2012_CBS_04452 - Dossiers burgerlijke stand, bevolking en vreemdelingenzaken - Resultaten gerechtelijke procedures 2011 - Kennisneming

De afkorting BUR staat voor 'burgerzaken'. Deze BUR-dossiers handelen allemaal over betwistingen inzake:

• burgerlijke stand;
• bevolking;
• vreemdelingenzaken.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van het aantal BUR-dossiers dat sinds 2008 werden opgestart door bestuurszaken/juridische dienst. Hieruit blijkt dat het totaal aantal opgestarte dossiers per jaar weinig fluctuaties kent, met uitzondering van het jaar 2009 waar er een beduidend hoger aantal dossiers werden opgestart.

De 113 dossiers van het jaar 2011 kunnen opgesplitst worden als volgt:

• 49 dossiers inzake betwistingen voor de rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen in het kader van weigeringen huwelijk (de zogenaamde schijnhuwelijken);
• 58 dossiers inzake betwistingen voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen;
• 6 adviesdossiers.

1. Schijnhuwelijken

De dossiers schijnhuwelijken handelen over beroepsprocedures bij de burgerlijke rechtbank. Deze procedures worden ingeleid door een burger wiens huwelijk de ambtenaar van de burgerlijke stand van het district weigert te voltrekken omwille van een vermoeden van schijnhuwelijk. Dit vermoeden wordt gebaseerd op een aantal (vaststaande) criteria zoals het gebrek aan een gemeenschappelijke taal, een groot leeftijdsverschil, een verblijfsvoordeel voor de vreemde partner en de zwakke sociale positie van één van de partners. De stad is in deze procedures in eerste aanleg altijd verwerende partij.

De beroepsprocedures inzake schijnhuwelijken duren vrij lang. Er wordt ook vaak hoger beroep aangetekend. De dossiers blijven langere tijd openstaan en de erelonen van de stadsadvocaten kunnen relatief hoog zijn.

Deze dossiers vallen voorlopig nog steeds onder de polis rechtsbijstand die de stad heeft afgesloten bij Ethias verzekeringen. Dit betekent dat de kosten van de procedures en de erelonen van de advocaten dus gedragen worden door Ethias en niet door de stad.

In tegenstelling tot vorige jaren vormen zij het kleinere deel van de BUR-dossiers. Onderstaande tabel geeft een overzicht van deze dossiers gedurende de laatste jaren.

Er is een algemene dalende trend in het aantal dossiers schijnhuwelijken met een scherpe terugval in het jaar 2010.
Dit heeft te maken met de recentste wijziging in de vreemdelingenwet: hierdoor kunnen mensen die wettelijk samenwonen met een Belg of een Europeaan sinds 1 juni 2007 een verblijfsrecht van onbepaalde duur verkrijgen in België.

Het gevolg hiervan is dubbel.

• Enerzijds zal degene die -na een onderzoek van het parket- het verbod krijgt om te huwen zich laten registreren als samenwoner. Op die manier kan hij of zij eveneens een verblijfsvergunning van onbepaalde duur verkrijgen.
• Anderzijds verminderen de huwelijksaangiftes ook, omdat velen onmiddellijk kiezen voor wettelijke samenwoonst als basis voor een definitief verblijfsrecht.

Het parket van Antwerpen heeft daarop beslist geen onderzoek meer te voeren naar schijnhuwelijken als de partners al een wettelijke samenwoonst lieten registeren. In het jaar 2011 zien we dat de neerwaartse trend zich voortzet.

De dossiers schijnhuwelijken werden eind 2009 gedeconcentreerd. Dit houdt in dat de cel schijnhuwelijken van de bedrijfseenheid districts- en loketwerking zelf de inhoudelijke opvolging doet van de dossiers.
Bestuurszaken/juridische dienst maakt enkel nog een dossier om de advocaat aan te stellen. De specifieke winst-verliescijfers zijn niet bekend bij de juridische dienst.

2. Beroepsprocedures voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen

De dossiers voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen bestaan uit procedures waarbij niet-Belgen een weigering van hun verblijfsrecht aanvechten. Zo wordt bijvoorbeeld het verblijf geweigerd omdat betrokkene niet voldoet aan de voorwaarden of de juiste documenten niet kan voorleggen.  Ook in deze procedures is de stad steeds de verwerende partij.

Deze dossiers vallen niet onder de dekking van de polis rechtsbijstand van Ethias. Het ereloon van de advocaat komt ten laste van de stad. Aangezien deze procedures vrij kort zijn (termijn om verweernota in te dienen is maar 8 dagen), kunnen zij snel afgesloten worden en blijven de erelonen van de advocaten vrij laag (1.000-1.200 EUR).

Onderstaande tabel geeft een overzicht van deze dossiers gedurende de laatste jaren. Na de stijging in 2009 heeft het aantal zich gestabiliseerd naar 55 tot 60 dossiers per jaar.

Van de 58 dossiers die in 2011 werden opgestart, zijn er reeds 29 beëindigd:

• 26 procedures hadden een gunstig resultaat (beslissing van de stad werd bevestigd of tegenpartij beëindigde vrijwillig de procedure);
• 3 procedures hadden een ongunstig resultaat (beslissing van de stad werd vernietigd).

De win/verlies ratio van 90% toont een positieve evolutie in de behaalde resultaten voor de stad Antwerpen aan.

• Dit kan voor een deel verklaard worden door de toegenomen ervaring en expertise van de stadsadvocaten in deze materie sinds 2009.
• In hoofdzaak is dit te danken aan een verbeterde interne werking van de stadsdiensten (diensten vreemdelingenzaken en bestuurszaken/juridische dienst) waardoor de stad steeds beter gemotiveerde en gegronde beslissingen neemt en deze ook beter kan verdedigen voor een rechtbank.

Noot
In de evaluatie van vorig jaar vreesde bestuurszaken/juridische dienst dat er een grote stijging zou zijn in het aantal opgestarte aantal dossiers voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Immers na de grootschalige golf van regularisaties van vreemdelingendossiers en de daarbij horende stijging van afgewezen dossiers (beslissingen van niet inoverwegingneming na negatieve woonstcontrole) werd verwacht dat meer en meer vreemdelingen een beroepsprocedure zouden inleiden tegen de stad Antwerpen. Deze vrees is (momenteel) ongegrond gebleken.

3. Adviesdossiers

Adviesdossiers zijn niet-gerechtelijke dossiers die aangemaakt worden voor specifieke rechtspraak, nieuwe wetgeving of belangrijke adviezen inzake de materie rond burgerlijke stand en vreemdelingenzaken.
In 2011 werden 6 van zulke dossiers opgestart.

Eén van de adviesvragen was of de nieuwe Salduz-wet een implicatie had op de gesprekken die door de ambtenaren van de cel schijnhuwelijken gevoerd worden met kandidaat-huwers. Een andere adviesvraag behelsde de vraag of een aanvraag voor een verblijfsprocedure kan ingediend worden door middel van een volmacht.

Het is aangewezen het managementteam op de hoogte te brengen van het aantal dossiers burgerlijke stand, bevolking en vreemdelingenzaken die bij de stad werden opgestart in 2011, samen met de afhandeling hiervan door bestuurszaken/juridische dienst.

Dit besluit zal eveneens ter kennisneming worden voorgelegd aan het college.