2012_CBS_01360 - Strategische projecten. Masterplan publieke functies Borgerhout. Heraanleg Moorkensplein en omgeving - Principes ondergrondse buurtparking - Goedkeuring

Op 17 december 2010 (jaarnummer 16288) keurde het college het Masterplan publieke functies Borgerhout goed. Dit legde een kader vast voor het realiseren van een aantal publieke voorzieningen in Borgerhout Intra Muros op 2 clusters: Turnhoutsepoort / Bretel [1] en omgeving Moorkensplein [2]. Voor de cluster Moorkens werd volgend programma vooropgesteld: een nieuw administratief centrum, een nieuwe ondergrondse buurtparking van 75 plaatsen, een nieuw buurtpark en verruimd Moorkensplein van totaal 8.500m² en een kinderdagverblijf van 85 plaatsen. 

Als eerste fase van de realisatie van de cluster Moorkens, keurde de raad van bestuur van AG Stadsplanning op 17 juni 2011 de projectdefinitie goed voor de heraanleg van het publiek domein, bestaande uit het Moorkensplein (fase 1) en een buurtpark (fase 2).

Op 18 november 2011 stelde de raad van bestuur van AG Stadsplanning via een algemene offerteaanvraag het ontwerpconsortium Buro Lubbers | Korteknie Stuhlmacher architecten | Bovenbouw architecten aan. 

Op het themacollege van 16 december 2011 werd naast de toelichting van de resultaten van de financiële doorrekening van het Masterplan publieke functies Borgerhout ook het stal- en parkeervraagstuk voor de cluster Moorkens voorgelegd en besproken in functie van de concretisering van de te realiseren buurtparking. Dit themacollege lokte een aantal besluiten uit dat wordt geagendeerd door de drie verschillende partners die samenwerken in de realisatie van cluster Moorkens : 

AG Stadsplanning agendeert voorliggend besluit dat een synthese is van deze toelichting en debat over het stal- en parkeervraagstuk en legt goedkeuring voor om een buurtparking te voorzien in het project van het administratief centrum Borgerhout met een aantal opdrachten aan GAPA en stadsontwikkeling.  

Patrimoniumonderhoud / projectbureau legt op deze collegezitting een besluit ter goedkeuring van de principes voor realisatie van het administratief centrum, en agendeert op de collegezitting van 17 februari 2012 de goedkeuring van bestek en projectdefinitie voor de realisatie van het administratief centrum en buurtparking. 

AG VESPA agendeert een beslissing over de resultaten van de financiële doorrekening van het Masterplan publieke functies Borgerhout. 

Heraanleg publieke ruimte Moorkens betekent verlies van 67 bovengrondse parkeerplaatsen
Het Masterplan publieke functies Borgerhout besliste voor de cluster Moorkens onder andere tot:

• heraanleg van het Moorkensplein van gevel tot gevel (fase 1, vanaf 2013) en aanleg van nieuw buurtpark in het aanpalende bouwblok (fase 2, vanaf 2015);
• bouw van een nieuw administratief centrum (vanaf 2014) als nieuwe wand van dit buurtpark. Eveneens opgenomen in dit project: een vijftal ondergrondse parkeerplaatsen voor dienstvoertuigen voor de districtswerking;
• bouw van een buurtparking onder het administratief centrum ter compensatie van de plaatsen die bovengronds verdwijnen met de heraanleg.

Tellingen op het terrein geven aan dat er in totaal 67 bovengrondse bestaande parkeerplaatsen verdwijnen met de heraanleg van het publiek domein, waarvan 6 plaatsen die enkel beschikbaar zijn tijdens venstertijden (van 17u tot 8u ‘s ochtends), 5 plaatsen voor voertuigen van de politie, 4 plaatsen voor districtswagens en 2 plaatsen voor mindervaliden. gefaseerd betekent dit concreet : 

• fase 1 : Vanaf 2013 verdwijnen er bij de heraanleg van het Moorkensplein  45 parkeerplaatsen, waarvan 39 voor bewoners, al dan niet binnen venstertijden;
• fase 2 : Vanaf 2015 zullen nog eens extra 22 parkeerplaatsen, waarvan 17 voor bewoner, verdwijnen bij de realisatie van het buurtpark. 

Bewoners omgeving Moorkensplein kampen met stallingsprobleem 
Uit onderzoek van GAPA blijkt dat deze plaatsen voor het overgrote deel worden benut door buurtbewoners. Dit deel van Borgerhout heeft te kampen met een reëel stallingsprobleem:

Binnen een onderzoekszone van een 400-tal meter rond het Moorkensplein werd 66,5% bewonersparkeren geteld tussen 9 en 19u, en zijn er 36% meer bewonerskaarten dan beschikbare parkeerplaatsen op straat. De bezettingsgraad in een referentiestraat (Langstraat) bereikt 74% om 15u, 84% om 7u40, en 95% om 21u.

Een buurtparking onder het administratief centrum compenseert verlies parkeerplaatsen en anticipeert op stallingstekort
De aangewezen plek om de verloren bewonersparkeerplaatsen te compenseren, is onder het toekomstig administratief centrum. Immers, sowieso moeten een vijftal plaatsen worden voorzien voor de districtswerking. Die zou kunnen worden uitgebreid met ondergrondse stalplaatsen voor buurtbewoners.

Patrimoniumonderhoud is gedelegeerd bouwheer voor het project van het administratief centrum, en maakt momenteel een projectdefinitie op. Qua ontwerp en uitvoering moet de ondergrondse buurtparking deel uitmaken van het project voor het nieuw administratief centrum.

De ontwerper van het administratief centrum zal worden aangesteld via de procedure met de pool architecten van de stadsbouwmeester. Vooropgestelde timing:

• goedkeuring projectdefinitie: 17 februari 2012;
• gunning opdracht: juni 2012;
• afbraak huidige districtsloketten, politiekantoor en zeven woningen, aansluitend start werf administratief centrum: vanaf 2014.

De opzet van het administratief centrum is ruimtelijk nauw verweven met het publiek domein. In de uitwerking moeten beide trajecten dus optimaal op elkaar afgestemd worden. De footprint van het toekomstig gebouw is in grote lijnen bepaald door het concept van de publieke ruimte erlangs, door Buro Lubbers – Korteknie Stuhlmacher architecten - Bovenbouw architecten.

Dit concept is mede bepalend voor het aantal realiseerbare ondergrondse parkeerplaatsen. Uitwerking door het te selecteren architectenteam zal precies moeten bepalen hoeveel plaatsen haalbaar zijn. Om een acceptabel aantal plaatsen te kunnen realiseren, wordt als uitgangspunt vooropgesteld dat de parking een vijftal meter onder het publiek domein kan worden voorzien.

Indien de parking nog verder onder het publiek domein komt, mag dat alleszins geen impact hebben op de aanplant van bomen en groen zoals nu opgenomen in het schetsontwerp van het openbaar domein. De parking onder het openbaar domein dient een gronddekking van minimum 150 cm te worden gegarandeerd.

het realiseren van een ondergrondse buurtparking vraagt uitgekiende exploitatie- en financieringsformules
Een eerste raming van patrimoniumonderhoud brengt de kostprijs van bouw van de ondergrondse parking op een bedrag van 2,26 miljoen euro inclusief btw voor een scenario met 60 parkeerplaatsen, en 2,66 miljoen voor een scenario met 76 parkeerplaatsen. Dit zijn enkel richtbedragen op basis van het ontwerpvoorstel voor het publiek domein. 

De resultaten van de financiële doorrekening van het masterplan publieke functies Borgerhout geven aan dat de investeringskosten voor het realiseren van de buurtparking een extra algemene kost is dat door de stad zal moeten worden voorzien. Volgende exploitatie- en financieringsformules voor:

1. Huurstaanplaatsen, beheerd door GAPA. Huurgelden van 60 à 70 euro per maand (grootteorde van abonnementsgelden in private parkings in de buurt) zijn onvoldoende om het bouwbudget te dekken. Dat:

• impliceert een bijkomende financiering op de stadsbegroting;
• of kan worden gerealiseerd met een samenwerking met een private partner en vervolgens worden geleased (cfr. buurtparking Van Hombeeckplein).

2. Koopstaanplaatsen voor buurtbewoners. In zo'n formule kan de bouwkost wel gemakkelijker worden gedekt. Vooraf moet worden gepeild naar de daadwerkelijk geïnteresseerden in de buurt. Een extra aandachtspunt is dat de staanplaatsen wel degelijk door buurtbewoners moeten worden benut, ook als ze in de toekomst van eigenaar verwisselen.

Heraanleg Moorkensplein vraagt vanaf 2013 een tijdelijke stallingscapaciteit van 45 auto's
Vanaf 2013 (start werf fase 1, Moorkensplein) zullen er parkeerplaatsen voor de buurt verdwijnen die pas na oplevering van fase 2 (administratief centrum) zullen gecompenseerd worden in de ondergrondse buurtparking. Gezien de hoge parkeerdruk is het aangewezen om tijdelijke alternatieven aan te bieden.

In de onmiddellijke omgeving zijn na een eerste screening drie sites mogelijks tijdelijke oplossingen:

• Mellaertstraat 5 – 7 – 9, waar AG VESPA een kinderdagverblijf plant. Op voorwaarde dat dit compatibel is met de timing van de bodemsanering en bouw van het project.
• Hoek Bakkerstraat – Langstraat, waar vandaag de politie en het rode kruis parkeren. Deze locatie zou kunnen worden opengesteld voor publiek tijdens fase 1 van de werf (heraanleg Moorkensplein).
• Oedenkovenstraat 61, dat vandaag te huur staat als magazijn van circa 700 m².