2016_CBS_02808 - Erediensten - Jaarrekeningen 2015. Adviezen aan de gouverneur - Goedkeuring

Het decreet van 7 mei 2004 en de wijziging van 6 juli 2012 van het eredienstendecreet betreffende de materiële organisatie en werking van de erkende erediensten stelt dat de eredienstbesturen jaarlijks de rekening van het vorig dienstjaar moeten opmaken.

De rekeningen zijn onderworpen aan een advies van de gemeenteraad en aan de goedkeuring van de provinciegouverneur.

De eredienstbesturen zijn decretaal verplicht de jaarrekening van het voorgaande boekjaar vóór 1 maart binnen te brengen bij het centraal kerkbestuur (CKB) waaronder ze ressorteren. De centrale kerkbesturen bezorgen de gebundelde rekeningen van hun eredienstbesturen vóór 1 mei aan het stadsbestuur. Als het eredienstbestuur niet onder een CKB ressorteert, moet het bestuur zelf de jaarrekening aan de stad Antwerpen overhandigen.

Op 10 maart 2016 ontving het stadsbestuur de jaarrekening 2015 van de 52 onderstaande eredienstbesturen:

Na het overhandigen van de jaarrekeningen heeft de gemeenteraad een termijn van 50 dagen om haar advies naar de provinciegouverneur te sturen. Binnen tweehonderd dagen na ontvangst van de jaarrekeningen spreekt de provinciegouverneur zich uit over de goedkeuring van de rekening en stelt hij de bedragen vast.

De resultaten van de jaarrekeningen hebben een invloed op de exploitatie- en investeringstoelagen die de stad Antwerpen nu of in de toekomst betaalt. Een gunstig advies wordt voorgesteld indien de jaarrekening voldoet aan de volgende criteria:

• de jaarrekening wordt afgesloten met een positief saldo;
• er zijn geen (grote) verschillen tussen het budget en de jaarrekening of ze worden gecompenseerd, zodat de stad geen extra financiële middelen zal moeten voorzien;
• er is voldoende informatie beschikbaar om de rekening te beoordelen en de aansluiting kastoestand en de staat van vermogen na te kijken;
• er is afdoende verantwoording voor aanzienlijke (meer)uitgaven of (minder)inkomsten.

De ingediende jaarrekeningen 2015 zijn hieronder ingedeeld in drie categorieën: jaarrekeningen met gunstig advies zonder opmerkingen, jaarrekeningen met gunstig advies met opmerkingen en jaarrekeningen met een ongunstig advies.

1 – Jaarrekeningen met gunstig advies zonder opmerkingen

De hieronder opgelijste eredienstbesturen dienden een jaarrekening 2015 (JR) in waarover wordt voorgesteld dat de gemeenteraad een gunstig advies geeft aan de provinciegouverneur.  De bedragen in de lijst zijn in EUR.

2 – Jaarrekeningen met gunstig advies met opmerkingen

De hieronder opgelijste eredienstbesturen dienden een jaarrekening 2015 waarover wordt voorgesteld dat de gemeenteraad aan de provinciegouverneur een gunstig advies met opmerkingen geeft. Deze opmerkingen staan onder het overzicht. Ze zijn technisch van aard en geven geen aanleiding tot een negatief advies. De bedragen in de lijst zijn in EUR.

CKB Berchem

Sint-Hubertus

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015.

 Sint-Norbertus

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015.

Sint-Willibrordus

• de staat van vermogen vermeld een schuld die niet terug te vinden is in de aangeleverde inventaris;
• de verwerking van de restauratiepremies en stedelijke bijdragen in de restauratie van het kerkgebouw zijn niet helemaal duidelijk;
• een investeringstoelage van de stad Antwerpen van 28.194,67 EUR is geboekt bij inkomsten onder rubriek 351 verdisconteringen en opnieuw bij uitgaven onder rubriek 451 terugbetaling verdiscontering. De nota geeft hierover geen duiding.

CKB Borgerhout

Sint-Anna

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015.

Heilige Familie

• de secretariaatsvergoeding werd als inkomst geboekt in rubriek 113 in plaats van rubriek 129. Het is niet duidelijk of de secretariaatsvergoeding al dan niet werd doorbetaald. De vergoeding is bedoeld voor het eredienstbestuur en mag niet worden doorgestort.

Sint-Jan

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015.

Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart

• De kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015.

Onze-Lieve-Vrouw ter Sneeuw

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015.
  
  

CKB Deurne

Onze-Lieve-Vrouw Altijddurende Bijstand

• in de verplichte bijlage ‘staat van vermogen’ lijkt het totale bedrag voor bezittingen en rechten niet correct genoteerd: er staat 3.508.463,21 EUR terwijl de rekeningen 3.506.620,59 EUR vermelden.

Heilige Pius X

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015.

CKB Ekeren

Sint-Benediktus

• in de jaarrekening werden geen inkomsten uit omhalingen geboekt. De vraag stelt zich of dit correct is.

Sint-Lambertus

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015.

Onze-Lieve-Vrouw van Gedurige Bijstand

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015.

CKB Hoboken

Sint-Jozef

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015;
• de budgetcijfers die in de jaarrekening als referentie worden gebruikt komen niet uit het door de gemeenteraad goedgekeurde budget.

Onze-Lieve-Vrouw Geboorte

• de investeringstoelage van de stad Antwerpen ter waarde van 9.087,17 EUR is niet correct geboekt;
• alle investeringstoelagen staan geboekt als inkomst in de rubriek 33 privaat patrimonium in plaats van rubriek 31 gebouwen van de eredienst.

CKB Merksem

Onze-Lieve-Vrouw van Smarten

• de aankoop van een geluidsinstallatie ter waarde van 24.963,45 EUR in december 2015 dient te worden geboekt als een investeringsuitgave in de rubriek 400 meubelen en installaties in plaats van als een exploitatie uitgave.

CKB Noord

Sint-Amandus

• het grote verschil in het jaarresultaat investeringen ten overstaand van het vorige jaar is waarschijnlijk te verklaren door de meerjarige restauratie van het kerkgebouw. De gegevens ontbreken om dit in detail te kunnen controleren;
• het kerkbestuur is verplicht om zelf 10% van de restauratiewerken aan haar gebouw in te brengen. Deze staan niet geboekt in de hiervoor voorziene rubriek;
• de ontvangen investeringstoelagen voor de restauratie staan foutief geboekt in rubriek 30 Erediensten in plaats van rubriek 31 gebouwen van de eredienst.

Heilig Hart Noord

• de secretariaatsvergoeding werd geboekt in MAR119. Zoals gevraagd door het Agentschap Binnenlands Bestuur moet dit voortaan in rubriek 129 gebeuren.

Onze-Lieve-Vrouw Boodschap

• de verplichte bijlage met schulden en vorderingen van het kerkbestuur ontbreekt;
• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld  omdat er twee bankuittreksels ontbreken;
• bij de investeringsontvangsten vermeld de nota bij de jaarrekening dat er schilderwerken ter waarde van 8.100,95 EUR betaald zijn met een gift van 5.284,00 EUR en dat de rest afkomstig is van spaarrekening. Dit laatste deel is niet genoteerd in de jaarrekening. Hierdoor eindigen de werken met een negatief resultaat. Door de verrekening van de overschotten van de voorgaande jaren wordt dit boekhoudkundig rechtgehouden;
• bij de investeringsontvangsten staat een inkomst uit vervallen beleggingen van 152.727,42 EUR vermeld tegenover een uitgave herbelegging van 157.298,29 EUR. Indien het verschil tussen beide bedragen de meerwaarde op vervaldag van de belegging is, mocht deze meerwaarde volgens het boekhoudreglement niet worden herbelegd. Deze moet worden genoteerd als een inkomst bij exploitatie.

Zonder CKB

Protestantse kerk Oost

• de verplichte bijlage met openstaande schulden en vorderingen werd niet aangeleverd.

Evangelisch-Lutherse kerk

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015.

3 – Jaarrekeningen met ongunstig advies

De hieronder opgelijste eredienstbesturen dienden een jaarrekening 2015 waarover wordt voorgesteld dat de gemeenteraad een ongunstig advies geeft aan de provinciegouverneur. De opmerkingen die aanleiding geven tot het ongunstig advies staan onder het overzicht. De bedragen in de lijst zijn in EUR.

CKB Borgerhout

Heilige Drievuldigheid

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015;
• bij de investeringsinkomsten is er geen eigen bijdrage van het kerkbestuur genoteerd. Het kerkbestuur is verplicht om zelf 10% in de renovatiewerken aan haar gebouw in te brengen;
• de inkomsten voor de renovatie van het dak kerkgebouw ter waarde van 71.485,93 EUR zijn aanzienlijk groter dan de uitgaven ter waarde van 55.837,60 EUR. Het bestuur meldt daarenboven in haar nota bij de jaarrekening dat de laatste schijf van de Vlaamse subsidies pas in 2016 zal worden ontvangen. Het is niet duidelijk of alle inkomsten en uitgaven rond de renovatie van het dak van het kerkgebouw correct zijn verwerkt en genoteerd;
• er is een schuld van het eredienstbestuur aan de parochie genoteerd als “>80.000”. De oorsprong, omvang en afspraken rond deze schuld zijn niet duidelijk. Aan het bestuur wordt gevraagd de nodige informatie over deze schuld aan te leveren.

CKB Deurne

Sint-Paulus

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015;
• voor de rekening met naam ‘postchequerekening’ is er wel een bankuittreksel opgenomen maar de rekening is niet opgenomen in het overzicht;
• de secretariaatsvergoeding werd doorbetaald. De vergoeding is er voor het eredienstbestuur en mag niet worden doorgestort;
• bij de investeringsinkomsten is er geen eigen bijdrage van het kerkbestuur genoteerd. Het kerkbestuur is verplicht om zelf 10% in de renovatiewerken aan haar gebouw in te brengen;
• het eindresultaat van de werken aan de kerktoren is negatief. Het is onduidelijk waarom dit zo is. Er loopt nog een investeringstoelage bij de stad Antwerpen voor deze werken. Sinds juli 2015 heeft het bestuur hier geen gebruik meer van gemaakt. Aan het bestuur wordt gevraagd om de nodige duiding  te geven.

CKB Ekeren

Sint-Gertrudis Ekeren

• er kan niet worden vastgesteld dat het wegboeken van de Vlaamse renovatiebijdrage ter waarde van 37.000,00 EUR naar het privé patrimonium van het kerkbestuur op 30 december 2015 correct is. Aan het bestuur wordt gevraagd hierover de nodige toelichting te geven.

Sint-Laurentius Schoonbroek

• er is geen duidelijkheid omtrent de renteloze thesaurievoorschotten die in de jaarrekening staan genoteerd;
• het eredienstbestuur betaald nog steeds een lening af aan de stad voor de bouw van haar kerk in 1981. In januari 2015 werd per e-mail bevestigd dat de lening moet worden terugbetaald aan 14.000,00 EUR per jaar, deze e-mail is door het bestuur als bijlage aan haar jaarrekening toegevoegd. De rekening vermeldt dat er slechts 11.300,00 EUR is terugbetaald.

Sint-Vincentius à Paulo

• de door de stad Antwerpen uitbetaalde secretariaatsvergoeding is niet genoteerd bij de inkomsten;
• er is geen duidelijkheid waarom de renteloze lening ter waarde van 3.000,00 EUR niet is terugbetaald, ondanks de ruime overschotten ter waarde van 12.968,26 EUR;
• er zijn geen uittreksels over de aparte bankrekening waarop de reserve voor brandveiligheidswerken wordt opgebouwd. Het saldo van deze bankrekeningen is ook niet vermeld in de staat van vermogen.

CKB Hoboken

Heilige Familie

• er is te weinig informatie aangeleverd om de investeringsontvangsten en -uitgaven te kunnen beoordelen;
• de nota bij de jaarrekening is erg summier. Bij de inkomsten staat in rubriek 31 (hoofdgebouw van de eredienst) een ontvangst van 64.493,32 EUR vermeld terwijl er bij uitgaven 7.311,20 EUR staat genoteerd. De reden van het verschil is onduidelijk en zorgt voor een negatief eindresultaat in investeringen;
• er wordt een in- en uitgaande financiering genoteerd van 17.397,44 EUR. De reden, herkomst en terugbetaling zijn niet toegelicht en kunnen niet worden gecontroleerd.

CKB Merksem

Sint-Bartholomeus

• de nota bij de jaarrekening vermeldt dat het derde deel van de exploitatietoelage 2015 van de stad Antwerpen niet is uitbetaald. Dit is niet correct: de volledige toelage is uitbetaald;
• de inkomst in rubriek 119 (verzekering dakschade) ter waarde van 22.777,35 EUR dient te worden geboekt als een investeringsinkomst, niet als een ontvangst in exploitatie;
• in de jaarrekening is in rubriek 2103 (onderhoud kerk) slechts 971,94 EUR geboekt waar er 8.070,00 EUR was begroot. Op basis van deze begroting is de epxloitatietoelage vastgelegd. Het niet gebruiken van de middelen vergoot de overschot en dient verder te worden toegelicht;
• er is geen duiding bij het tekort in de financiering van een aankoop gebouw ter waarde van 269.175,00 EUR. Het eindresultaat van de investeringen wordt mede hierdoor naar -44.151,82 euro geduwd tegenover -5.970,83 EUR vorig jaar;
• bij investeringen kan de verdeling van de inkomsten uit subsidies en de verplichte 10% eigen bijdrage in de restauratiewerken niet worden gecontroleerd;
• in het licht van al het voorgaande kan de vraag om de met exploitatietoelage opgebouwde overschotten te gebruiken voor eigenaarsonderhoud aan privaat patrimonium, niet worden gehonoreerd. Het eredienstbestuur dient hierover verder te overleggen met de stad.

Sint-Franciscus

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015. Het aangeleverde document is een overzicht van bewegingen op de bankrekening waarop met correctiestift bedragen onleesbaar zijn gemaakt en in handschrift verbeteringen zijn aangebracht en een eindsaldo is opgeschreven;
• de investeringsinkomsten en -uitgaven dienen uit exploitatie te worden gehaald en in het luik investeringen te worden genoteerd;
• de budgetcijfers die in de jaarrekening als referentie worden gebruikt komen niet uit het door de gemeenteraad goedgekeurde budget.

CKB Noord

Sint-Eligius

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015;
• de door de stad Antwerpen betaalde exploitatietoelage van 17.006,59 EUR is niet geboekt in de jaarrekening. Correctie hiervan zorgt voor een exploitatieoverschot van 13.548,73 EUR in plaats van een negatief eindresultaat van -3.457,86 EUR;
• de som van dit gecorrigeerd exploitatieoverschot en het investeringsoverschot correspondeert niet met de kastoestand;
• de aflossing van de lening vanuit eredienstbestuur St Lambertus Noord was niet begroot. De situatie is onduidelijk. De cijfers over de uitstaande schuld en terugbetaalde bedragen kloppen niet met die van het eredienstbestuur St Lambertus Noord dat in de nota bij haar jaarrekening meldt dat de beide leningen volledig en vervroegd zijn terugbetaald in 2015. Aan het bestuur wordt gevraagd hierover de nodige duiding te geven.

Sint-Lambertus

• de kastoestand kan niet met zekerheid worden vastgesteld omdat er geen bankuittreksel is met saldo op datum 31 december 2015;
• er zijn meeruitgaven zonder budgetwijziging die niet worden gecompenseerd ter waarde van 16.839,89 EUR verspreid over verschillende rubrieken;
• voor besturen die exploitatietoelage ontvangen, is afgesproken dat er geen bijdrage aan het bisdom wordt betaald;
• bij de investeringsinkomsten vermeld de rubriek 339 een inkomst uit een vervallen belegging van 1.164,00 EUR. Bij de uitgaven staat als uitgave een herbelegging genoteerd van 4.900,00 EUR. Dit zorgt voor een negatief investeringsresultaat van -3.736,00 euro. De begeleidende nota maakt niet duidelijk waar dit verschil vandaan komt;
• de begeleidende nota maakt melding van werken aan het dak en de ramen van het kerkgebouw voor een totaal bedrag van 8.226,79 EUR en werken aan het orgel ter waarde van 1.667,38 EUR die in de jaarrekening niet zijn ingeschreven als investeringsuitgaven;
• de situatie rond de lening aan eredienstbestuur Sint-Eligius is erg onduidelijk. De toelichting meldt dat beide leningen volledig en vervroegd zijn terugbetaald in 2015. De inkomsten hieruit zijn slechts gedeeltelijk ingeboekt. In de staat van vermogen is er geen lening genoteerd. Aan het bestuur wordt gevraagd hierover de nodige duiding te geven.

Sint-Willibrordus

• de bij de jaarrekening verplichte bijlage kasttoestand vermeld een Belfius spaarrekening waarvan het IBAN nummer eindigt op 1085. Het saldo op deze rekening staat genoteerd als 0,00 EUR. Het uittreksel laat zien dat deze spaarrekening op 31 december 2015 een saldo heeft van 20.496,07 EUR.

In de Nieuwe Gemeentewet bepaalt artikel 255 betreffende de lasten en uitgaven van de gemeenten dat de gemeente verplicht is elk jaar op de begroting van uitgaven te brengen alle uitgaven die door de wetten aan de gemeente zijn opgelegd, en inzonderheid de volgende: [...]9° de hulpgelden aan de kerkfabrieken en consistories, overeenkomstig de desbetreffende bepalingen te verlenen wanneer de middelen van die instellingen ontoereikend blijken.

Het eredienstendecreet van 7 mei 2004, gewijzigd door het decreet van 6 juli 2012 betreffende de materiële organisatie en de werking van de erkende eredienstbesturen regelt de verplichtingen van de eredienstbesturen en de relaties met de overheden.

Verder zijn nog van toepassing:

• het besluit van de Vlaamse regering van 13 oktober 2006 houdende het algemeen reglement op de boekhouding van de besturen van de erkende erediensten en van de centrale besturen van de erkende erediensten, gewijzigd op 14 december 2012;
• het besluit van de Vlaamse regering van 27 oktober 2006 tot vaststelling van de modellen van de boekhouding van de besturen van de eredienst, gewijzigd op 12 februari 2013.