Op 4 februari 2011 (jaarnummer 993) besliste het college de organisatie van de Fietsdag voor Werknemers en Antwerpen Autovrij voor 2011 goed te keuren. De Fietsdag voor Werknemers vond plaats op dinsdag 3 mei 2011, Antwerpen Autovrij vond plaats op zondag 18 september 2011.
Op 1 april 2011 keurde het college de gunning van het bestek 2010/0287 'Ondersteuning bij de organisatie van acties rond duurzame verplaatsingen' goed. De opdracht wordt stilzwijgend verlengd voor telkens 1 jaar, tot uiterlijk 31 december 2014. Perceel 1 'Fietsdag voor Werknemers' werd gegund aan De/Het Ensemblage. Perceel 2 'Antwerpen Autovrij' werd gegund aan Megaluna.
Op het themacollege van 16 mei 2011 nam het college kennis van de resultaten van de Mobiliteitsenquête 2010 van de stad Antwerpen.
Het college keurde op 24 september 2011 (jaarnummer 13244) de procesnota voor de opmaak van een sensibiliseringsvisie aangaande duurzame mobiliteit goed. Tijdens de stuurgroepvergadering van 18 november 2011 werd beslist om aan het college voor te stellen de Fietsdag voor Werknemers en Antwerpen Autovrij opnieuw te organiseren in 2012.
Op 28 oktober 2011 (jaarnummer 14940) nam het college kennis van de inhoud van de inschrijvingsfiche voor de verkiezing Fietsgemeente/Fietsstad 2012 en keurde ze de kandidaatstelling van de stad Antwerpen voor deze verkiezing goed.
Binnen de stedelijke stuurgroep voor de opmaak van een sensibiliseringsvisie rond duurzame mobiliteit werd beslist om het college toestemming te vragen om in 2012 de Fietsdag voor Werknemers en Antwerpen Autovrij te organiseren. Voor een sensibilisering die haar doelen treft, is het van belang dat de acties tijdig opgestart kunnen worden, onder meer om het concept gericht te kunnen uitwerken maar ook om ruimte en een draagvlak te creëren bij deelnemers, partners en stakeholders. Dit is bijzonder van toepassing voor grote bedrijven en dito partners.
De organisatie van de Fietsdag voor Werknemers en Antwerpen Autovrij werd via het bestek 2010/0287 uitbesteed aan respectievelijk De/Het Ensemblage en Megaluna. Deze bureaus staan in voor de volledige totstandkoming van de evenementen: van concept en uitwerking tot en met uitvoering. Zij zorgen zo ook voor: het maken van afspraken met stedelijke diensten zoals brandweer (voor het opstellen van veiligheidsplannen en brandweerdossiers), politie en dienst Feestelijkheden van de stad. Daarnaast wordt van hen verwacht dat zij instaan voor alle praktische afspraken met externe partners en dat zij instaan voor de volledige op- en afbouw van de evenementen.
De Fietsdag voor Werknemers editie 2012 wordt gepland op dinsdag 8 mei 2012. Stadsontwikkeling/ruimte en mobiliteit/mobiliteit wil tijdens deze dag de automobilist aansporen om de fiets uit te testen als vervoersmiddel voor de woon-werkverplaatsing. Daarnaast wil de stad Antwerpen de kans grijpen om de dagelijks fietsende werknemers te belonen voor hun prestaties.
Antwerpen Autovrij editie 2012 wordt gepland op zondag 16 september 2012. Stadsontwikkeling/ruimte en mobiliteit/mobiliteit wil tijdens deze dag volop inzetten op het promoten van de duurzame verplaatsingsmiddelen naar de burgers toe.
Fietsdag voor Werknemers
In het lopende proces voor de opmaak van de sensibiliseringsvisie werden de prioritaire doelgroepen voor sensibilisering bepaald. Bedrijven en werknemers kwamen naar voor als 2 belangrijke doelgroepen voor de stad Antwerpen.
De Fietsdag voor Werknemers is in 2012 aan zijn 16de editie toe. Op gemeentelijk niveau is het een uniek concept in Vlaanderen dat nog steeds groeiende is. In 2011 namen zo'n 2400 werknemers van een 70-tal bedrijven deel aan de Fietsdag voor Werknemers.
De Fietsdag voor Werknemers richt zich op de werkende mens in Antwerpen. Uit onderzoek (Mobiliteitsenquête stad Antwerpen 2010, cfr. themacollege 16 mei 2011) blijkt dat er nog een groeimarge is om het woon-werkverkeer meer duurzaam te laten verlopen. Vooral de fiets heeft nog heel wat potentieel als alternatief voor de auto in het woon-werkverkeer voor afstanden tot 10 km. Zo ziet 37% van de autobestuurders de fiets als alternatief voor hun woon-werkverplaatsing.
De Fietsdag voor Werknemers gaat uit van een positieve insteek. De Fietsdag wil het gedrag van de frequente fietser bestendigen en de autobestuurder op een positieve wijze prikkelen om een andere vervoerswijze te proberen. De meeste kans om autobestuurders uit de auto te krijgen ten gunste van de fiets, is om ze ervaring te laten opdoen met fietsen (Eindrapportage onderzoek 'Marktgericht fietsbeleid': Uit de auto, op de fiets!, Blauw Research in opdracht van het Fietsberaad en het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, 2009). Die ervaring wil de Fietsdag voor Werknemers hen bieden.
Uit recent onderzoek blijken sociale steun (bijvoorbeeld samen fietsen) en normen in de sociale omgeving (bijvoorbeeld het horen van positieve ervaringen van fietsende collega's) van groot belang te zijn om mensen te doen (blijven) fietsen naar het werk. De Fietsdag voor Werknemers 2012 wil hier dan ook extra aandacht aan schenken.
Recent onderzoek omtrent fietsen naar het werk:
Afgaande op de evaluaties van 2007 (Traject en Evident) en 2009 (Synovate en Antwerpse monitor) blijkt de Fietsdag voor Werknemers een beperkte maar positieve invloed te hebben wat onmiddellijke gedragsverandering van werknemers betreft. Qua kwantiteit is het vooral een beloning voor werknemers die reeds fietsen. Toch worden er ook werknemers bereikt die als 'twijfelaars' en 'overwegers' beschouwd kunnen worden om hun verplaatsingsgedrag te wijzigen, ten nadele van de auto en ten voordele van de fiets.
Daarnaast zet de Fietsdag voor Werknemers duurzame mobiliteit op de agenda van heel wat bedrijven in Antwerpen. Er worden 2000 bedrijven geïnformeerd, 70 tot 100 bedrijven nemen effectief deel. In die zin werkt de Fietsdag voor Werknemers activerend naar bedrijven om bijvoorbeeld werk te maken van een bedrijfsvervoersplan. Dat laatste blijkt volgens de Mobiliteitsenquête 2010 een belangrijke faciliterende factor voor meer duurzaam gedrag te zijn. Stijgende aandacht voor mobiliteit is een belangrijke algemene trend bij bedrijven: 55% van de bedrijven had geen aandacht voor mobiliteit in 2006, in 2010 was dit nog slechts 27%, zoals blijkt uit de respectievelijke Mobiliteitsenquêtes van de stad. Deze vaststelling biedt de nodige opportuniteiten voor de Fietsdag voor Werknemers.
Stadsontwikkeling/ruimte en mobiliteit/mobiliteit zal een uitnodiging versturen naar zo'n 2000 bedrijven in Antwerpen om een oproep tot deelname aan de Fietsdag voor Werknemers te lanceren. Door deelname aan de Fietsdag voor Werknemers benadrukken de deelnemende bedrijven hun engagement voor meer duurzame mobiliteit en meer bepaald hun fietsvriendelijk imago. Ook het stadspersoneel wordt gemotiveerd om die dag met de fiets te komen. Het personeel zal dan ook een uitnodiging tot deelname ontvangen. Samen met de deelnemende bedrijven wil de stad Antwerpen zich dan ook profileren als een echte fietsstad. Dit sluit aan bij de kandidatuur van de stad als Vlaamse Fietsstad 2012 die het college goedkeurde op 28 oktober 2011 (jaarnummer 14940).
Antwerpen Autovrij
Antwerpen Autovrij is in 2012 aan zijn 9de editie toe. Sinds de eerste editie in 2003 is Antwerpen Autovrij uitgegroeid tot een sterk merk. Zo blijkt uit de gegevens van de Antwerpse stadsmonitor 2010 dat 95% van de burgers het evenement kent.
Antwerpen Autovrij is een generieke actie waarbij verschillende doelgroepen gesensibiliseerd worden rond verschillende duurzame vervoersmodi, zijnde verplaatsingen te voet, met de fiets, met het openbaar vervoer en met alle duurzame voortbewegingstoestellen (rollerblades, steps, segways, ...). Antwerpen Autovrij is daarenboven een actie waarmee de stad zich wil tonen als een aantrekkelijke stad, waar mensen effectief en op een creatieve wijze gebruik kunnen maken van de beschikbare openbare ruimte. Het autovrije aspect komt daarnaast ook op het vlak van veiligheid en gezondheid de leefkwaliteit van de burger ten goede.
Uit de Mobiliteitsenquête 2010 blijkt dat Antwerpenaren in vergelijking met andere steden en gemeenten reeds een vrij duurzaam verplaatsingsgedrag hebben. Van de bewoners verplaatst 24% zich met de fiets, 17% met het openbaar vervoer, 20% te voet en 40% met de auto. Zo heeft Antwerpen een globale modal split van 60/40, in het voordeel van duurzame verplaatsingswijzen.
Uit het evaluatieverslag van Antwerpen Autovrij 2011 blijkt dat Antwerpen Autovrij tot nu toe nog maar geringe aandacht heeft besteed aan het promoten van het openbaar vervoer. Het gebruik van het openbaar vervoer voor recreatieve verplaatsingen is echter nog vrij klein in Antwerpen, en dit zowel bij bewoners als bezoekers (Mobiliteitsenquête 2010). Op dit vlak is er dus nog heel wat groeipotentieel. Het laten ervaren van verplaatsingen met het openbaar vervoer - voorafgegaan door de nodige gebruikersinfo - is het meest effectief om mensen de voordelen van het openbaar vervoer te leren kennen. Uit de Mobiliteitsenquête 2010 blijkt zo dat regelmatige gebruikers van De Lijn duidelijk tevreden zijn over het openbaar vervoer.
Wat de globale modal split van de Antwerpenaren betreft, is er nog steeds een positieve evolutie in Antwerpen. Getuige hiervan is het stijgend fietsgebruik tussen 2006 (21,10%) en 2010 (24%), zoals blijkt uit de Mobiliteitsenquête. Om deze positieve evolutie op gang te houden is het belangrijk dat de duurzame verplaatsingswijzen van bewoners bevestigd en ondersteund worden. Daarnaast wil de stad alle burgers (bewoners, bezoekers, ...) het gebruik van duurzame vervoersmodi laten ervaren, met vanaf 2012 mogelijk meer aandacht voor het openbaar vervoer. Mensen ervaring laten opdoen met het gebruik van duurzame vervoersmodi is dan ook essentieel om mensen hun mening te beïnvloeden en hen stap voor stap te laten evolueren naar meer duurzaam verplaatsingsgedrag.
Via de mediacampagne rond Antwerpen Autovrij brengt de stad Antwerpen naar voor dat ze kiest voor een evolutie richting duurzame stad en speelt ze de troef van haar voorbeeldfunctie uit. Daarnaast is Antwerpen Autovrij een geschikte gelegenheid voor de stad om de 'ambassadeurs voor duurzame mobiliteit' die ze reeds heeft - zijnde burgers die zich reeds duurzaam verplaatsen - in te zetten en zo het sneeuwbaleffect te vergroten.
Antwerpen Autovrij leent zich goed om mensen proefondervindelijk te laten nadenken over hun (duurzaam) verplaatingsgedrag en om het (duurzaam) intermodaal netwerk en de omgeving te harmoniseren. Het is tevens het moment om de kwaliteitsvolle infrastructuur van het openbaar domein, sensibilisering en monitoring geïntegreerd in te zetten. Dit laatste zal een bijzonder aandachtspunt zijn voor zowel Antwerpen Autovrij als voor de Fietsdag voor Werknemers.
Het college beslist om de Fietsdag voor Werknemers te organiseren op dinsdag 8 mei 2012.
Het college beslist dat het stadspersoneel zal opgeroepen worden om deel te nemen aan de Fietsdag voor Werknemers.
Het college beslist om Antwerpen Autovrij te organiseren op zondag 16 september 2012.
Het college geeft opdracht aan:
| Dienst | Taak |
| SW/RM/MOB | verfijnen van het concept van de Fietsdag voor Werknemers 2012 en Antwerpen Autovrij 2012 - in samenwerking met marketing & communicatie - en voor te leggen aan het college. |
| MC/KLB | de communicatie over de Fietsdag voor Werknemers 2012 en Antwerpen Autovrij 2012 verder mee uitwerken en opvolgen - in samenwerking met stadsontwikkeling/ruimte en mobiliteit/mobiliteit. |