2011_CBS_16078 - Groene Singel - Belevingsonderzoek strategische ruimte - Kennisneming

Op 21 december 2006 keurt de bestendige deputatie het strategisch ruimtelijk structuurplan Antwerpen (s-RSA) goed. De Groene Singel is één van de vijf strategische ruimten die een sleutelrol heeft te vervullen in de ontwikkeling van de stad.

Op 15 januari 2007 (jaarnummer 22) keurt de gemeenteraad het bestuursakkoord 2007-2012 goed. Daarin wordt de ontwikkeling van de strategische ruimte van de Groene Singel tot volwaardige open en groene stedelijke ruimte nogmaals benadrukt.

Op 23 juni 2008 (jaarnummer 1327) keurt de gemeenteraad de beheersovereenkomst goed tussen de stad en AG Stadsplanning Antwerpen. Eén van de toegewezen opdrachten is de regie en uitvoering van het programma “Groene Singel”.

Op 4 september 2009 (jaarnummer 12519) keurt het college de synthesenota “Durven dromen van een Groene Rivier” goed als kader voor de verdere ontwikkeling van de strategische ruimte Groene Singel.

Begin 2011 werd door AG Stadsplanning Antwerpen de opdracht gelanceerd voor de opmaak van een beeldkwaliteitplan voor de strategische ruimte Groene Singel. Het beeldkwaliteitplan is de vertaling van de bestaande ruimtelijke visie in concrete kwaliteitseisen voor de toekomstige ontwikkeling van de plek.

De beeldkwaliteit vertelt iets over de ruimtelijke structuur - die op een objectieve en waardevrije manier worden waargenomen - maar bevat eveneens een subjectieve component. Om bij de opmaak van het beeldkwaliteitplan Groene Singel ook deze subjectieve component een plaats te geven, startte AG Stadsplanning in april 2011 parallel een onderzoekstraject rond beleving op. Eind juni 2011 werd het, door een extern bureau uitgevoerde, onderzoek met als titel “Het is normaal dat het hier lelijk is” opgeleverd. De resultaten van dit onderzoek geven inzicht in de betekenis van deze ruimte binnen de stad en de perceptie rond het project Groene Singel. 

Het belevingsonderzoek zoals uitgevoerd door het onderzoeksbureau Tempera, vertrok vanuit de individuele ondervraging van (203) passanten die de Singel kruisen of gebruiken. De ondervraging gebeurde op verschillende plaatsen in de strategische ruimte Groene Singel. Aanvullend werden er enkele focusgesprekken georganiseerd met een aantal “bevoorrechte getuigen”, die vanuit hun (semi-)professionele activiteit goed vertrouwd zijn met het gebied en de stad Antwerpen.

“Het is normaal dat het hier lelijk is” is een citaat uit de passantenenquête, dat een aantal belangrijke inzichten van het belevingsonderzoek goed samenvat:

• Er heerst bij de gebruikers een grote onverschilligheid ten aanzien van de strategische ruimte Groene Singel.
• De (nochtans in oppervlakte immense) ruimte zelf is bijna een soort blinde vlek op de mentale map van de Antwerpenaar.
• Het project ‘Groene Singel’ is zo goed als onbekend, zowel wat de stedelijke (ruimtelijke) invulling als het geschrapte mobiliteitsproject van de Vlaamse overheid - met een opsplitsing van de Ring in een stedelijke en een doorgaande ringweg - betreft.
• Voor de strategische ruimte is er een dominante beleving als verkeersruimte, en slechts een marginale fractie als verblijfsruimte.
• Er is weinig beleving van het potentieel van de strategische ruimte Groene Singel bij de ondervraagde passanten, maar wel meer bij de bevoorrechte getuigen.

De resultaten van het belevingsonderzoek vormen het vertrekpunt voor AG Stadsplanning en de stedelijke partners betrokken bij de communicatie rond het programma Groene Singel (het stedelijk wijkoverleg, de programma’s voor stad in verandering en marketing & communicatie) om het verdere communicatie- en participatietraject op het niveau van de strategische ruimte te bepalen. Dit traject wordt mee opgenomen in het overkoepelende collegebesluit met de communicatieplanning 2012 voor de stadsontwikkelingsprogramma’s en -projecten waarover AG Stadsplanning de regie voert.

Dat de inzet van het ruimtelijk project Groene Singel ruimer en ambitieuzer is dan “een Singel met bomen op”, kan in 2012 verder worden uitgedragen. Door in de strategische ruimte - met maar liefst 625 hectare grote open ruimte, zijnde twee keer de oppervlakte van de historische binnenstad - inspirerende acties te organiseren, worden omwonenden en alle Antwerpenaren uitgenodigd om de ruimte (beter) te leren kennen dan wel zich deze ruimte opnieuw toe te eigenen. Aanknopingspunten voor inspirerende acties kunnen gevonden worden in de ecologische rol van deze ruimte en in haar geschiedenis als Brialmontomwalling.