2011_CBS_12223 - Sneeuw- en ijzelbestrijding - Evaluatie 2010-2011 - Kennisneming

De aanpak van de sneeuw- en ijzelbestrijding wordt jaarlijks geëvalueerd en bijgestuurd. Na de evaluatie van de de sneeuw- en ijzelbestrijding tijdens de winterperiode van 2009-2010, werd het actieplan aangepast. De belangrijkste aanpassingen betreffen: 

• de uittekening van bijkomende mobiliteits- en leefrondes;
• de uitbreiding van de dag- en wachtdiensten;
• een efficiëntere aanpak van de fietspaden;
• een scherpstelling van de verantwoordelijkheden van gebouw- en patrimoniumbeheerders.

Evaluatie van het sneeuw- en ijzelbestrijdingsplan

De evaluatie van stads- en buurtonderhoud van het sneeuw- en ijzelbestrijdingsplan 2009-2010 en het actieplan 2010-2011 zijn als bijlage aan dit besluit opgenomen.

Verbruik zout

• 2009-2010: 2.720,46 ton 
• 2010-2011: 3.195 ton

Verbruik pekel

• 2009-2010: geen cijfers van de pekelvoorraad
• 2010-2011: 176.650 liter

Aantal dagen dat er effectief gestrooid werd

• 2009-2010: 38
• 2010-2011: 34

Bestrijdingstype tijdens de nacht

• 1^ste winterprik 25 november 2010 tot en met 9 december 2010:

• 2de winterprik 13 december 2010 tot en met 4 januari 2011:

• 3^de winterprik 22 januari 2011 tem 28 januari 2011:

Inzet Wegen

• 17 voertuigen (2 ongeschikt voor pekel)
• sneeuwschop van 3 m

Inzet Fietspaden

• 2 multicars zout
• 2 multicars zout + sneeuwborstel
• 2 multicars pekel + sneeuwborstel
• 2 trekkers sneeuwschop (1 met zout) 2 zitmaaiers sneeuwborstel
• 1 bobcat sneeuwborstel

101-oproepen

• 2008-2009: 459
• 2009-2010: 484
• 2010-2011: 428

Ook de evaluatie van de brandweer van het sneeuw- en ijzelbestrijdingsplan 2010-2011 is als bijlage aan dit besluit opgenomen (collegezitting 8 april 2011, jaarnummer 3673).
Bijkomend benadrukt de brandweer dat stadsontwikkeling in overleg met de brandweer, overleg moet plegen met het Vlaams gewest om een structurele oplossing voor de toegankelijkheid van de Leientunnels bij sneeuw en ijzel uit te werken.

De evaluatie van de afgelopen winterperiode is gebaseerd op gegevens afkomstig van/uit:

1. meldingen door het klantenmanagement en de districten;
2. de berichtgeving in de nieuwsmedia;
3. de coördinatie sneeuwdienst.
 

Meldingen door het klantenmanagement en de districten

Algemeen

• Alle mondelinge en schriftelijke meldingen werden gedurende de volledige winterperiode geregistreerd. 
• De districten werden bevraagd om hun algemene beoordeling en opmerkingen van de sneeuw- en ijzelbestrijding door te geven.

Ekeren
Algemeen:

• Zeer tevreden.
• De weinige overblijvende lokale overlast werd, gezien de toestand in het hele land, als aanvaardbaar ervaren.

Opmerkingen:

• De rijweg was goed berijdbaar. De inspanningen van de strooidiensten waren duidelijk merkbaar.
• De fietspaden blijven echter op vele plaatsen een probleem. Over de fietspaden langs Puihoek, Veltwijcklaan en De Bist waren er klachten.
• De openbare pleinen (tevens publieke parking) lagen er ongeruimd bij, namelijk het Kristus Koningsplein, Geestenspoor en Frans Herrewijnlaan.

Berendrecht – Zandvliet – Lillo

Algemeen:

• Tevreden.

Opmerkingen:

• De hoofdwegen waren steeds berijdbaar.
• Extra aandacht voor de Antwerpsebaan, gedeelte voor het districtshuis.
• Geen klachten van De Lijn ontvangen (busdepot in Berendrecht).
• De op- en afritten waren berijdbaar.
• Fietspaden werden sneeuwvrij gemaakt. Verder spelen de diensten snel in op meldingen over fietspaden.
• Klachten van burgers zijn beperkt en gaan over lokale straten die niet gestrooid werden. Er was wel begrip omdat de burgers de strooiwagens in het straatbeeld zagen rijden.

Berchem

Algemeen:

• tevreden, opmerkelijke verbetering ten opzichte van 2009-2010.

Opmerkingen:

• De communicatie over de aanpak werd gewaardeerd.  
• De bestrijding werd centraal aangestuurd in plaats van een willekeurige bestrijding op basis van individuele vragen van burgers. De aanpak kwam gestructureerd en consequent over: eerst de hoofdwegen, daarna de secundaire wegen. De aandacht voor voet- en fietspaden was geen loos woord. 
• Opmerkelijk minder meldingen over gladde wegen  in vergelijking met vorig jaar.  
• De verwarring omtrent verantwoordelijkheid tussen Vlaams gewest en de stad Antwerpen steekt soms de kop op. Dit kan tot verwarring leiden waardoor kostbare tijd verloren gaat. 
• De Elisabethlaan en zijstraten blijven een gevoelig punt.

Wilrijk

Algemeen:

• Zeer tevreden.

Opmerkingen:

• Dienstencentrum Romanza vroeg om te strooien in de Klaproosstraat. Dit werd binnen 2 uur uitgevoerd, felicitaties vanwege het dienstencentrum.
• Slechts enkele meldingen doorgegeven aan de Blauwe lijn.
• Felicitaties voor de omgeving gemeenschapscentrum (districtshuis).

Merksem

Algemeen:

• tevreden.

Opmerkingen:

• Aanpak: goede voorbereiding, efficiënte preventieve maatregelen.
• Belangrijkste straten waren goed berijdbaar; beperkte aanvullende oproepen (3) werden snel opgevolgd.
• Fietspaden langs grote straten werden snel rijklaar gemaakt.
• Bij lange periodes van sneeuw en ijzel valt het op dat de berijdbaarheid achteruit gaat.
• Stadspatrimonium: wie doet dit buiten de gewone werkuren?

Deurne

Algemeen:

• Tevreden.

Opmerkingen:

• Vraag naar routes sneeuw- en ijzelbestrijding: deze werden aangeleverd.
• Vragen extra aandacht voor het industrieterrein en de gewestwegen.

Andere districten

Van de andere districten heeft de dienst stadsreiniging geen feedback gekregen.

Algemene conclusies uit de distrcitsmeldingen

• Grotere tevredenheid ten opzichte van 2009-2010. Geen enkel district was ontevreden.
• Vraag om de aandacht voor fietspaden te bestendigen en uit te breiden.
• Bezorgheid over de continuïteit van de service bij langere aanhoudende periodes van sneeuw en ijzel.
• Voor de aangehaalde straten en fietspaden bekijken of ze mee in de routes voor 2010-2011 kunnen worden opgenomen.
• Opmerking: 1 weerkerende oproep,de Scheldelaan wordt preventief gestrooid vanaf geel algemeen. Toch wordt deze bij vriestemperatuur van -1° dagelijks meerdere malen gemeld. De 101- oproepkamer vraagt hiervoor dringend een oplossing.

Klachten per district

Klachten per type

Vaststellingen

• Het aantal meldingen liep van 300 voor de periode 2009-2010 terug naar 71 voor de periode 2010-2011, dit is een daling van 76%.
• De meeste klachten gaan over de rijweg en de fietspaden, er zijn opvallend weinig klachten over voetpaden.
• Vanuit het district Deurne komen evenveel meldingen als vanuit het (grootste) district Antwerpen. Dit fenomeen is het gevolg van de geografische spreiding van het district Deurne ten opzichte van de ligging van de stelplaatsen.


Media-aandacht

• Tijdens deze winterperiode focuste de pers zich op de fietspaden en de zoutvoorraden. In Antwerpen was er nooit een tekort aan dooimiddelen. De stad Antwerpen bleef als enige gemeente volledig buiten schot. Op vlak van de fietspaden haalde de stad Antwerpen zelfs positieve pers.

Coördinatie sneeuw- en ijzelbestrijding

De coördinatie van de sneeuw- en ijzelbestrijding gebeurt door een team van drie werkleiders onder leiding van de bestuurscoördinator van de dienst stadsreiniging. Dit team heeft voor de sneeuw- en ijzelbestrijding volgende aandachtspunten vastgesteld.

1. Logistiek

De huidige voorraad dooimiddelen is beperkt tot 1.500 ton zout en 50.000 liter pekel. Tijdens langere periodes van sneeuw- en ijzel (5 dagen) is deze voorraad van dooimiddelen kritisch. Aandachtspunten zijn: 

• het vervoer naar de stelplaatsen tijdens weekends en feestdagen (voor de zoutvoorraden een struikelblok);
• de contractueel vastgelegde leveringstermijnen van pekel kunnen door de leveranciers bij extreme winteromstandigheden niet gehaald worden;
• door de uitbreiding van de dienstverlening op fietspaden is de pekelvoorraad te beperkt. 

Er moet nagegaan worden of er alternatieven zijn voor zout en pekel als dooimiddel. De huidige dooimiddelen zijn zeer corossief en nadelig voor het milieu.

Op De Wapper en het Theaterplein werden afgelopen winter zoutkisten geplaatst als proefproject. Deze kisten laten marktkramers, handelaars, bewoners en bezoekers toe zelf hun standplaats of toegangsweg sneeuw- en ijzelvrij maken. De handelaars vinden dit een goed initiatief en de marktkramers maakten er veelvuldig gebruik van. Nadeel is dat deze kisten ook misbruikt worden om sluikstort in te dumpen.

2. Operationeel

Operationeel diende de coördinatie gedurig bij te sturen op:   

• technische problemen met strooiwagens voor fietspaden waardoor vooral in sector zuid (Hoboken, Wilrijk, Deurne Zuid) problemen waren op de fietspaden (gemiddeld drie voertuigen in panne voor de hele periode);
• defecten door foutief gebruik en onderhoud van materieel voor de rijwegen (gemiddeld vier wagens in panne gedurende de hele periode).

Volgende punten werden als positief ervaren:

• de extra inzet van 28 medewerkers van de groendienst tijdens weekends;
• de goede samenwerking met brandweer, lokale politie, stadsontwikkeling en groenvoorziening.

3. Communicatie

Op communicatief vlak dienen volgende aandachtspunten extra in de verf gezet te worden.

• Afhalen van zout door stadsdiensten
  De verschillende stadsdiensten die zout kwamen afhalen, deden dit pas wanneer het al vriesweer was. Ze waren nochtans voldoende gensensibiliseerd over het tijdig voorzien van een voorraad. Hierdoor ging de verdeling moeizaam en stonden er soms echte ‘files’ aan het zoutmagazijn in de Straalstraat.
• De verantwoordelijkheid van de gebouw- en patrimoniumbeheerders
  Patrimoniumbeheerders van stadsgebouwen leveren onvoldoende inspanning om de stoep te ruimen. Het probleem stelt zich vooral tijdens weekends en feestdagen.
• Het gebruik van zoutkisten
  De communicatie over de zoutkisten was te beperkt. De marktkramers waren onvoldoende ingelicht over het doel van de kisten. Ook burgers waren onvoldoende vertrouwd met het systeem.

Volgende punten werden als positief ervaren:

• de informatie op de website over de fietspaden en de geleverde inspanningen;
• de heldere berichtgeving via persberichten;
• de interne communicatie met de rampenambtenaar, blauwe lijn en coördinator sneeuw en ijzel blijft behouden en wordt als positief ervaren als strategische cel voor de aanpak van sneeuw en ijzelbestrijding;
• de communicatie met de districten, de fietsersbond, De Lijn, AG Havenbedrijf en het Agentschap voor Wegen en Verkeer leidde tot het nodige draagvlak en interessante input bij het opmaken van het bestrijdingsplan. 

Eindconclusie

Uit deze evaluatie blijkt dat er een opmerkelijke verbetering is ten opzichte van de aanpak van 2009-2010. Het aantal klachten daalde met 76% hoewel de winterperiode van 2009-2010 gelijkaardig was op het vlak van dagen waarop effectief gestrooid werd.
De klachten over fietspaden maken nog steeds 34% van alle klachten uit, maar dit jaar waren er voor het eerst ook felicitaties en was er geen negatieve persaandacht. Hieruit kunnen we concluderen dat de hertekening van de rondes succesvol was. Het optimaliseren van de rondes blijft een jaarlijks aandachtspunt.

Waar we in 2009-2010 nog geconfronteerd werden met een discontinue zoutbevoorrading, is stads- en buurtonderhoud er dit jaar in geslaagd de zoutvoorraad continu tijdig te laten aanvullen. De op de markt beschikbare zoutvoorraad en het benodigde transport blijft evenwel een kritisch aandachspunt. Het tot nu toe aangehouden pekelvoorraadniveau blijkt problematisch en moet dringend herbekeken worden.

Op communicatief vlak dient de interne communicatie bestendigd te worden en moet de communicatie rond de verantwoordelijkheden van patrimoniumverantwoordelijken en gebouwbeheerders een dwingender karakter krijgen, temeer omdat de stad bij gebeurlijke ongevallen, aansprakelijk gesteld kan worden indien deze actoren hun verantwoordelijkheid niet tijdig opnemen. Nieuwe initiatieven, zoals de zoutkisten, moeten meer en duidelijker in de externe communicatie over sneeuw- en ijzelbestrijding opgenomen worden.

Rond onderstaande punten wordt een actieplan opgesteld:

• hertekenen routes in samenspraak met districten, AG Havenbedrijf en fietsersbond;
• testen alternatieve dooimiddelen;
• zout- en pekelvoorraad;
• afspraken transporten dooimiddelen;
• uitbreiding materieel fietspaden;
• opleiding gebruik materieel;
• opvolgen project zoutkisten;
• interne en externe communicatie over sneeuw- en ijzelbestrijding.

Het actieplan is in bijlage aan dit besluit toegevoegd.