Op basis van het besluit van de Vlaamse Regering van 28 juni 2002 houdende de organisatie van de Vlaamse Monumentenprijs kent de Vlaamse Regering jaarlijks de Vlaamse Monumentenprijs toe aan een privé- of openbare instelling voor een verwezenlijking met belangrijke verdiensten op het vlak van monumentenzorg, landschapszorg of archeologie. Zowel beschermd als niet beschermd waardevol onroerend erfgoed komt hiervoor in aanmerking.
In 2009 won de stad de Vlaamse monumentenprijs met het project 'Zwembadencomplex Veldstraat'.
De Vlaamse Monumentenprijs wordt toegekend op basis van het uitzonderlijk belang, de verdienste, de hefboomfunctie of het vernieuwend karakter van deze verwezenlijking, die een bijzondere erkenning vanwege de Vlaamse overheid verdient. Dit kan zich onder meer situeren op volgende terreinen:
Binnen de recente stedelijke realisaties komen twee projecten in aanmerking die in belangrijke mate inspelen op de hierboven opgesomde criteria:
Beide projecten spelen zeer duidelijk in op de vooropgestelde criteria met betrekking tot zowel goed beheer, multifunctioneel gebruik en duurzame ontwikkeling, hedendaagse omgang met onroerend erfgoed door een gepaste herbestemming en interactie met andere beleidsdomeinen, in casu de ruimtelijke ordening. In het project in Wilrijk gaan erfgoedwaarden en vernieuwing zeer goed samen en zorgt het project voor een nieuw elan voor zowel de site als de omgeving. Op Spoor Noord krijgt het bestaande en waardevolle gebouw na de herbestemming en aanpassing aan de noodzakelijke infrastructurele en ergonomische eisen een nieuwe toekomst.
Het college neemt kennis van de kandidatuurstellingen van het Gemeenschapscentrum Wilrijk en van de reconversie van het voormalig opleidingsgebouw van de NMBS op Spoor Noord voor de Vlaamse Monumentenprijs 2012.