In zitting van 20 oktober 2008 (jaarnummer 1870) besliste de gemeenteraad het bestek 2008/8132 goed te keuren voor een raamovereenkomst voor het aanstellen van een pool ontwerpers voor masterplannen.
In zitting van 30 december 2008 (jaarnummer 17210) besliste het college dertien ontwerpbureaus op te nemen in de pool van ontwerpers voor het bestek 2008/8132.
In zitting van 17 september 2010 ( jaarnummer 11236) besliste het college de projectdefinitie voor het masterplan Hoboken centrum goed te keuren en een minicompetitie op te starten.
In zitting van 10 december 2010 (jaarnummer 15327) besliste het college om studiebureau ‘Brut Architecture and Urban Design & Landinzicht & Vectris’ als ontwerper voor het masterplan Hoboken centrum aan te stellen.
In zitting van 31 mei 2011 (jaarnummer 2237) gaf het districtscollege gunstig advies, met opmerkingen, op de visienota met daarin de krachtlijnen voor het masterplan.
In zitting van 17 juni 2011 (jaarnummer 10706) werd de visienota door het college goedgekeurd.
Het centrum van Hoboken wordt ruimtelijk afgebakend door de directe omgeving van de Kioskplaats- Lelieplaats en Kapelstraat. Het centrum heeft te kampen met een gebrek aan ruimtelijke eenheid en structuur en ook met een leegloop van de Kapelstraat als gevolg van diverse maatschappelijke tendensen. De Kioskplaats- Lelieplaats is het dorpshart van Hoboken maar de ruimtelijke structuur van een goed plein ontbreekt. De leegloop van handelszaken zorgt voor een lage beeldkwaliteit en tast het sociaal – economisch draagvlak van Hoboken centrum aan.
De aanwezigheid van de groene parkenstructuur is een meerwaarde voor Hoboken. Hoboken is een groen district dat langs de Schelde ligt. Maar dat wordt vandaag noch duidelijk waargenomen noch gebruikt. Een landschappelijke en ecologsiche gebiedsgerichte integratie van deze natuurelementen is een aan te grijpen opportuniteit.
De bereikbaarheid van het centrum vanuit de omgeving dient geoptimaliseerd te worden. Hiertoe zou een aangenaam en veilige omgeving een voorwaarde moeten zijn. Waarbij onderzocht kan worden of een tramverlening een troef is voor de levendigheid een aantrekkelijkheid van het centrum en de omgeving. Het herstel van de verbinding tussen het centrum en de groene zone, het station en de Schelde staat voorop. Waarbij immers de kwaliteit van de route bepaald wordt door de leesbaarheid van de route, de levendigheid, de menselijke maat en, de veiligheid en comfort van de route.
De visie in het masterplan Hoboken centrum legt de nadruk op de doelstelling het centrum te versterken door in te spelen op de specifieke kwaliteiten van Hoboken. Een kwalitatieve ruimte is een ruimte waar het samengaan van verschillende functies gegeven wordt. Een ruimte die tevens de drager is voor een gezonde en gebiedseigen levendigheid. Een ruimte die evenwichtig verschillende interacties van activiteiten aanbiedt.
De visie voor Hoboken centrum wordt doorvertaald in vier krachtlijnen:
Het voorontwerp van het masterplan Hoboken centrum werkt verder op de vier krachtlijnen van de visie.
De visie in het masterplan Hoboken centrum versterkt bestaande ruimtelijke kwaliteiten door het bewerken van de bestaande historische gelaagdheid van het centrum (zoals het centrumplein en de kasteeldomeinen), de aanwezigheid van het omliggende groen te accentueren, de nabijheid van het Scheldelandschap te herstellen, de lokale publiekaantrekkelijkheid van het centrale deel van Hoboken te verhogen, de centrumfunctie van de kern (de rol van de handelskern) voor de buurt te optimaliseren waardoor de rol van Hoboken centrum opnieuw haar rol als deel in de stad als geheel kan opnemen.
Het voorontwerp is uitgewerkt op basis van een procesmatige aanpak waarin verschillende overleg momenten hebben plaatsgevonden. Een belangrijke input voor het voorontwerp komt uit de twee geplande communicatiemomenten. Een eerste moment was met een beperkte groep bevoorrechte getuigen. Het tweede moment was een breed participatiemoment. Het werd inhoudelijk opgebouwd als een ‘actieve denkdag’ met de bewoners (9 oktober 2011). In de voorontwerp bundel is de input van de bewoners trouwens op een heldere manier weergegeven.
De vier krachtlijnen uitgewerkt in het voorontwerp zijn:
Centrum figuur: waarin niet langer een letterlijk raamwerk de ruggengraat vormt van de relaties en verbindingen met de omgeving. Het centrumfiguur is een figuur die zich concentreert rond de as Kioskplaats-Lelieplaats en de groene ruimtes die er langs gelegen zijn. De Oudestraat die in de visiefase nog mee in het centrumfiguur zat, krijgt een eigen rol en uitwerking dat in teken staat van de scholencluster.
De transformaties van de bouwblokken geven mogelijkheden aan voor verdere ontwikkeling. Het is geen kant en klaar plan. Ze dienen begrepen te worden als ‘een mogelijke verandering’ en geenszins als ‘het’ definitieve eindbeeld of als ‘dit gaat het worden’. De visualisaties zijn ontwerpende onderzoeksresultaten van potentiele ruimtelijke wijzigingen.
Het voorontwerp geeft een aanzet van een totaal visie die het centrum en haar kwaliteiten als uitgangspunt neemt en sleutelt aan de verbetering van een kwaliteitsvolle en duurzame omgeving. Zo wordt er voor stappers en trappers ingezet op een op maat geconcipieerde route, die leesbaar, veilig en comfortvriendelijk is. De parkeerbehoefte studie zorgt voor een gefundeerde uitwerking van de visie. De potenties voor het vervoer over het water zijn opgenomen. En het openbaar vervoersaanbod biedt verschillende scenario’s waarbij er ingezet wordt op een duurzame (milieuvriendelijke) ontsluiting (spoor) zodanig dat het busnet kan krimpen.
Voor de Cockerillplaats en de noordelijke toegang tot Fort 8 worden maatregelen zoals maaibeheer, bomenaanplanting, doortrekking fietspad, nieuwe fietsbrug, et cetera opgesomd. Hierdoor worden de aanwezige landschappelijke elementen opgeladen met een ecologische functie maar de maatregelen stimuleren ook het gebruik van de groene ruimte en het bevordert de relatie met de bebouwde ruimte. Waardoor de bewoners aangetrokken worden het gebied te ontdekken, eigen maken en de bezoekers de charme van Hoboken kunnen waarnemen.
Uitgangspunt is de relatie met de Schelde te verbeteren. Waarbij er zowel het concept van de publieke ruimte als buffer, het in de verf zetten van de bijzondere plekken aan de Schelde optimaliseren, als de Kapelstraat als aantrekkelijke stedelijke as meer betekenis gegeven wordt.
In de voorontwerpfase zijn er per krachtlijn verschillende scenario’s beschreven. Waarbij er een aanzet van maatregelen is gegeven. Er wordt per scenario de reden opgesomd met daarbij wat de effecten kunnen zijn. De effecten worden ruim geïnterpreteerd en overschrijden het sujet. De bedoeling van de volgende fase (definitief ontwerp) is enkel de te weerhouden scenario’s verder te detailleren. De afweging van de scenario’s dienen als een totaal verhaal genomen en gelezen te worden. In de definitieve fase worden dan ook de ingrediënten met het oog op uitvoering beschreven, zonder dat het masterplan beperkt wordt tot een uitgebreid uitvoeringsplan.
Het statuut van een masterplan is een globale visie op een groot gebied of wijk in de stad. Het plan geeft een beeld van hoe het gebied zich in de toekomst kan ontwikkelen. In dat opzicht vormt een masterplan de basis voor concrete projecten, zoals renovaties of de aanleg van een park, met als doel het creëren van een aangename leefomgeving. Een masterplan is geen kant-en-klaar plan dat tot in de puntjes vastlegt hoe een wijk of een gebied eruit zal zien. Het brengt wel troeven en noden in kaart, maakt keuzes en geeft mogelijkheden aan. Het is een soort ruwe schets die de grote lijnen voor verdere ontwikkeling vastlegt, en tevens de aandachtspunten aangeeft hoe die achteraf uitgewerkt kunnen worden. Een masterplan geeft ruimtelijke potenties weer. Een masterplan geeft de krijtlijnen waarbinnen er een ruimtelijke transformatie op korte, middellange en lange termijn kunnen gebeuren. Het masterplan is een ruimtelijk wijkontwikkelingsplan dat op een inzichtelijke, overtuigende en duurzame (ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen) manier een instrument vormt waarop verschillende ruimtelijke beslissingen of uitvoeringen gebaseerd worden. Het voorontwerp van het masterplan biedt een richting voor de verdere detaillering, uitwerking en budgettering (ruwe schattingen) van ruimtelijke ontwikkelingen op korte en middellange termijn. En het masterplan biedt tevens een perspectief in de verre toekomst om over te dromen en de kansen van Hoboken ook op lange termijn te bekijken.
Het voorontwerp is de voorbereidende fase voor het definitief ontwerp waarin relevante ontwikkelingsscenario’s per krachtlijn zullen voorzien worden van acties en richtbudgetten.
Communicatie
De opzet van het communicatietraject loopt zoals voorzien. Uitgezonderd op het overleg met de scholencluster dat oorspronkelijk voorzien was in het najaar 2011, zal deze op basis van het voorontwerp gehouden worden (voorjaar 2012).
Het vervolg van het communicatietraject houdt een participatie en communicatie naar aanleiding van het voorontwerp in.
Er worden verschillende momenten van overleg voorzien. Ten eerste een klankbordgroep, dit is een inhoudelijk overlegmoment met de actieve bewoners (uit eerdere communicatiemomenten) waarbij de terugkoppeling naar de bewoners (maart/april 2012) wordt voorbereid. Ook een moment voor input van de jeugd en senioren wordt voorzien. Aangevuld door een overleg met een focusgroep van winkeliers. Het communicatiemoment naar aanleiding van het goedgekeurde masterplan wordt uitgewerkt als voorbereiding op de laatste fase van het definitief ontwerp.
Het college keurt de nota van het voorontwerp masterplan Hoboken centrum goed.
| Dienst | Taak |
| District Hoboken | Om advies over het voorontwerp aan SW/RM/RB te geven. |
| SW/RM/RB | Om het advies van het district Hoboken mee te nemen in de verdere uitwerking van het masterplan. |