Op basis van een subsidiefiche zullen de inkomsten en uitgaven die met het project gepaard gaan, ingeschreven worden in de begroting.
Op 25 maart 2011 (jaarnummer 3355) hechtte het college zijn goedkeuring aan de deelname van de stad Antwerpen aan het INTERREG IVB NWE-projectvoorstel Joint Air Quality Initiative (JOAQUIN) inzake transnationale samenwerking op vlak van de meting van luchtkwaliteit. Dit projectvoorstel werd door de Vlaamse Milieumaatschappij (zijnde de hoofdpartner van het projectconsortium) ingediend bij het INTERREG IVB-programma Noordwest Europa (NWE), dat transnationale samenwerking tussen overheden, onderzoeksinstellingen en andere organisaties in het desbetreffende programmagebied financiert. Subsidies lopen op tot maximaal 50% van de subsidiabele projectkosten.
Begin juli 2011 werd de hoofdpartner ingelicht dat het projectvoorstel voorwaardelijk goedgekeurd werd door de Stuurgroep van het INTERREG IVB NWE-programma. Op basis van enkele bemerkingen die door de Stuurgroep werden geformuleerd, werd een aangegepaste versie van het projectvoorstel ingediend in augustus 2011. In september 2011 werd deze aangepaste versie finaal goedgekeurd (zie bijlage).
Het ganse consortium bestaat uit volgende subsidiabele partners: Vlaamse Milieumaatschappij (hoofdpartner), stad Antwerpen (Energie en Milieu Antwerpen), Ecole des ingénieurs de la Ville de Paris (Frankrijk), Geneeskundige en Gezondheidsdienst Amsterdam (Nederland), Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Nederland), Energy research Centre of the Netherlands (Nederland), University of Brighton (Verenigd Koninkrijk), University of Leicester (Verenigd Koninkrijk) en Airtext (Verenigd Koninkrijk). Het totale projectbudget bedraagt 8.945.058,88 EUR. De projectkost van de stad Antwerpen bedraagt 696.423,00 EUR, waarvan 348.211,50 EUR oftewel 50% subsidie. Aangezien ook voorbereidingstijd (ter indiening van het projectvoorstel) wordt meegerekend in de projectduur van het project, wordt de officiële startdatum van het project vastgelegd op 1 mei 2010. Het project zal lopen tot en met 30 september 2015. Zodra de partnerschapsovereenkomst (zie bijlage) ondertekend is door alle partners, zal de looptijd van het project in werking treden, en kunnen subsidiabele kosten teruggevorderd worden.
De doelstelling van het JOAQUIN-project is het opzetten van een transnationaal, permanent meetnet, dat de evolutie van de luchtverontreiniging in de grotere regio in beeld brengt en een relatie kan leggen tussen de meetresultaten en gezondheidsrisico's. Op basis daarvan kunnen gerichte informatie- en sensibiliseringscampagnes gelanceerd worden, en kunnen lokale, regionale en Europese beleidsplannen bijgestuurd worden. Het transnationale meetnet zal de voornaamste pollutiebronnen kunnen identificeren. Samen met de deelnemende onderzoeksinstellingen zullen de projectpartners de resultaten hiervan tijdens conferenties en workshops evalueren. Tijdens het project zullen ook kleine proefprojecten worden opgezet, en zal een deel van het studiewerk uitbesteed worden. De verplichtingen van de projectpartners worden uiteengezet in de partnerschapsovereenkomst, die door het ganse consortium ondertekend dient te worden. Zowel de oorspronkelijke Engelstalige versie als een vrije vertaling naar het Nederlands gaan als bijlage.
De doelstellingen van JOAQUIN stemmen overeen met het bestuursakkoord van de stad Antwerpen (2007-2012), waarin gestipuleerd wordt dat dat het stadsbestuur een fijnstofplan voor de stad en de haven wil opstellen en uitvoeren (zie paragraaf 117 van het bestuursakkoord). Dit agendapunt is in de meerjarenplanning vertaald naar een concrete actie rond de opmaak van een luchtkwaliteitskaart. Deze luchtkwaliteitskaart (opgemaakt door Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, 2009) duidt aan welke de belangrijkste knelpunten (op vlak van fijn stof en stikstofoxiden) in Antwerpen zijn, en laat toe de evolutie van de luchtkwaliteit in functie van het toekomstige beleid in te schatten via modellering.
JOAQUIN bouwt daarenboven verder op de collegebeslissing van 18 augustus 2010 (jaarnummer 9577), waarin bepaald wordt dat de stad een geïntegreerd actieplan dient op te maken. In dit actieplan moeten tegelijk mogelijke maatregelen voor de verbetering van de luchtkwaliteit en de beheersing van geluidsoverlast op effect en kostprijs doorgerekend worden.
Problemen met luchtkwaliteit kunnen echter niet uitsluitend lokaal opgelost worden, aangezien een groot deel van de uitstoot regionaal en grensoverschrijdend is. De luchtverontreiniging in de Antwerpse agglomeratie is gelijkaardig aan verstedelijkte gebieden in de ganse regio van Noordwest Europa, waar veel industriële activiteit geconcentreerd is en waar de verbranding van fossiele brandstoffen door toename van het verkeer sterk verhoogd is. Naast de reeds uitvoerig gemonitorde parameters als stikstofdioxide (NO2) en de grovere fractie van fijnstof (PM10) is vastgesteld dat vooral ultrafijnstof (UFP) en elementair koolstof (EC) een sterke negatieve impact hebben op de gezondheid. Op dit moment ontbreekt het echter aan een onderbouwd identificatie- en monitoringprogramma om de huidige toestand voor de hele Europese regio in beeld te brengen en gepaste maatregelen te nemen. Het JOAQUIN-project wil hieraan verhelpen.
Met het JOAQUIN-project kiest de stad Antwerpen ervoor om de problematiek van luchtverontreiniging ook via een Europees transnationaal project en aldus bijkomende subsidiëring aan te pakken. De subsidie laat toe dat de projectpartners op transnationaal niveau samenwerken en kennis delen, en dat studiewerk wordt uitbesteed.
De projectkost van de stad Antwerpen in het kader van JOAQUIN zal in hoofdzaak gecofinancierd worden op basis van studies die reeds in de meerjarenbegroting staan ingeschreven, en op basis van een deel van de personeelsinbreng. AG VESPA zal de taak van eerstelijnscontrole op zich nemen. Het Agentschap Ondernemen (contactpunt voor INTERREG IVB) van de Vlaamse overheid werd hiervan reeds op de hoogte gesteld.
De gemeenteraad keurt eenparig het volgende besluit goed.
De gemeenteraad keurt het INTERREG IVB NWE-subsidieproject 'JOAQUIN' goed, en ondertekent hiertoe de partnerschapsovereenkomst.