Sinds 25 mei 2005 is de code van gemeentelijke politiereglementen van de stad Antwerpen van kracht. Inbreuken hierop kunnen sindsdien gesanctioneerd worden met administratieve sancties waaronder een administratieve geldboete.
De gemeenteraad besliste op 20 december 2010 (jaarnummer 1738) om het tijdelijk politiereglement op consumptie van alcohol op de openbare weg goed te keuren. Dit tijdelijk politiereglement voor één jaar ging in op 1 januari 2011 om te eindigen op 31 december 2011.
Hierdoor werd voor een periode van één jaar een verbod op de consumptie van alcohol op de openbare weg opgelegd in een welomschreven gebied.
Door de invoeging van artikel 135, § 2, tweede lid, 7° van de Nieuwe Gemeentewet heeft de wetgever beoogd de gemeentelijke verantwoordelijkheid op het stuk van de materiële openbare orde, in zijn verschillende componenten, te verruimen tot de -bredere- problematiek van de openbare overlast. De bevoegdheid van de gemeenten om de openbare orde te handhaven sluit nu de bevoegdheid in om openbare overlast tegen te gaan.
Het stadsbestuur zag zich in december 2010 genoodzaakt om een alcoholverbod, met name het consumeren van alcohol op de openbare weg, op te leggen in een bepaalde afgebakende zone op en rond het De Coninckplein en op het Koningin Astridplein. Deze bepaling was noodzakelijk gelet op de uitzonderlijke omstandigheden die zo ernstig zijn dat het algemeen maar tijdelijk opleggen van een alcoholverbod in deze zone de enige, bij de situatie passende maatregel is.
Het consumeren van alcohol op de openbare weg is niet onderworpen aan een door de hogere overheid opgelegde reglementering.
Het alcoholverbod was één van de maatregelen die het stadsbestuur nam om de leefbaarheid in een wijk/buurt te verbeteren. Het gaat om het gebied van het De Coninckplein en omgeving, met name het gebied afgebakend door Carnotstraat (exclusief), Italiëlei (exclusief), Violierstraat (exclusief), Osystraat (exclusief), Dambruggestraat (exclusief) en Spoorstraat (exclusief) en het Astridplein.
Op het De Coninckplein en op het Koningin Astridplein hingen van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat dronken personen rond die heel wat overlast veroorzaakten. Zij bevoorraadden zich met alcohol bij winkels in de buurt en hingen vervolgens geïntoxiceerd en/of dronken rond op het plein en omgeving. Zij vertoonden niet alleen rondhanggedrag maar veroorzaakten ook veel lawaai, gooiden hun blikjes bier op het plein, vielen winkeliers en hun klanten lastig, kwamen agressief tussen bij politionele tussenkomsten en riepen voorbijgangers na. Als gevolg van deze alcoholintoxicatie deden zich bovendien veel vechtpartijen voor. Het De Coninckplein en omgeving was een magneet geworden voor dronken personen met de nodige overlast tot gevolg. Het plein werd als gevolg van deze overlast gemeden door vele bewoners en passanten. Bezoekers van de bibliotheek Permeke meden het plein en liepen liever rond.
Het ging duidelijk om gedragingen die het harmonieus verloop van de menselijke activiteiten kunnen verstoren en de levenskwaliteit van de inwoners van een wijk, een straat kunnen beperken op een manier die de normale druk van het sociale leven overschrijdt.
Het alcoholverbod in deze buurt werd voor de duur van één jaar opgelegd, vanaf 1 januari 2011 tot en met 31 december 2011.
Nu blijkt dat dit alcoholverbod een duidelijke positieve invloed heeft op deze buurt.
Uit de analyse van de geregistreerde criminaliteit de eerste 10 maanden van 2011 blijkt dat heel wat criminaliteitsfenomenen die aanleiding hebben gegeven tot de invoering van het alcoholverbod, gedaald zijn in vergelijking met dezelfde periode in 2010. Bij de opgesomde fenomenen hierna is de daling in het gebied waar het alcoholverbod geldt, sterker dan voor het totaal van de stad of is er zelfs een daling in het gebied ten opzichte van een stijging van het totaal in de stad: opzettelijke slagen en verwondingen (-14%), vandalisme (-5%), geluidshinder (-4%), bedreigingen (-34%), gauwdiefstal (-3%), winkeldiefstal (-9%), woninginbraken (-33%), inbraken in handelszaken (-32%), diefstal met geweld (-21%) en handtasroven (-36%).
Uit de analyse van de bevraging van verschillende betrokken partijen (bewoners, handelaars, passanten, hulpverleners en overheidsdiensten) via de focusgroepmethodiek, blijkt dat een meerderheid van de ondervraagden aangeeft dat de sfeer in de buurt is verbeterd. Het De Coninckplein wordt getypeerd als rustiger, ordentelijker en er wordt minder storend rondhanggedrag vastgesteld. Er is een groter multifunctioneel gebruik van het plein, door omwonenden, spelende kinderen en voorbijgangers. Zij worden niet langer geïntimideerd door rondhangende dronken personen. De leefbaarheid in deze buurt is dan ook gevoelig toegenomen.
Om dit recente en broze evenwicht in de buurt te beschermen en om te vermijden dat deze buurt opnieuw ten prooi zou vallen aan overlastgedrag als gevolg van alcoholmisbruik, is het aangewezen om deze maatregel te verlengen.
Het tijdelijke politiereglement dient te worden verlengd voor een periode van één jaar. Dit vanaf 1 januari 2012 tot 31 december 2012.
Artikel 119 Nieuwe Gemeentewet: de gemeenteraad maakt de gemeentelijke reglementen van inwendig bestuur en de gemeentelijke politieverordeningen.
Artikel 119bis Nieuwe Gemeentewet: de gemeenteraad kan straffen of administratieve sancties bepalen voor overtredingen van zijn reglementen of verordeningen, tenzij voor dezelfde overtredingen door of krachtens een wet, een decreet of een ordonnantie straffen of administratieve sancties worden bepaald. De administratieve geldboete wordt opgelegd door de sanctionerend ambtenaar, de schorsing, intrekking of sluiting worden opgelegd door het college van burgemeester en schepenen.
Artikel 135 § 2 Nieuwe Gemeentewet:
De gemeenten hebben ook tot taak het voorzien, ten behoeve van de inwoners, in een goede politie, met name over de zindelijkheid, de gezondheid, de veiligheid en de rust op openbare wegen en plaatsen en in openbare gebouwen.
Meer bepaald en voor zover de aangelegenheid niet buiten de bevoegdheid van de gemeenten is gehouden, worden volgende zaken van politie aan de waakzaamheid en het gezag van de gemeenten toevertrouwd:
De gemeenteraad keurt bij hoofdelijke stemming volgend besluit goed.
Stemden ja: Staf Neel, Luc Bungeneers, Marc Van Peel, Hilda Vienne, Johan Van Brusselen, Bob Hulstaert, Filip Dewinter, Nahima Lanjri, Jan Penris, Tanja Smit, Ann Coolsaet, Hugo Verhelst, Claude Marinower, Ludo Van Campenhout, Philip Heylen, Gerolf Annemans, Caroline Drieghe, Youssef Slassi, Wim Wienen, George Ver Eecke, Robert Voorhamme, Staf Wouters, Chris Calluy, Anke Van dermeersch, Fauzaya Talhaoui, Maya Detiège, Karim Bachar, Monica De Coninck, Güler Turan, Jurgen Verstrepen, Leen Verbist, Bruno Valkeniers, Sener Ugurlu, Guy Lauwers, Fatma Akbas, Greet van Gool, Bart Martens, Eva Mangelschots, Toon Wassenberg, Peggy Pooters, Jo Vermeulen, Eva Wuyts, Seppe De Blust, Wim Van Osselaer, Kris Luyckx, Patrick Janssens.
Stemden nee: Erwin Pairon, Freya Piryns, Ergün Top, Frank Hosteaux.
Brachten geen stem uit: Hugo Coveliers, Ilse Buyst.
De gemeenteraad beslist om de verlenging met één jaar van het onderstaande tijdelijke politiereglement goed te keuren:
"""
Tijdelijk politiereglement op de consumptie van alcohol op de openbare weg
Artikel 1: Toepassingsperiode
Dit reglement is geldig van 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012.
Artikel 2: Toepassingsgebied
Dit reglement is enkel van toepassing in de volgende straten: Van Stralenstraat, Pijlstraat, Rotterdamstraat (van het De Coninckplein tot het kruispunt met de Hollandstraat), Muizenstraat, Lange Beeldekensstraat (van het De Coninckplein tot het kruispunt met de Dambruggestraat), Van Schoonhovestraat, Van Wezenbeekstraat, Van Arteveldestraat, De Coninckplein, Koningin Astridplein, Dambruggestraat (tussen Muizenstraat en Lange Beeldekensstraat), Gemeentestraat (tussen Van Schoonhovestraat en Van Wezenbeekstraat).
Artikel 3: Alcoholverbod
Het is verboden om alcoholhoudende dranken (gedistilleerde of gegiste dranken al dan niet in gemixte vorm) op de openbare weg/ruimte buiten de terrassen en andere toegelaten plaatsen bestemd voor dit doel te gebruiken. Het bezit van geopende recipiënten die alcoholhoudende dranken bevatten wordt gelijkgesteld met het gebruik beoogd in dit artikel.
Een uitzondering kan worden toegestaan door de burgemeester aan de organisatoren van activiteiten waarbij de inname van een afgebakende zone van de openbare weg/domein voorafgaandelijk werd toegestaan door de burgemeester en/of het college van burgemeester en schepenen. De uitzondering heeft enkel uitwerking binnen de toegestane afbakening van de openbare weg/domein.
Artikel 4: Sancties
Overtredingen op dit reglement worden gesanctioneerd met gemeentelijke administratieve sancties overeenkomstig artikel 119 bis Nieuwe Gemeentewet en dit onverminderd de bevoegdheid van de politie om alcohol in beslag te nemen als deze alcohol gebruikt wordt in strijd met dit reglement.
"""