Vlaanderen kent dramatisch hoge zelfmoordcijfers. In België zijn er gemiddeld zeven zelfdodingen per dag. Pogingen worden geschat op 30.000 per jaar. Tussen 15 en 24 jaar is zelfmoord de tweede belangrijkste doodsoorzaak, na verkeersongevallen.
De vzw Ga voor Geluk zet zich in voor de preventie van depressie en suïcide en wil werken aan de bevordering van positief mentaal welbevinden. Een strategie van vzw Ga voor Geluk is steun te verlenen aan de implementatie van wetenschappelijk onderbouwde preventieprojecten en -programma's.
Met het project Warme Steden zet vzw Ga voor Geluk zich in voor de creatie van goede praktijken in lokale gemeenschappen. Antwerpen is de startstad voor dit project. vzw Ga voor Geluk werkt hiervoor samen met LUCAS, een onderzoekscentrum van de Katholieke Universiteit Leuven. LUCAS speelt tijdens de uitbouw van het project een wetenschappelijke begeleidende rol en zal het verloop en de effectiviteit van de opeenvolgende fasen systematisch evalueren.
Doelstelling van het project Warme Steden is het creëren van een goede praktijk in de stad gericht op het versnellen van de implementatie van het Vlaams Actieplan Suïcidepreventie, het realiseren van synergie en efficiëntiewinst van de ingezette middelen. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van een platform waaraan alle lokale actoren participeren die een bijdrage leveren in het streven naar mentaal welbevinden.
Er zijn in Vlaanderen verschillende actoren betrokken bij de preventie van suïcide. Het Vlaams Actieplan Suïcidepreventie wil werk maken van mentaal welbevinden, preventie van depressie en suïcide en zet zich in voor curatie. Men stelt echter vast dat er een veelheid aan strategieën en acties is en veel versnippering in het werkveld. Dit maakt het moeilijk om op een efficiënte manier aan mentale gezondheidsbevordering te doen.
Warme Steden streeft naar synergie, afstemming en een efficiënt gebruik van middelen. Dit zal gerealiseerd worden door lokaal overleg, een behoeftenanalyse, het komen tot een jaaractieplan en de implementatie, evaluatie en bijsturing ervan.
Bij dit project worden verschillende partners en organisaties betrokken die in Antwerpen actief zijn. Door het organiseren van een lokaal overlegplatform wordt versnippering tegengegaan en efficiëntie verhoogd. Er is in dit project een grote rol weggelegd voor opvoeders (intermediairen).
De rol van de stad Antwerpen binnen het project Warme steden is van ondersteunende aard. De stad helpt mee bij het creëren van een netwerk en het samen brengen van de juiste partners.
Het project Warme Steden zal drie jaar duren en vier fasen doorlopen:
fase 1: inventarisatie en overlegplatform
LUCAS maakt voor de stad Antwerpen een inventarisatie van alle lokale organisaties die actief zijn rond het thema mentaal welbevinden en de preventie van depressie en suïcide. Daarbij wordt opgelijst welke concrete activiteiten door de lokale organisaties reeds worden geïmplementeerd en wat het bereik van deze acties is.
fase 2: behoeftenanalyse
LUCAS voert samen met de stad Antwerpen een behoeftenanalyse uit. Er wordt nagegaan bij welke doelgroepen en intermediairen zich specifieke problemen voordoen en wat de ontbrekende onderdelen zijn van een geestelijk gezondheidsbeleid. Op die manier wordt achterhaald wat er in het huidige aanbod ontbreekt (welke interventies komen niet voor, welke doelgroepen vallen uit de boot) en waar aanvulling vereist is.
fase 3: uitbouw wetenschappelijk onderbouwd jaaractieplan
Aan de hand van de behoeftenanalyse en het Vlaams Actieplan stelt LUCAS een wetenschappelijk onderbouwd advies op. Op basis van dit advies komt de stad Antwerpen vervolgens tot een jaaractieplan. Hierin worden nieuwe concrete maatregelen en initiatieven voorgesteld die het huidige aanbod kunnen versterken en worden - indien nodig - werkpunten geformuleerd om het bestaande aanbod te optimaliseren. Het jaaractieplan wordt gelinkt aan de doelstellingen van het aanwezige gezondheidsbeleid en van aanverwante beleidsvelden die een rol spelen in de versterking van het aanbod.
fase 4: implementatie en evaluatie
In een vervolgtraject wordt het jaaractieplan door de lokale organisaties gedurende drie jaar geïmplementeerd. LUCAS maakt jaarlijks een evaluatie van de implementatie van het lokaal actieplan en formuleert voorstellen voor bijsturing. Voor de evaluatie ontwikkelt LUCAS een gepaste evaluatieopzet.
Het college beslist de medewerking en ondersteuning aan het project Warme Steden goed te keuren.