Bestuurszaken/juridische dienst behandelt alle aansprakelijkheidsdossiers van de stad die bedrijfsoverschrijdend zijn en/of van de bedrijfseenheden die geen eigen jurist hebben, dit zijn de VBA dossiers.
De afkorting VBA staat voor “verzekeringen en burgerlijke aansprakelijkheid”. Deze VBA-dossiers handelen allemaal over enerzijds schadegevallen waarbij de stad Antwerpen aansprakelijk gesteld wordt (overgrote meerderheid) en anderzijds dossiers waarbij de stad zich burgerlijke partij stelt tegen derden (kleine minderheid).
Aantal dossiers, evolutie en behandeling
Algemeen
In het jaar 2011 werden er in totaal 702 dossiers aangelegd in de rubriek burgerlijke aansprakelijkheid/verzekeringen. In het jaar 2007 waren dit er 678, in het jaar 2008 waren dit er 759, in het jaar 2009 waren dit er 815 en tenslotte in het jaar 2010 waren dit er 675 (zie grafiek 1 in bijlage).
De meeste dossiers burgerlijke aansprakelijkheid/verzekering en de opvolging hiervan zijn niet gedeconcentreerd. Deze dossiers worden dus door bestuurszaken/juridische dienst opgevolgd. Het gaat om dossiers van zowel de stad als de brandweer als de lokale politie.
De VBA dossiers kunnen opgedeeld worden in vier categorieën:
Verzekeringsdossiers
De overgrote meerderheid van deze dossiers, 626 (89%, zie grafiek 2 in bijlage) valt onder de polis burgerlijke aansprakelijkheid en rechtsbijstand die de stad heeft afgesloten bij Ethias verzekeringen. Hierdoor zijn alle schadevergoedingen, erelonen van advocaten en andere kosten ten laste van Ethias. Deze dossiers handelen over burgers die schade hebben geleden en die de stad aansprakelijk stellen, bijvoorbeeld een persoon die valt en zich kwetst door losliggende tegels op een voetpad.
Vermits deze dossiers inhoudelijk door Ethias opgevolgd worden speelt bestuurszaken/juridische dienst hierin een secundaire maar essentiële rol: bestuurszaken/juridische dienst maakt een dossier aan, stuurt een ontvangstbevestiging aan de burger met alle nodige informatie, geeft het dossier aan bij verzekeraar Ethias, verzamelt verslagen van betrokken stadsdiensten en processen-verbaal van de politie en maakt deze over aan Ethias. Op basis van deze informatie beslist Ethias of de stad al dan niet aansprakelijk is en of er wordt ingegaan op de vraag tot schadevergoeding van de burger.
Deze 626 dossiers kunnen als volgt opgedeeld worden (zie grafiek 3 als bijlage).
Voertuigschade, 321 stuks. Bijvoorbeeld: burger heeft schade geleden aan zijn voertuig door een put in het wegdek.
Kwetsuren, 159 stuks. Bijvoorbeeld: een burger is gekwetst geraakt na een val op een beschadigd voetpad.
Pandschade, 65 stuks. Bijvoorbeeld: een huis is beschadigd omdat een boom van de stad tegen het raam is gevallen.
Administratieve fouten, 14 stuks. Bijvoorbeeld: een burger krijgt een identiteitskaart met een schrijffout op en dient deze te vervangen.
Waterschade, 50 stuks. Bijvoorbeeld een kelder van een burger loopt onder door een breuk in een oude stadsrioleringsbuis.
Burgerlijke partijstellingen voor stadspersoneel ingevolge slagen en verwondingen, 7 stuks. Bijvoorbeeld een lijnspotter van de bedrijfseenheid samen leven die aangevallen of bedreigd werd.
Een aantal schadegevallen die niet onder bovenvermelde noemers vallen.
Het jaar 2011 was het eerste volledige jaar waarin alle schadedossiers rond afvalcontainers integraal door de bedrijfseenheid stads- en buurtonderhoud werden behandeld. Deze komen dus niet meer voor in de bovenstaande lijst, wat een vermindering van een 24-tal dossiers als gevolg heeft tegen opzichte van het jaar 2010 en meer dan 100 ten opzichte van het jaar 2009.
Er is een trend merkbaar van een stijgend aantal dossiers ten opzichte van de jaren 2009 en 2010 in de meeste categorieën (zie hiervoor ook grafiek 4 als bijlage):
Het aantal kwetsuren stijgt van 134 over 127 naar 159 gevallen.
Het aantal pandschade dossiers stijgt van 62 over 52 naar 65.
Het aantal waterschade dossiers stijgt van 33 over 41 naar 50.
Het aantal dossiers rond administratieve fouten van personeelsleden van de stad daalt aanvankelijk van 2009 naar 2010 (van 19 naar 13) en blijft in 2011 op hetzelfde peil (14 gevallen).
Het aantal voertuigschade dossiers blijft na een fikse stijging van 2009 naar 2010 (van 204 gevallen naar 328!) op hetzelfde peil tussen 2010 en 2011 (321 gevallen).
Gerechtelijke dossiers en schadefonds rellen
De overige 53 dossiers die niet door Ethias behandeld worden of niet minnelijk geregeld worden door Ethias kunnen als volgt opgedeeld worden:
Schadefonds rellen, 42 stuks. Dit zijn onder andere de dossiers in verband met de rellen van 5 november 2011 tussen Turken en Koerden en een aantal rellen na voetbalwedstrijden op het Kiel en op de Turnhoutsebaan te Borgerhout. Deze schadevergoedingen werden uitbetaald via het (buurt)schadefonds.
Gerechtelijke dossiers, 11 stuks. Dit zijn dossiers waarin de stad Antwerpen werd gedagvaard voor de rechtbank en zich moet verweren evenals dossiers waarbij de stad zelf een procedure inleidt bij de rechtbank. De ereloonstaten van de advocaten in deze dossiers worden door de stad zelf gedragen, op krediet van bestuurszaken/juridische dienst.
Deze dossiers worden inhoudelijk en administratief opgevolgd door bestuurszaken/juridische dienst. Dit houdt onder andere in: dossier aanmaken, advocaat aanstellen met een collegebesluit, coördineren van de vergaring van informatie bij betrokken stadsdiensten en eventueel bij de lokale politie of brandweer, opvolgen van de procedure (administratieve en inhoudelijke opvolging van alle briefwisseling met de advocaat, opvolging van gerechtsbrieven, controle van de besluiten van de advocaat,…) en betaling van de ereloonstaat.
Adviesdossiers
Er zijn 17 adviesdossiers inzake burgerlijke aansprakelijkheid aangemaakt in 2011, dit zijn dossiers die opgestart zijn in functie van juridische ondersteuning van de eigen en andere bedrijfseenheden. Een voorbeeld is het dossier dat de aansprakelijkheid van de stad Antwerpen onderzoekt in het kader van jeugdactiviteiten en dan specifiek inzake weglopende kinderen tijdens zulke activiteiten. Alle adviesdossiers over andere (rechts)materies zijn niet vervat in dit overzicht.
Algemene dossiers
Er zijn 6 algemene dossiers aangemaakt in 2011. Dit zijn dossiers waarin informatie rond bepaalde projecten/schadegevallen wordt bijgehouden. Een voorbeeld is het dossier dat werd aangemaakt om de wijzigingen aan het reglement voor het schadefonds te kunnen bijhouden en opvolgen.
Het is aangewezen het managementteam op de hoogte te brengen van het aantal dossiers burgerlijke aansprakelijkheid/verzekeringen die de stad in het jaar 20011 aangemaakt heeft en de afhandeling hiervan door bestuurszaken/juridische dienst. Dit zal eveneens ter kennisneming worden voorgelegd aan het college.
Het college neemt kennis van de analyse van de dossiers burgerlijke aansprakelijkheid/verzekeringen die de stad in 2011 heeft aangemaakt.