2011_CBS_10260 - Stuivenbergplein. District Antwerpen. Vernieuwen sport- en speelinfrastructuur. Dossier SWOU1006490 - Projectdefinitie en concept (vlekkenplan) - Kennisneming

In het budget 2011 is een bedrag van 400.000,00 EUR opgenomen voor het vernieuwen van de sport- en speelinfrastructuur op het Stuivenbergplein, meer bepaald voor:

• de 2 speelzones met valdemping en de bijbehorende heuvels;
• het groot multifunctioneel sportterrein.

In het kader van een mogelijk totaalbeeld voor het Stuivenbergplein zijn volgende werken niet begroot:

• het vernieuwen van het straatmeubilair (raming nog niet bekend);
• het aanpassen van de openbare verlichting (raming nog niet bekend);
• het aanleggen van de strook naast de school "Villa Stuivenberg" (raming: 129.000,00 EUR op basis van 120 EUR/m²;
• het verbreden van de wandelpaden en het volledig vernieuwen van de dolomiet (raming: 176.000,00 EUR). Indien enkel op de verbreding nieuwe dolomiet wordt voorzien bedraagt de raming 120.000,00 EUR.

Binnengemeentelijke decentralisatie

Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken.

In het handboek "binnengemeentelijke decentralisatie" is het Stuivenbergplein, vanwege zijn omvang en uitstraling, opgenomen als een speelterrein van bovenlokaal belang, zodat het college bevoegd is. Het districtsbestuur heeft adviesbevoegdheid.

Door het intensief gebruik geeft het Stuivenbergplein een versleten indruk. Bovendien is het bestaand multifunctioneel sportterrein aan vervanging toe.

Uit bevraging blijkt dat er vraag is naar een vernieuwd vandalismebestendig speelterrein met veel speelkansen en een plaats om te voetballen en te sporten.

Omdat het nabijgelegen park Spoor Noord een ruimer publiek bedient, moet het hernieuwde Stuivenbergplein een speelterrein op wijkniveau worden, met speelinfrastructuur voor kinderen tot 12 jaar.

Het stadsbestuur voorziet een krediet van 400.000,00 EUR voor het vernieuwen van het spelen en sporten op het Stuivenbergplein.

Situering en afbakening projectgebied

De projectzone is gelegen in de wijk Seefhoek, tussen de Van Kerckhovenstraat, de woonblokken van de sociale huisvestingsmaatschappij, de Erwtenstraat met rijhuizen en de school "Villa Stuivenberg" . Het ligt in de nabijheid van het park Spoor Noord.

Beschrijving bestaande toestand

Het Stuivenbergplein is een natuurlijk plein, met een ondergrond van zand, gras- en struikpartijen en grote bomen.

Het park is onderverdeeld in compartimenten volgens type gebruik: speeltuin voor de kleinsten (en moeders), een multifunctioneel sportterrein, een pannafield, een hondenweide, een BMX-parcours, zitbanken aan de rand en langs de wandelpaden, een basketbalveld en een petanqueveld. De speelinfrastructuur is afgestemd op de leeftijdsgroep van 0 tot en met 12 jaar.

De huidige speeltuin is opgebouwd rond enkele speeltoestellen. Zo is er een huisje met glijbaan, twee dubbele schommels, een evenwichtsbalk, enkele veerfiguren, een dubbele wip en een klautervierkant. De valdemping bestaat hoofdzakelijk uit wit zand en kunstgras.

De sportinfrastructuur, vooral gebruikt door de jongens, bestaat uit een mutifunctioneel sporttterrein, een pannafield, een basketbalveld, een petanqueveld en een BMX-parcours.

Ondanks het systematisch onderhoud van het plein door de stadsdiensten, blijkt zwerfvuil en sluikstort een hardnekkig probleem. In het gesloten groen worden regelmatig drugsspuiten gevonden.

Het plein is een levendig plein en qua gebruikerssamenstelling een afspiegeling van de wijk.

Op de parkeervrije strook, tussen de school ("Villa Stuivenberg") en het plein, rijden 's avonds auto's af en aan. Tijdens het weekend parkeren er camionettes en vrachtwagencabines. Af en toe wordt de zone door het Oude Badhuis en de omwonenden gebruikt als laad- en loszone (gereglementeerd).

Planningscontext

Een nieuw ruimtelijk uitvoeringsplan (2060) is in opmaak. Het college keurde de richtnota goed op 29 oktober 2010 (jaarnummer 13395). Wat het openbaar domein betreft en meer bepaald de pleinen, beveelt de richtnota een doordachte inrichting en programmering aan: de inrichting en programmering van pleinen is afhankelijk van de grootte en de situering (afstand tot de huizen, open of ingesloten, sociale context, aanwezigheid van een blinde muur...).

Op grotere pleinen kan men voor elk gebruikerstype een eigen plek inrichten, die voldoende afgescheiden is van de rest. Op kleinere pleinen moet men de overweging maken welk(e) type(s) gebruik mogelijk en gewenst is (zijn). In het geval van kleinere en ingesloten pleinen zal men in veel gevallen kiezen voor één type gebruik (zithoek, speeltuin voor kleinere kinderen...) en het plein zo inrichten dat andere types gebruik (voetbal,...) niet mogelijk zijn. Er kunnen alternatieve plekken aangeboden worden waar voetballen wel kan (pannafield, ....).

Analyse

Op basis van de ingewonnen adviezen van de deskundigen, werd de bestaande en nieuwe toestand grondig geanalyseerd en getoetst.

Ontwerp

Naar de gebruikers toe is het programma van eisen:

• een nieuw multifunctioneel sportterrein;
• het behoud van de pannafield;
• op lange termijn een klein multisportterrein geschikt voor kleine kinderen in plaats van een basketbalveld;
• het supprimeren van het petanqueveld;
• een plaats voor "Muziek in de wijk";
• een verbetering van de padenstructuur;
• herstellen en/of verplaatsen van de fietsenstallingen;
• behoud van de hondeweide;
• een speelzone voor kinderen van 0 tot 3 jaar;
• een speelzone voor kinderen van 4 tot 12 jaar.

Focus mobiliteit

Het is wenselijk om een klein deel van de padenstructuur te verwijderen en terug in te zaaien met gras (zie slide 7, rode stippellijn). De andere paden kunnen best verbreed worden zodat de bomen mee in de dolomiet staan. In het ontwerp is een nieuw pad voorzien, dat de natuurlijke looplijn volgt (bruine stippellijn).

Focus groen (zie slide 10 tot en met 14)

De bestaande bomen zorgen voor een algemeen groen beeld en blijven behouden. De heestermassieven langs de paden geven een te gesloten karakter, waardoor overlast ontstaat. In het nieuwe ontwerp zullen de paden  ondersteund worden door heuvels in gras, waardoor het groen verwijderd kan worden.

Focus techniek (zie slide 15 tot en met 17)

Her en der staan er op het plein banken en ander straatmeubilair. Deze zijn veelal verouderd en aan vervanging toe. Het is wenselijk om nieuw straatmeubilair mee op te nemen in het ontwerp.

Focus gebruikers (sport en spel)

De bestaande pannafield blijft behouden samen met het BMX-parcours. Het bestaand mutifunctioneel sportterrein wordt vernieuwd. Het vernieuwde multifunctioneel sportterrein is kleiner, zodat er eventueel een tweede kleiner multifunctioneel sportterrein kan bijgeplaatst worden.

Om het ‘groene’ karakter van het Stuivenbergplein te versterken, is gekozen voor natuurlijke materialen. Deze ogen natuurlijker en integreren beter in een omgeving met bomen en maken de constructies subtieler.

Het bedrijf stadsontwikkeling voorziet een speelruimte, die aansluit aan bij een speelse slinger die van oost naar west over het plein loopt en onderverdeeld is in 2 zones:

• de zone voor de kleintjes (0-3 jaar) ligt aan de binnenzijde van een talud. Zo ontstaat er een grotere geborgenheid en een duidelijke grens van het speelterrein voor de kleinsten. De ondergrond van deze zone bestaat uit wit zand en gras. De toestellen in deze zone zullen specifiek voor deze leeftijdsgroep ontworpen worden, zodat de kinderen een rustig spel hebben met zand en zandtafels, fantasiespel met huisjes, bruggen,.... of wild kunnen bewegen met schommels, een glijbaan, klimtoren, klimnetten,.... (zie slide 26);
• de oudere kinderen (4 - 12 jaar) krijgen meer een speelslinger: de toestellen zullen her en der, aansluitend aan de heuvels, ingeplant worden. Er staan uitdagende toestellen op voor wild bewegen en het ontmoeten van vrienden.

Het totaalbeeld is weergegeven op slide 28.

Het bedrijf samen leven/woonomgeving stelde dat de geplande heraanleg (oplevering in juli 2012) een kans kan bieden om de doodlopende strook naast de school Villa Stuivenberg mee op te nemen in het plein. De school kan deze strook mee gebruiken voor extra activiteiten.

Commissie openbaar domein

Op 21 maart 2010 adviseerde de commissie openbaar domein het vlekkenplan ongunstig (met opmerkingen en aanbeveling) omdat er te veel versnippering is ingevolge een ad hoc invulling in de loop van de voorbije decennia, wat in het voorliggend ontwerp niet opgelost is.

Opmerkingen 

• het basket kan beter voorzien worden op de bestaande verharding, die nu geen functie heeft;
• de uitbreiding van de hondenloopzone betekent “privatisering” van openbaar domein en gaat ten koste van de beschikbare ruimte voor andere functies en gebruikers. De voorkeur gaat uit naar het behoud van de huidige zone;
• de afboording van de speelplek, met een heuvel, staat haaks op de structuur van het park omdat zij niet inspeelt op de bomenstructuur.

Aanbeveling

De commissie openbaar domein beveelt aan om:

• de site niet ad hoc in te vullen maar, gelet op het budget (400.000,00 EUR), te streven naar een totaalbeeld en te onderzoeken of bijvoorbeeld de zone voor de school kan geïntegreerd worden. De commissie meent dat een belangrijke investering van jeugd in een plein niet alleen mag leiden tot het "louter" vervangen van toestellen;
• een Masterplan uit te werken voor het plein en aansluitend openbaar domein, waarbinnen het spelen een belangrijke en veilige plaats vindt. 

Wat de opmerkingen van de commissie openbaar domein betreft, merkt het bedrijf stadsontwikkeling op dat:

• het basketbalterrein op termijn verdwijnt. Indien nodig komt er een klein multifunctioneel sportterrein naast het groot multifunctioneel sportterrein;
• de huidige hondenloopzone wordt niet uitgebreid;
• een grasslinger loopt naast het schuine pad.

Wat de aanbevelingen van de commissie openbaar domein betreft, stelt het bedrijf stadsontwikkeling dat:

• het budget (400.000,00 EUR) ontoereikend is om heel de site te herbekijken;
• gelet op de korte tijdsspanne (oplevering 2012), het niet meer mogelijk is om een Masterplan uit te werken.

Het bedrijf stadsontwikkeling stelt voor om kennis te nemen van de projectdefinitie en het concept (vlekkenplan), het advies van het districtsbestuur Antwerpen in te winnen en de inspraakprocedure op te starten.

Na de inspraakprocedure legt het bedrijf stadsontwikkeling het voorontwerp ter goedkeuring voor.