|
Datum |
Jaarnummer | Onderwerp |
| 15 december 2000 | De Vlaamse regering keurt het Masterplan Mobiliteit Antwerpen goed, waaronder de projecten Leien 2e fase en tramlijn Ekeren. | |
| 2 oktober 2006 | De startnota Leien 2e fase - tramlijn Ekeren wordt conform verklaard op de provinciale auditcommissie (PAC). | |
| 24 september 2010 | De Vlaamse regering keurt het Masterplan 2020 (Bouwstenen voor de uitbreiding van het Masterplan Mobiliteit Antwerpen) goed. | |
| 23 september 2011 | De Vlaamse regering beslist verder te werken aan Brabo 2. Ze keurt daarvoor het budget en de principes van de samenwerkingsovereenkomst Brabo 2 goed. | |
| 7 oktober 2011 | 14296 | Het college beslist de samenwerkingsovereenkomst Brabo 2 ter goedkeuring voor te leggen aan de gemeenteraad. |
| 24 oktober 2011 | 01228 | De gemeenteraad keurt de samenwerkingsovereenkomst Brabo 2 goed. |
De tramlijn naar Ekeren, uit het project Brabo 2, bevat onder andere de volledige heraanleg van de Noorderlaan van kruispunt Groenendaallaan tot kruispunt Ekersesteenweg.
De startnota Leien 2e fase - tramlijn Ekeren uit 2006 legt enkele principes vast voor de heraanleg van de Noorderlaan. Deze principes zijn sindsdien verder verfijnd in de werkgroepen tussen de stad, het Vlaams gewest, de Lijn en Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM). Momenteel ligt een voorstel van schetsontwerp voor de Noorderlaan door het studiebureau TVSAM voor.
Gepland vervolgproces
In september-oktober 2011 hebben Vlaanderen en stad beslist verder te werken aan het project Brabo 2.
In de komende maanden zal TVSAM op basis van het voorliggende schetsontwerp het voorontwerp van de Noorderlaan uitwerken. De huidige planning voorziet dat de projectnota wordt voorgelegd aan de Provinciale Auditcommissie op 16 mei 2012. Het projectonderdeel Leien 2e fase (Noorderleien - Operaplein) bepaalt echter het kritische pad en de PAC is gepland op 14 december 2012.
Vooraleer verder gewerkt wordt aan de uitwerking van het voorontwerp van de Noorderlaan moeten de gehanteerde uitgangspunten opnieuw kritisch worden geëvalueerd. Verkeersveiligheid is hierbij het basisuitgangspunt. Daarnaast moet er ook rekening worden gehouden met de stedelijke ambities voor ruimtelijke kwaliteit en duurzame mobiliteit.
De bijgaande adviesnota beargumenteert de voorkeur voor een snelheidsregime op de Noorderlaan van 50 km/u, vanuit verkeersveiligheid en met respect voor de rol van de Noorderlaan in het wegennetwerk.
Verkeersveiligheid wordt niet alleen gegarandeerd door het snelheidsregime. Door de hoge verkeersintensiteiten op de Noorderlaan is de weginrichting eveneens belangrijk voor verkeersveiligheid. Daarom doet deze adviesnota ook suggesties voor de inrichting van de Noorderlaan, naast verkeersveiligheid ingegeven vanuit de stedelijke ambities voor ruimtelijke kwaliteit en duurzame mobiliteit:
Snelheidsregime 50 km/u wenselijk vanuit verkeersveiligheid
Het snelheidsregime van de Noorderlaan wordt bij voorkeur 50 km/u omwille van de verkeersveiligheid van de huidige en toekomstige bewoners en gebruikers.
De bijgaande adviesnota toont dit gedetailleerd aan op basis van:
Recente verkeersongevallencijfers
Er gebeuren vandaag veel ongevallen op de Noorderlaan. Deze ongevallen komen vooral geconcentreerd aan de kruispunten voor, maar ook in de tussengelegen wegvakken. Deze ongevallen zijn deels te wijten aan de huidige weginrichting, deels aan het snelheidsregime van 70 km/u.
Uit de recente verkeersongevallencijfers blijkt dat de voorgestelde principes voor de herinrichting van de Noorderlaan al een grote verbetering van de verkeersveiligheid zullen betekenen. De hoeveelheid ongevallen die aan de huidige weginrichting te wijten zijn zullen verminderen. Een snelheidsregime van 50 km/u doet de verkeersveiligheid nog verder toenemen. Het aantal ongevallen en ook de ernst van de ongevallen zal verder afnemen.
Rol van de Noorderlaan in het wegennetwerk
De Noorderlaan vervult een belangrijke rol in het huidige wegennetwerk: op Vlaams niveau, in de havenontsluiting en in het stedelijk wegennetwerk.
De rol van de Noorderlaan ten zuiden van het aansluitingscomplex A12-E19 zal met de realisatie van het Masterplan 2020, en vooral de projecten Brabo 2 en de Oosterweelverbinding, wijzigen:
De Noorderlaan is en blijft de belangrijkste invalsweg en de stedelijke drager voor het noorden van Antwerpen, en blijft hoge verkeersintensiteiten verwerken. Het snelheidsregime van 50 km/u is in lijn met de wijzigende rol in het wegennetwerk en in het OV-netwerk.
De capaciteit van de Noorderlaan zal zeker niet verminderen als bijkomend effect. De capaciteit wordt bepaald door de kruispunten, niet door het snelheidsregime op de tussengelegen wegvakken.
Rol van de Noorderlaan in de stedelijke structuur: bewoners en gebruikers
Het ruimtelijk structuurplan van de stad zet in op een verdere noord-zuidgerichte verstedelijking. De Noorderlaan is het noordelijke uiteinde van de harde ruggengraat en neemt een strategische plek in:
De nieuwe ontwikkelingen langsheen de Noorderlaan betekenen meer toekomstige bewoners en bezoekers. Die betekenen op hun beurt meer gebruikers van de Noorderlaan, méér dan enkel stadsin- en uitwaarts verkeer, maar ook meer gebruikers van de toekomstige tramlijn, meer langzaam verkeer en meer oversteekbewegingen.
Een snelheid van 50 km/u is noodzakelijk om de veiligheid van gebruikers en bewoners te garanderen bij afslag- en oversteekbewegingen van de Noorderlaan, vooral in combinatie met de excentrisch gelegen trambaan.
Bovendien verbetert de kwaliteit van de leefomgeving voor Luchtbal als bijkomend effect. Het terugbrengen van het snelheidsregime van 70 km/u naar 50 km/u geeft een verbetering van het geluidsniveau langsheen de Noorderlaan.
Suggesties profiel Noorderlaan vanuit verkeersveiligheid en ruimtelijke kwaliteit
Naast een (verkeers)veiligere omgeving streeft de stad ook een aangenamere omgeving van de Noorderlaan na. Ruimtelijke kwaliteit vormt naast verkeersveiligheid een belangrijke ambitie bij de heraanleg van de Noorderlaan. In de voorgestelde optimalisaties versterken beide ambities elkaar bovendien.
Ambitie Noorderlaan als territoriale boulevard
De Noorderlaan-Ekersesteenweg krijgt de status van territoriale boulevard. De tramverbinding is ruimtelijk structuurbepalend. De kwaliteitsvolle inrichting van het tracé primeert hierbij en straalt af op de hele omgeving.
Voorliggend profiel
Voor het voorliggend profiel hanteert TVSAM de minimaal vereiste maatvoering volgens algemene richtlijnen en vademeca. Door de beperkte breedte (50 m) is er in het voorliggend profiel slechts de minimaal vereiste ruimte voor langzaam verkeer en weinig ruimte voor groen voorzien. Bovendien geeft een gecombineerd dubbelrichting fiets- en voetpad aan de westzijde conflicten tussen fietsers en voetgangers. Ook de ligging van het gecombineerd dubbelrichting fiets- en voetpad geeft conflicten aan de aansluitingen van de ventwegen. Aan de zijde Luchtbal is het voetpad beperkt tot 1,5 m. Er zijn slechts bomenrijen voorzien tussen OV-baan en rijweg en op de middenberm.
Suggesties optimalisatie profiel
Bij de optimalisatie van het profiel blijft verkeersveiligheid het basisuitgangspunt. Om de (verkeers)veiligheid van het ontwerp te garanderen, blijft de door TVSAM gehanteerde maatvoering behouden. Deze gehanteerde maatvoering is echter gebaseerd op een ontwerpsnelheid van 70 km/u. Bij een ontwerpsnelheid van 50 km/u kunnen smallere rijstrookbreedtes gehanteerd worden, met meer ruimte voor groen en langzaam verkeer. Dit moet verder onderzocht worden.
De bijgaande adviesnota beschrijft in detail de suggesties voor optimalisatie voor langzaam verkeer en groenstructuur.
De herschikking van de ruimte voor fietsers en voetgangers lost de conflicten van het gecombineerde fiets-voetpad aan de westzijde op, en creëert een breder voetpad aan de zijde Luchtbal (tenzij ter hoogte van de haltes).
De nota beschrijft twee voorstellen van alternatieve groenstructuren (vertrekkend van de maatvoering bij een ontwerpsnelheid van 70 km/u):
De opdeling door bomenrijen draagt bij tot de ruimtelijke kwaliteit en het stedelijk boulevard-karakter van de Noorderlaan. De bomenrijen, en de nodige asverschuivingen, dragen ook bij tot de instandhouding van het beoogde snelheidsregime, bij voorkeur van 50 km/u, en dus tot een (verkeers)veiligere omgeving:
Suggesties kruispunt Ekersesteenweg vanuit verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit
Naast een (verkeers)veiligere omgeving streeft de stad ook een duurzame mobiliteit na. Een belangrijk aspect hierbij is het maximaliseren van de modal shift. Dit is tevens de ambitie van het Masterplan 2020. De overstap op openbaar vervoer maximaal aanmoedigen is hierbij essentieel. Dit is dan ook één van de ambities van de tramlijn Ekeren. Aan het kruispunt Noorderlaan-Ekersesteenweg wordt een park&ride gekoppeld aan het aansluitingscomplex A12-E19.
Duurzame mobiliteit, en dus het goed functioneren van deze park&ride (P&R) aansluitingscomplex A12-E19, vormt naast verkeersveiligheid een belangrijke ambitie bij de inrichting van het kruispunt Ekersesteenweg. In de voorgestelde optimalisaties versterken beide ambities elkaar, en dit met respect voor de rol van de Noorderlaan in het wegennetwerk.
Ambitie P&R als voorstadsknoop
De Noorderlaan tussen het aansluitingscomplex A12-E19 en de P&R moet functioneren als verbindingstraject; moet het bovenlokaal verkeer op de radiaal Noorderlaan-Ekersesteenweg naar de hoofdwegen (A12, E19, R1) leiden, en het bestemmingsverkeer op de hoofdwegen met de tramlijn Ekeren verknopen. Met andere woorden, voor het goed functioneren van de P&R moet, komende vanaf de snelweg, een vlotte toegang tot de P&R primeren op een vlotte beweging richting stad.
De P&R, met aansluiting op de tramlijn Ekeren en gelegen aan het aansluitingscomplex A12-E19, moet functioneren als voorstadsknoop. Het woon-werkverkeer van de A12 richting kernstad Antwerpen is de primaire doelgroep van deze P&R.
Voorliggend kruispunt Ekersesteenweg en ontsluiting P&R
Het voorliggend kruispunt vertrekt van de huidige situatie; van de Noorderlaan-noord – Noorderlaan-zuid als de doorgaande beweging en de bewegingen van/naar de Ekersesteenweg als afslagbewegingen.
De locatie van de P&R is mogelijk aan weerszijden van het kruispunt Noorderlaan-Ekersesteenweg. De ontsluiting van beide locaties is via omrij- en/of terugkeerbewegingen voorzien. Een vlotte, veilige, en leesbare ontsluiting is echter essentieel voor het goed functioneren van de P&R. Locatie A vraagt een lange oversteekbeweging, dit maakt locatie A weinig geschikt als P&R. De nabijheid en de bereikbaarheid van de halte zijn essentieel.
Voor het openbaar vervoer verlaten de bussen richting haven de vrije trambusbaan aan kruispunt Havanastraat en is een ontdubbelde halte nodig. De bussen vanuit de haven voegen in op de vrije trambusbaan via een vierde tak beperkt voor busverkeer in de oksel van het kruispunt Noorderlaan-Ekersesteenweg.
Het voorliggend kruispuntontwerp maakt dat de P&R niet goed kan functioneren, niet op locatie A of B of de combinatie van beide. Bovendien maakt de vierde tak voor bussen in de oksel het kruispunt minder leesbaar en minder verkeersveilig.
Suggesties kruispunt Ekersesteenweg en ontsluiting P&R
Het alternatief voorstel vertrekt van de Noorderlaan-zuid – Ekersesteenweg als de doorgaande beweging en de bewegingen van/naar de Noorderlaan-noord als afslagbewegingen.
Voor de ontsluiting van de P&R op locatie B (en op lange termijn eventueel andere programma’s op site Havanastraat) wordt een vierde volwaardige tak op het kruispunt aangesloten. De ontsluiting van de P&R op locatie B is hiermee voorzien.
Zowel trams en bussen in beide richtingen volgen de vrije trambusbaan. Bussen van/naar de Noorderlaan-noord voegen in/uit van de vrije trambusbaan via de vierde tak op het kruispunt Ekersesteenweg, en passeren dezelfde halte als de trams vlakbij het kruispunt.
Het alternatieve voorstel met een volwaardig viertaks kruispunt met de Ekersesteenweg maakt dat locatie B goed kan functioneren als P&R. Komende vanaf de snelweg primeert bovendien de vlotte toegang tot de P&R (doorgaande beweging vanaf A12-E19) op een vlotte beweging richting stad (afslagbeweging).
Deze kruispuntinrichting is eenvoudig leesbaar en gebruiksvriendelijk voor alle weggebruikers. Bovendien kan dit kruispunt conflictvrij worden ontworpen. Dit alles komt de verkeersveiligheid ten goede. Ook het openbaar vervoer kan prioriteit krijgen in de lichtenregeling van het kruispunt, zodat de vlotte doorstroming kan worden gegarandeerd.
Het college beslist de collegiale brief aan Minister Crevits goed te keuren met de vraag om de uitgangspunten voor de heraanleg Noorderlaan bij te stellen:
Het stadsbestuur geeft de voorkeur aan een snelheidsregime van 50 km/u op de Noorderlaan, vanuit verkeersveiligheid en met respect voor de rol van de Noorderlaan in het wegennetwerk.
Daarnaast doet het college suggesties voor de inrichting van de Noorderlaan, naast verkeersveiligheid ingegeven vanuit de stedelijke ambities voor ruimtelijke kwaliteit en duurzame mobiliteit: