Over het ethisch aspect (mogelijke banden van de investeerders met het Saoedisch regime en met financiering van extremisme en terrorisme) en het financieel aspect van de geplande investering van het Saoedisch bedrijf Energy Recovery Systems (ERS) in de Antwerpse haven, is al veel gezegd en geschreven.
Veel minder aandacht ging tot nog toe naar de milieu-impact. Nochtans verdient ook die onze aandacht. Dit om minstens twee redenen.
Ten eerste omwille van de mogelijk impact op de kunststof recyclagesector. Er worden immers dermate grote kunststofafvalstromen aangetrokken, dat ook plastic afval dat perfect voor (mechanisch) materiaalrecyclage in aanmerking komt in de vergassingsinstallaties van ERS dreigt te belanden. Dat zou dan een stap achteruit betekenen voor het milieu omdat het mechanisch recycleren van plasticafval nog altijd meer grondstoffen en energie bespaart dan de zogenaamde chemische recyclage waarbij het afval wordt vergast en uit de moleculen nieuwe chemicaliën worden gemaakt.
Naast die mogelijke ontwrichting van de recyclagesector, moeten er ook vragen gesteld worden bij de CO2-uitstoot. Die zou enorm zijn. VITO spiegelt ons wel een milieuwinst voor (in een studie die niet openbaar wordt gemaakt), maar dat is slechts in vergelijking met een scenario waarin al dat plastic afval zou worden verbrand in een oven met enkel elektriciteitsproductie (waarbij slechts een kwart van de energie-inhoud nuttig wordt omgezet en geen warmte wordt geleverd).
Mijn vragen zijn dan ook:
1. Welke garanties heeft het schepencollege dat de fabriek van de Saoedi's de kunststofrecyclage markt niet gaat ontwrichten? In welke mate verhindert dergelijke installatie toekomstige mogelijkheden tot gescheiden inzameling (desgevallend in het buitenland) of mechanische scheiding met oog op upcycling (in plaats van downcycling)?
2. Wat is de impact van de installatie op ons klimaatbeleid? Hoe groot is de verwachte CO2-uitstoot? Valt de CO2-uitstoot onder het Europees emissiehandelssysteem? Wordt erop gerekend dat deze installatie op de “carbon leakage” lijst zal komen en “free allowances” zal krijgen? Is het project nog rendabel als het geen gratis uitstootrechten krijgt? En indien de uitstoot niet onder het ETS valt: hoe denkt het college de doelstellingen van haar klimaatplan 2015-2020 nog te kunnen halen? Welke extra maatregelen worden er dan in stelling gebracht om in andere sectoren de extra uitstoot te compenseren?
3. Zijn er überhaupt geen interessantere waste-to-chemicals technieken die een veel groter deel van de aanwezige koolstof in het afval in nuttige producten kunnen recycleren en die dus pas echt passen in een circulaire economie (Immers bij de productie van ammoniak wordt geen koolstof gerecycleerd)?
4. Welke inspanningen leveren stad en haven om andere/betere toepassingen binnen de circulaire economie vorm te geven?
Deze interpellatie wordt samen besproken met:
Raadslid Dewinter stelt zijn vraag en houdt zijn interpellatie, raadslid Mertens stelt zijn vraag en raadslid Van Brempt houdt haar interpellatie.
Schepenen Van Peel en Heylen geven antwoord op de vragen.
Raadsleden Dewinter, Mertens en Van Brempt houden nog een wederwoord.
- Het volledige debat is opgenomen en raadpleegbaar via de website van de stad Antwerpen.