeologische structuur.

Bijgevolg geeft Stads- en buurtonderhoud, Groen en Begraafplaatsen negatief advies voor het verplanten van de boom of rooien en vervangen van de boom. Daarbij dient opgemerkt dat de grondwerken aan de voet van de bomen tot een minimum moet worden beperkt in tijd en omvang om de bomen niet in een fatale stresstoestand te brengen.

Advies marketing en communicatie in verband met de organisatie van evenementen

Het advies van marketing en communicatie werd gevraagd op 25 april 2012 en bekomen op 26 april 2012.

De werken hebben wellicht geen impact op volgende evenementen:

  • Rubensmarkt (15/08);
  • Cultuurmarkt (26/08);
  • 11 juli-viering;
  • Gildenfeesten (5/08);
  • Antwerp Pride (12/08)
  • Rythm ’n run (12/08).

Marketing en communicatie stelt voor om, na het college van vrijdag 27 april 2012, te overleggen met de organisatoren.

De bedrijfeenheid stadsontwikkeling stelt voor om:

  • de termijn voor de archeologische opgraving te verlengen met  1 maand;
  • de archeologische site af te sluiten met stevige afsluitingen met kijkgaten, conform de bepalingen van de wetgeving bescherming van het archeologisch patrimonium;
  • de nodige info te verstrekken en een aangepaste communicatiecampagne uit te werken voor de omgeving en handelaars;
  • na inventarisatie van archeologie, het ontwerp zoals uitgewerkt, verder te realiseren met eventueel een bovengrondse verwijzing naar de archeologische restanten (infopaneel).

Het archeologisch onderzoek wordt beperkt tot een kleine zone waar nu de Buideldrager staat. Hierdoor heeft het onderzoek geen impact op de evenementen noch op de terrassen. Ook zonder archeologisch onderzoek is die zone immers niet beschikbaar noch voor evenementen noch voor terrassen.

Juridische grond

Volgens de bepalingen van artikel 17 § 2, 2° b) van de wet van 24 december 1993 op de overheidsopdrachten, mag een opdrachtgevend bestuur, herhaling van soortgelijke werken toewijzen binnen de 3 jaar na het gunnen van het oorspronkelijk bestek na aanbesteding of offerteaanvraag, aan dezelfde aannemer tegen dezelfde voorwaarden en eenheidsprijzen, bij wijze van opdracht volgens onderhandelingsprocedure.

In het bestek SW/OD/08/5515 "riolerings- en bestratingswerken in het voetgangersgebied Wilde Zee" is herhaling van gunning van soortgelijke werken voorzien. Het districtscollege Antwerpen verzond de gunningsbrief op 14 december 2009, zodat de termijn van 3 jaar nog niet verstreken is.

Artikel 19 van de wet op de overheidsopdrachten van 24 december 1993 bepaalt dat de gezamenlijke uitvoering van werken, leveringen of diensten voor rekening van verschillende aanbestedende overheden in het algemeen belang kan worden samengevoegd in één enkele opdracht, die bij aanbesteding, door offerteaanvraag of bij onderhandelingsprocedure wordt gegund, onder de voorwaarden bepaald in de wet. De betrokken personen duiden de overheid aan die, of het orgaan dat, in hun gezamenlijke naam, bij de gunning en de uitvoering van de opdracht zal optreden.

Het decreet van 30 juni 1993 houdende bescherming van het archeologisch patrimonium, gewijzigd bij decreet van 18 mei 1999, 28 februari 2003, 10 maart 2006 en 27 maart 2009 en het besluit van de Vlaamse regering van 20 april 1994, gewijzigd bij besluit van 12 december 2003, 23 juni 2006, 9 mei 2008, 4 december 2009 en 1 april 2011 zijn ook van toepassing.

Besluit

Het college van burgemeester en schepenen beslist:

Artikel 1

Het college beslist om de termijn van de archeologische opgraving te verlengen met 1 maand en de site publiek te ontsluiten tot de aannemer met de heraanleg start na het bouwverlof.

Artikel 2

Het college beslist dat het archeologisch onderzoek geen impact mag hebben op de geplande evenementen noch op de terrassen van de omliggende horeca.

Artikel 3

Het college beslist om de werfzone van archeologie te beveiligen met stevige afsluitingen met kijkgaten, conform sprekende werf De Keyserlei, en de nodige informatie te verstrekken naar de omgeving en handelaars.

Artikel 4

Het college beslist om na inventarisatie van archeologie, het ontwerp zoals uitgewerkt, verder te realiseren met eventueel een bovengrondse verwijzing naar de archeologische restanten (infopaneel).

Artikel 5

Het college beslist om op de gelijkvloerse verdieping van het stadhuis een tentoonstelling op te zetten rond de vondsten van het archeologisch onderzoek in combinatie met het bouwhistorisch onderzoek van het stadhuis.

Artikel 6

Dit besluit heeft in principe voor de stad geen financiële gevolgen.

Artikel 7

Dienst Taak
MC/WNE communicatiecampagne opstarten voor de omgeving en handelaars
SW/OE/M en BZ/SA samen een tentoonstelling uitwerken en realiseren in het stadhuis over de opgravingen en over het bouwhistorisch onderzoek over het stadhuis

Bijlagen

  • 20120425_opgravingsvergunning_06409.pdf
  • 20120425_advies_impact_archeologie_SW_OD_O&U_indexA.ppt