2012_GR_00311 - Het Steen - Addendum samenwerkingsovereenkomst HETPALEIS son voor tijdelijke invulling Het Steen - Goedkeuring

Voor de kosten eigen aan het onderhoud van het gebouw heeft de stad aan AG VESPA middelen ter beschikking gesteld. De kosten voor energie zullen door de stad worden vergoed via de onderstaande kostenplaatsen, onder voorbehoud van de goedkeuring van de budgetten (budgetwijziging 2012 en de volgende jaren).

HETPALEIS son heeft op 31 januari 2012 gevraagd om te betalen op basis van een financieel plan.  Op 31 januari 2012 heeft de financieel beheerder positief advies gegeven.

In het college van 15 oktober 2007 (jaarnummer 13064) is de goedkeuring gegeven rondom de timing van de sluiting van het Nationaal Scheepvaartmuseum (Het Steen) en de verhuis van de collectie naar het toekomstige Museum Aan de Stroom (MAS). Het Maritiem park blijft gelegen naast Het Steen.

In het jeugdbeleidsplan 2008-2010, dat is goedgekeurd door de gemeenteraad in zitting van 17 december 2007 (jaarnummer 2485), staat onder het hoofdstuk jeugdbeleid, cultuur vermeld dat de stedelijke jeugddienst bij de herbestemming van Het Steen voor een kindvriendelijke invulling zorgt.

Het college heeft op 3 april 2009 (jaarnummer 4623) het kandidaatsdossier van Antwerpen voor Europese jongerenhoofdstad 2011 goedgekeurd. Eén van de speerpunten van het programma was de nieuwe kind- en gezinsvriendelijke invulling van Het Steen.

Het college keurde op 26 juni 2009 (jaarnummer 8569) de principes, de timing, het budget en de inhoudelijke criteria voor de externe uitbating van Het Steen goed. De jeugddienst startte een stedelijke werkgroep op, bestaande uit de volgende diensten: de bedrijfseenheid cultuur, sport & jeugd, kabinet cultuur en toerisme, kabinet jeugd, AG VESPA, AG Stadsplanning, de bedrijfseenheid marketing & communicatie en de bedrijfseenheid stadsontwikkeling.

Op 4 september 2009 (jaarnummer 12562) besliste het college om een bouwhistorisch onderzoek van Het Steen te laten uitvoeren door een extern bureau, teneinde een marktbevraging voldoende te kunnen documenteren en om de toekomstige exploitant én de stad een bouw- en cultuurhistorisch kader te bieden waarbinnen een nieuwe programma gericht op kinderen voor Het Steen kan ontwikkeld worden.

De stedelijke werkgroep Het Steen maakte een programma van eisen op, dat diende als basis voor een marktverkenning uitgevoerd door AG VESPA. Het directiecomité van AG VESPA besliste in zitting van 26 oktober 2009 om voor de uitbating van Het Steen als plek gericht op de leefwereld van kinderen een marktverkenning te organiseren. Met deze marktverkenning wenst de stad zich beter op de hoogte te stellen van de interesse en de mening van de private markt omtrent het project. Tot 15 februari 2010 konden geïnteresseerde organisaties deelnemen aan de marktverkenning.

Op 17 december 2009 besliste het directiecomité van AG VESPA om de herbestemmingstudie na een onderhandelingsprocedure te gunnen aan architectenkantoor Praet-Verlinden.

Op het college van 12 maart 2010 werd kennis genomen van de resultaten van de marktverkenning en werd een richtinggevende indeling voor de nieuwe bestemming van Het Steen goedgekeurd.

Op 21 juni 2010 (jaarnummer 964) keurde de gemeenteraad een samenwerkingsovereenkomst met HETPALEIS goed voor de periode van 1 januari 2010 tot 31 december 2013.

Het college nam op 24 september 2010 kennis van het bouwhistorisch en bouwfysisch onderzoek en besliste de studie van de herbestemming van Het Steen naar een kindvriendelijke invulling uit te breiden met een kostenraming voor renovatie en restauratie. AG VESPA kreeg hiermee de opdracht een onderzoek te doen naar de financiële haalbaarheid van het restauratieproject.

Na het uitvoeren van een marktverkenning keurde het college op 12 maart 2011 de richtinggevende indeling voor Het Steen goed. Het historische gedeelte – de burcht – krijgt een museale, educatieve invulling, gericht op een breed doelpubliek. De burcht (op alle verdiepingen van -1 tot +2) zal zo leeg mogelijk gehouden worden om de nadruk op het monument zelf te leggen. Als bezoeker loop je door de burcht en leer je op die manier de geschiedenis van het gebouw kennen. Thematisch kan er inhoud opgeladen worden om de wandeling door het gebouw te versterken, bijvoorbeeld over de rechttrekking van de Schelde. De twee zalen in het jaren ’50 gedeelte (gelijkvloers en +1) worden ingezet voor workshops en projecten gericht op kinderen en gezinnen. Flankerend aan deze twee delen, wordt horeca voorzien in het jaren ’50 gedeelte (-1 = Scheldeniveau) namelijk de vroegere depot en het bootatelier van Het Steen.

Deze richtinggevende indeling werd meegegeven aan het extern studiebureau dat in opdracht van AG VESPA een bouwhistorisch en bouwfysisch onderzoek uitvoerde. Dit onderzoek werd mee begeleid door de Vlaamse en stedelijke diensten Monumentenzorg. De conclusie van het onderzoek was duidelijk : mits enkele haalbare bouwtechnische ingrepen met respect voor het monument is deze herbestemming met de voorgestelde richtinggevende indeling en programma mogelijk. De capaciteit kan opgetrokken worden tot 895 personen en de nieuwe hoofdtoegang wordt voorzien via de oude depot op Scheldeniveau.

Om de werken voor de realisatie van de herbestemming in te kunnen schatten werd een raming gemaakt. Afhankelijk van het al dan niet bekomen van een restauratiesubsidie kan de projectkost variëren van 3,8 miljoen euro tot 4,6 miljoen euro. Het onderhoud aan de infrastructuur wordt geschat op 80.000 euro per jaar. Deze raming, die een casco-oplevering beoogt, werd geanalyseerd via verschillende financiële modellen door AG VESPA.

Op 24 juni 2011 stemde het college in met de herbestemming van Het Steen en de fasering van de restauratie.  Het college gaf de jeugddienst de opdracht om voor de ontwikkeling en coördinatie van het kinderprogramma een samenwerkingsovereenkomst af te sluiten met HETPALEIS son en om samen met ergoed- en publiekswerkingsspecialisten een concept uit te werken voor het historische gedeelte. AG VESPA kreeg de opdracht van het college om de dringende werken die noodzakelijk zijn voor het in stand houden van het monument uit te voeren en om het restuaratiedossier op te starten.

De bespreking van dit punt werd verdaagd in de collegezitting van 2 maart 2012 (jaarnummer 2252).

Om de samenwerking voor de ontwikkeling en coördinatie van het kinderprogramma in Het Steen met HETPALEIS son te formaliseren wordt een addendum toegevoegd aan de bestaande samenwerkingsovereenkomst  tussen de stad Antwerpen en HETPALEIS son voor de periode 2010 tot en met 2013.  Dit addendum legt de samenwerkingsafspraken tussen de stad Antwerpen en HETPALEIS son vast met betrekking tot de kindvriendelijke invulling van Het Steen in 2012 en 2013.  Voor de realisatie hiervan krijgt HETPALEIS son jaarlijks een toelage van 260.000€ toegekend.

In een eerste fase van de restauratie van Het Steen, die gelijkloopt met de invulling door HETPALEIS in 2012 en 2013,  zal het op basis van een analyse van AG VESPA onmogelijk zijn om een structureel horecaluik uit te bouwen.  Het Steen zal in deze fase immers nog geen volwaardige horeca infrastructuur kunnen bieden.  Bovendien werden de lokalen die in de herbestemmingsstudie zijn ingetekend voor horeca nog steeds niet vrijgemaakt. Aangezien het horeca aanbod een duidelijke meerwaarde biedt aan de (jonge) bezoekers van Het Steen, ook in de komende twee jaren, zal HETPALEIS son in deze tussenfase gekoppeld aan haar kinderprogramma een flexibel horeca aanbod uitbouwen.  De eventuele winst wordt terug geïnvesteerd in de algemene werking van Het Steen. 

De wet van 14 november 1983 betreffende de controle en de aanwending van sommige toelagen en het stedelijke reglement op de toelagen (gemeenteraadsbesluit van 18 december 2006, jaarnummer 2730) worden hier toegepast.