2011_CBS_10707 - Gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) Kievit fase II. Openbaar onderzoek. - Advies. - Goedkeuring

Het openbaar onderzoek voor dit GRUP loopt van 16 mei 2011 tot en met 14 juli 2011.

Art.2.2.7.§4. dat over het openbaar onderzoek van het ontwerp van een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan gaat, zegt dat de gemeenteraad en de provincieraad van respectievelijk de gemeenten en de provincies waarvan het grondgebied door het GRUP geheel of ten dele wordt bestreken hun advies bezorgen aan de Vlaamse commissie voor ruimtelijke ordening.

Op 4 mei 2011 ontving het stadsbestuur een brief van het Departement Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO, Vlaams gewest), brief met ref. 2.12/11002/103.2. Deze brief deelt mee dat de Vlaamse regering het besluit houdende de voorlopige vaststelling van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Kievit fase II te Antwerpen” op 8 april 2011 goedkeurde. De Vlaamse regering onderwerpt het ontwerpplan aan een openbaar onderzoek van 16 mei 2011 tot en met 14 juli 2011. Uiterlijk de laatste dag van het openbaar onderzoek kan ook de  gemeenteraad haar advies bezorgen aan de Vlaamse commissie voor ruimtelijke ordening (VLACORO).

Het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan ‘HST-station Antwerpen – Omgeving Kievitplein’ deelde het plangebied in de Kievitzone op in 4 verschillende bouwzones A, B, C, D. Hiervan werd zone A of Kievit fase I gerealiseerd in 2004-2005.

In maart 2006 besliste de stad Antwerpen om de regie in het plangebied in handen te nemen en een stadsontwerp ‘Kievit fase II’ op te maken. Daarbij werd gekozen om een nieuwe stedelijke structuur te introduceren waarbij een belangrijke schaalbeperking werd doorgevoerd ten opzichte van Kievit fase I.

De nieuwe structuur Kievit fase II onderscheidt zich daarbij ruimtelijk door een opdeling in bouwblokken met beperktere hoogteaccenten. Een brede open ruimtestrook langs de nieuwe bouwblokken vormt daarbij op evenwichtige wijze de overgang met de bestaande woonwijk. Inspelend op de potenties van de stationslocatie werd gekozen voor een invulling van de nieuwe ontwikkeling met een doorgedreven mix van woningen, kantoren en voorzieningen.

Het stadsontwerp Kievit fase II is een breed gedragen ontwerp. Het is de resultante van een intensief traject dat door de bevoegde stedelijke diensten in overleg met grote eigenaars, partners, buurt en betrokken overheden doorlopen werd.

Op 17 januari 2011 organiseerde de Vlaamse overheid een plenaire vergadering met een afvaardiging van de deputatie, het college en de andere adviserende instellingen en administraties. Op 14 januari 2011 keurde het college het stedelijke advies goed op de versie die toen voorlag. Op 10 februari 2011 maakte de stad Antwerpen nog enkele opmerkingen op het verslag van deze plenaire vergadering over aan de Vlaamse administratie.

In het GRUP dat vandaag voorligt, blijft de geest van het stadsontwerp Kievit fase II overeind. Het GRUP kent een lagere graad van detaillering dan het voorbereidende voorstel dat de stad op 22 augustus 2008 aan het Vlaams gewest overmaakte. Echter de essentiële voorwaarden om de geplande ruimtelijke kwaliteit op deze plek afdwingbaar te maken, zijn in het GRUP verordend opgenomen.

Het voorliggende GRUP beantwoordt in grote mate aan de wensen die vanuit de stad werden geuit voor de herziening van het GRUP ‘HST-station Antwerpen - Omgeving Kievitplein’ uit 2003. De stad kreeg reeds de kans opmerkingen op het ontwerpplan over te maken tijdens de plenaire vergadering van 17 januari 2011. In de huidige versie wordt aan verschillende van deze opmerkingen tegemoet gekomen. Op enkele andere wijzigingen lijkt het echter gepast bijkomend te reageren. Daarnaast is het wenselijk ook enkele aandachtspunten op te merken teneinde eventuele dubbelzinnigheden bij de vergunningverlening en de realisatie van het project Kievit fase II te vermijden.

A Artikel 1.3.1. schrijft voor dat minimaal 15% van de bruto vloeroppervlakte van de gebouwen (resp. 50% in bouwzone I) moet voorzien worden als commerciële ruimte, en dat de oppervlakte in functie van kantoren hier desgevallend moet verminderd worden. In de versie van de plenaire vergadering ging het in deze paragraaf om een percentage van het gelijkvloers van de bouwzones. Het huidige voorschrift is nieuw en betekent een fundamentele wijziging van het voorziene programma in de Kievitbuurt. Het stadsbestuur vraagt dan ook om deze paragraaf opnieuw te wijzigen in de versie van de plenaire vergadering, met name: ‘Per bouwzone moet minimaal 15% van de gelijkvloerse bruto vloeroppervlakte voorzien worden als commerciële ruimte. In de meest noordelijk gelegen bouwzone wordt in afwijking hiervan minimaal 50% van deze oppervlakte voorzien als commerciële ruimte.’

B Artikel 1.3.1. bepaalt een maximaal aantal parkeerplaatsen van 250 voor de bouwzones I, IIa, IIb en III samen, evenredig te verdelen over deze bouwzones. Dit is minder dan was voorzien in de versie van de plenaire vergadering en dan was toegelaten in het GRUP uit 2003 (maximaal 400 parkeerplaatsen). Aangezien een te sterke reductie van de parkeermogelijkheden de kansen op een ontwikkeling van deze site bovendien sterk zou kunnen verkleinen, en/of een deel van de parkeerbehoefte zou afwentelen op het openbaar domein of op de bestaande, private parkings in de omgeving (parking NMBS of parking Kievit I), vraagt het stadsbestuur om dit aantal opnieuw op te trekken tot maximaal 400 plaatsen, evenredig verdeeld over de verschillende bouwzones. Dit aantal is gebaseerd op een parkeernorm van 1 parkeerplaats per woning en 1 parkeerplaats per 150 m² aan andere functies, in het scenario met een maximaal aandeel woningen.

C Artikel 1.3.1. bepaalt dat elke bouwzone als geheel dient ontwikkeld te worden. Voor bouwzone IIa is dit vermoedelijk weinig realistisch, gelet op de reeds aanwezige (te behouden) bebouwing. De bepaling geldt daarom misschien beter enkel voor bouwzones I, IIb en III.

D Artikel 1.3.1. bepaalt dat, om geluidsoverlast te vermijden, in bouwzone IIa, IIb en III aan de zijde van de spoorweg geen opengaande delen noch terrassen voorzien mogen worden. Het lijkt zeer vergaand om een dergelijke concrete maatregel op te nemen in de verordenende stedenbouwkundige voorschriften.

E Nu er geen bouwzone meer werd aangeduid ten zuiden van de Plantin en Moretuslei, lijkt het logisch dat de ontsluiting naar het spooremplacement op deze site wordt georganiseerd. Volgens artikel 1.3.2. is dit ook mogelijk in de bouwzones IIa, IIb of III, doch dit zou de ontwikkelingskansen van deze bouwzones aanzienlijk beperken.

F Volgens artikel 1.3.3. mogen ondergrondse constructies 50% innemen van de zone zoals aangegeven in artikel 1.4. Het lijkt het stadsbestuur dat hierbij geen rekening is gehouden met de terreinen ten zuiden van de Plantin en Moretuslei en bovenop het viaduct over de Plantin en Moretuslei, die deel uitmaken van deze zone. Enerzijds is het niet gepast dat ondergronds kan gebouwd worden op deze terreinen. Anderzijds is, indien deze terreinen niet onderbouwd worden, volgens dit artikel circa 70% van het openbaar domein ten noorden van de Plantin en Moretuslei onderbouwbaar. Het creëren van een groen openbaar domein ten noorden van de Plantin en Moretuslei wordt zo sterk bemoeilijkt.

G Volgens artikel 1.4. moet de in dit artikel beschreven ruimte worden ingericht als groene publieke ruimte. Volgens artikel 1.4.1. moet echter slechts 50% van deze ruimte op deze manier ingericht worden. Het stadsbestuur stelt voor in de eerste paragraaf van artikel 1.4. het woordje ‘groene’ weg te laten.

H Artikel 1.8.3. vermeldt dat er ‘maximaal één bijkomende doorsteek kan worden voorzien’. In de toelichtingsnota zelf wordt deze nog ‘essentieel’ genoemd. Het stadsbestuur vindt deze doorsteek effectief essentieel en vraagt dat deze dan ook op die manier in de voorschriften wordt opgenomen.

I De toelichtingsnota vermeldt op bladzijde 9 een tabel met de verwachte terreinbezetting. Deze tabel werd blijkbaar nog niet aangepast aan de gewijzigde situatie ten zuiden van de Plantin en Moretuslei. Op de bladzijden 11 en 12 worden deze getallen hernomen.

J Volgens de stedelijke informatie is de in het onteigeningsplan en -register vermelde eigendomssituatie voor verschillende percelen niet meer correct. Ook wordt een groot deel van het voormalige spoorwegemplacement in de nabije toekomst vermoedelijk private eigendom.

K Het stadsbestuur vraagt om de mogelijk verwarrende verwijzingen naar ‘bouwzone II’ in de teksten te vermijden en deze te vervangen door IIa en IIb.

L Het voorschrift (art 1.8.2) met de toegelaten bestemmingen in de spoorwegberm (gebied voor ongelijkvloerse verkeers- en vervoersinfrastructuur) werd vernauwd tot voorbehouden voor reizigersondersteunende en publieke functies. Bij voorkeur wordt hier ook socio-culturele inrichtingen aan toegevoegd om geen onduidelijkheid te creëren naar de vergunbaarheid van een stedelijke fuifzaal met café in deze ruimte.

De Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, goedgekeurd bij besluit van de Vlaamse Regering van 15 mei 2009,  artikel 2.2.7.§1, en volgende, dat de procedure van het openbaar onderzoek, in kader van de opmaak van een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan, omschrijft.