2012_CBS_05825 - District Berchem. Grotesteenweg - Aanstellen bodemsaneringsdeskundige raamcontract - Goedkeuring

De stad Antwerpen verkocht aan de nv Gebouw gronden gelegen aan de Grotesteenweg te Berchem voor de oprichting van een appartementsgebouw door de nv Bouwonderneming Peeters en Zoon. Na de onderhandse verkoop en voor het verlijden van de authentieke akte bleek dat één van de gronden vervuild werd door een droogkuis die hier tussen de jaren 1971 en 1976 gevestigd was. De nv Gebouw die reeds een bouwrecht gekregen had, diende haar bouwwerken en de voorverkoop van appartementen te staken. De nv Gebouw en de nv Bouwonderneming Peeters en Zoon stelden de stad Antwerpen aansprakelijk voor de daaruit voortvloeiende schade.

De gemeenteraad keurde op 23 juni 2003 (jaarnummer 1176) de dading goed waarin overeengekomen werd dat de stad Antwerpen onder meer de kosten van het oriënterend bodemonderzoek met betrekking tot het over te dragen terrein op zich zou nemen en dat zij de sanering van het over te dragen terrein (vaste gedeelte van de grond, grondwater, ...) ten hare laste zou nemen en uitvoeren conform de instructies van de openbare Vlaamse Afvalmaatschappij (OVAM).

De door de stad Antwerpen aangestelde bodemsaneringsdeskundige RSK (voorheen Amberco) maakte een bodemsaneringsproject op. Dit bodemsaneringsproject was uitsluitend gericht op de grondwaterverontreinigingen die in hoofdzaak afkomstig zijn van de voormalige droogkuis aan de Grotesteenweg. De grondwaterverontreinigingen door gechloreerde koolwaterstoffen zijn historisch van aard. De verontreinigingen brengen geen actuele humane dan wel ecologische risico's met zich mee. Er is wel sprake van een verspreidingsrisico. Gezien de verontreiniging in het vaste gedeelte van de aarde reeds volledig werd verwijderd, gezien de relatief lage concentraties in het grondwater, de aanwezigheid van potentieel voor natuurlijke attenuatie en de beperkte kostprijs werd natuurlijke attenuatie door de bodemsaneringsdeskundige weerhouden als techniek. Pump & treat en anaërobe bioremediatie (dit is gestimuleerde natuurlijke attenuatie) waren eveneens mogelijke technieken en werden als saneringsvarianten weerhouden.

Het bodemsaneringsproject van 15 januari 2010 werd ingediend bij de OVAM. Deze beveelt bijkomende onderzoeksverrichtingen aan zodat er een duidelijk zicht is op de huidige toestand van de grondwaterverontreiniging. Op basis van deze bijkomende onderzoeksverrichtingen kan OVAM vervolgens beslissen welke door de bodemsaneringsdeskundige aanbevolen saneringstechniek gevolgd zal worden. RSK maakte naar aanleiding van dit schrijven een offerte voor onderzoeksverrichtingen ter actualisatie van de grondwaterverontreiniging.

In een eerste fase worden de nodige peilbuizen geplaatst en worden de concentraties aan vluchtige organische chloorverbindingen (VOCI's) in de kern en stroomafwaarts bepaald. Indien geen concentraties boven de bodemsaneringsnorm worden vastgesteld, kan meteen worden overgegaan tot de opstelling van een beschrijvend bodemonderzoek (BBO). In dit geval wordt een nieuwe offerte opgesteld voor de opmaak van het rapport BBO. Er dient bijgevolg geen bodemsanering te worden uitgevoerd.

Indien concentraties boven de saneringsnorm worden aangetroffen, worden in een tweede fase in een aantal peilbuizen biologische afbraakparameters bepaald en wordt een risico-evaluatie uitgevoerd. Op basis van de resultaten van deze risico-evaluaties wordt de verder te volgen strategie bepaald (beschrijvend bodemonderzoek, bodemsaneringsproject) en wordt een nieuwe offerte opgesteld.

Op basis van de beschikbare informatie worden de kosten voor deze werken door RSK geraamd op 21.273,00 euro (exclusief BTW) of 25.740,33 euro (inclusief BTW).

 Ook Ecorem nv stelde op 27 oktober 2011 een offerte op welke beduidend goedkoper uitkomt.

In een eerste offerte wordt uitgegaan van een worst-case scenario. Hierbij dienen 8 nieuwe peilbuizen op het terrein geplaatst te worden, daar er vanuit wordt gegaan dat de nog aanwezige buizen niet meer bemonsterbaar zijn.

Een tweede offerte werd opgesteld ervan uitgaande dat de aanwezige peilbuizen bemonsterbaar zijn en beschikken over een filterstelling die overeenkomst met de diepte van de aan te treffen grondwaterverontreiniging. In dit geval dienen er geen nieuwe peilbuizen geplaatst te worden. Ecorem nv baseert zich hiervoor op het terreinbezoek van 8 oktober 2011 waarbij deze buizen werden aangetroffen.

Na de actualisatie van de verontreinigingstoestand zijn er twee mogelijkheden, afhankelijk van de resultaten.
Ofwel dient een aanvullend beschrijvend bodemonderzoek opgesteld waarin de geactualiseerde verontreinigingstoestand gerapporteerd wordt. Indien er geen risico's meer worden vastgesteld dient er geen sanering meer uitgevoerd te worden.
Ofwel wordt een nieuw bodemsaneringsproject opgesteld en de door RSK Benelux voorgestelde saneringstechniek vanuit het door RSK Benelux op 15 januari 2010 bij OVAM ingediende project te herevalueren.

De offerte van Ecorem nv waarbij er uitgegaan wordt van de uitvoering van het worst-case scenario bedraagt 10.177,90 euro (exclusief BTW) of 12.315,26 euro (inclusief BTW).
In het andere geval, waarbij men ervan uitgaat dat men de huidige peilbuizen kan bemonsteren, bedraagt de offerte 6.245,64 euro (exclusief BTW) of 7.557,22 euro (inclusief BTW).

Op 20 mei 2011 (jaarnummer 10423) keurde de gemeenteraad het raamcontract tot aanstelling van een bodemsaneringsdeskundige (bestek GAC/2010/0188) goed. Het college gunt het raamcontract voor het aanstellen van een bodemsaneringsdeskundige op basis van bestek GAC/2010/0188 aan de firma Ecorem nv, Kontichsesteenweg 38, 2630 Aartselaar, OND 0448.696.957. 

OVAM heeft de mogelijkheid om wijzigingen, vragen en/of opmerkingen te formuleren bij een bodemsaneringsproject en maakte hier in dit geval gebruik van.

De thans door OVAM opgelegde onderzoeksverrichtingen dienen ook in het kader van het bodemsaneringsproject verricht te worden. De werken moeten nu dus voorafgaand aan de conformverklaring van het bodemsaneringsproject te gebeuren in plaats van na de conformverklaring. Na de conformverklaring van het bodemsaneringsproject wordt duidelijk op welke wijze dit uitgevoerd zal worden en zal de door de stad Antwerpen ten gunste van OVAM gestelde bankwaarborg in principe verminderd kunnen worden.

Conform artikel 117 van het Bodemdecreet : "In de akte houdende overdracht van de gronden vermeldt de instrumenterende ambtenaar dat de bepalingen van Hoofdstuk VIII, Afdeling II ('Overdracht van risicogronden') werden toegepast."

Het bodemdecreet definieert een risicogrond als een grond waarop een vlarebo-activiteit (risico-inrichting/activiteit) gevestigd is of was.  Risico-inrichtingen zijn fabrieken, werkplaatsen, opslagplaatsen, machines, installaties, toestellen en handelingen die een verhoogd risico op bodemverontreiniging kunnen inhouden.

Volgens artikel 2 van het bestek kan de stad Antwerpen overeenkomstig artikel 15 van de wet van 15 juni 2006 betreffende de overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten voor prestaties die het voorwerp van deze opdracht uitmaken optreden als aankoopcentrale voor instellingen met een aparte persoonlijkheid die door de stad belast zijn met een bepaalde taak van gemeentelijk belang, waaronder AG VESPA valt.