Op 29 juni 2009 (jaarnummer 1049) keurde de gemeenteraad een akkoord en afsprakennnota met Vlaanderen goed over de herontwikkeling van de investeringszone Petroleum Zuid (nu Blue Gate Antwerp). Blue Gate Antwerp wordt herontwikkeld tot een eco-innovatief bedrijventerrein met ruimte voor onderzoek en ontwikkeling, innovatieve groeiers en logistiek. In deze overeenkomst staat dat de stad Antwerpen zal instaan voor de opzeg van de huidige gebruikers. Met een schrijven van 26 november 2013 (referentie AG VESPA/VGB/AB) stelde AG VESPA de betrokken diensten op de hoogte dat het terrein uiterlijk op 31 december 2015 verlaten moet zijn.
Op de te ontwikkelen site is sinds 2006 het doortrekkersterrein gelegen. Het doortrekkersterrein bevindt zich aan de d’Herbouvillekaai 37 en biedt 18 standplaatsen aan rondtrekkende woonwagenbewoners. Op het terrein is er infrastructuur voorzien: verharding, aansluiting op water- en elektriciteitsnet, sanitair en douche, mogelijkheid tot het ledigen van chemische toiletten, verlichting en afvalcontainers. De gezinnen kunnen voor een periode van maximum drie weken op het terrein verblijven, en dit maximaal acht keer per kalenderjaar.
Op 29 maart 2013 (jaarnummer 3209) gaf het college opdracht aan de dienst stadsontwikkeling/ruimtelijke ordening, om onderzoek te doen naar mogelijke locaties voor een nieuw doortrekkersterrein.
Op 18 juli 2014 (jaarnummer 7507) nam het college kennis van de voorgestelde locaties voor de herlocalisatie van het doortrekkersterrein, en gaf het college de opdracht aan AG Vespa om de onderhandelingsprocedure op te starten voor de aankoop van de grond gelegen op de site Industrielaan Deurne. Deze onderhandeling strandde omdat de eigenaar niet wenst te verkopen.
Sindsdien volgde een intense zoektocht binnen de verschillende entiteiten van de stad. Dit heeft tot heden geen geschikte locatie opgeleverd.
AG VESPA liet weten dat het verlaten van het terrein op Blue Gate met een jaar kan worden uitgesteld, tot 31 december 2016.
Op 1 januari 2017 zal er geen nieuw doortrekkersterrein in gebruik zijn. Vanaf dat moment zal een tussentijds opvangscenario in werking moeten treden voor de opvang van doortrekkers, in afwachting van het vinden en realiseren van een nieuw doortrekkersterrein. De woonwagenbewoners zullen worden opgevangen op tijdelijk in te richten plaatsen.
De opvangplaats is een plaats (openbaar of privaat) waar rondtrekkenden tijdelijk terecht kunnen, maar die hoofdzakelijk een andere bestemming heeft. Mogelijke geschikte locaties voor de opvang van doortrekkers zijn parkeerterreinen, doodlopende wegen, braakliggende stukken grond, … De grond kan gebruikt worden zonder dat een bestemmingswijziging of stedenbouwkundige vergunning nodig is. Een gebruik langer dan 90 dagen betekent een bouwovertreding. Hierdoor moeten minstens vier terreinen aangeduid worden om heel het jaar door een plek te hebben waar de woonwagenbewoners kunnen worden opgevangen (om een bouwovertreding te vermijden).
Naast het vinden van geschikte locaties, moeten er nog andere dingen geregeld worden: afspraken met doortrekkers (rond verblijfstermijn, vergoeding, …), logistieke ondersteuning (afvalophaling, sanitaire voorzieningen, …), communicatie met buurt, … Zowel de administratie als de lokale politie hebben een rol te spelen in de realisatie van de opvang. De bemiddelende en ondersteunende rol van de betrokken stadsdiensten in combinatie met de sterke arm van de politie moet de opvang van doortrekkers doen slagen.
De opvang zal proactief georganiseerd worden. Proactief houdt in dat mensen zich na reservatie plaatsen op een op voorhand aangeduide plaats. Doordat doortrekkers op voorhand moeten reserveren, is er – weliswaar beperkt – controle mogelijk over het tijdstip, de plaats en de grootte van de groep. De stad kan de nodige voorbereidingen treffen. Bovendien zijn de doortrekkers zeker van een plaats voor ze naar Antwerpen afzakken.
Indien de stad niet kan voldoen aan de vraag om een plaats op haar grondgebied, zal ze doorverwijzen naar de provincie (het kabinet van de provinciegouverneur), die belast is met de bovenlokale coördinatie van het doortrekkersgebeuren. Omgekeerd valt te verwachten dat ook de provincie de vraag tot opvang van een groep aan de stad zal stellen. In reactie hierop zal de stad ofwel een geschikte locatie aanduiden, ofwel de vraag weigeren.
Werkwijze:
groepen melden zich aan;
zoektocht en toeleiding naar een geschikte plaats (indien negatief: doorverwijzen naar kabinet van de provinciegouverneur);
afspraken met groep (termijn, vergoeding, …), aanvoeren logistiek (toegang tot drinkwater, toiletten, afvalcontainers en -ophaling, afvoer water, opkuis), communicatie met buurt;
opvolgen verblijfvoorwaarden;
beëindiging gebruik.
In afwachting van de realisatie van een nieuw doortrekkersterrein, beslist het college om vanaf 1 januari 2017 de opvang van doortrekkers op het grondgebied van de stad Antwerpen proactief te organiseren, waarbij de betrokkenen zich na aanmelding kunnen plaatsen op een op voorhand aangeduide plaats.
Het college geeft opdracht aan:
| Dienst | Taak |
| SL/WW/WWT | De nodige maatregelen treffen om de tijdelijke opvang mogelijk te maken (afstemming met LPA, raamcontracten opmaken voor logistiek, sjabloon overeenkomsten, opmaak van een draaiboek, ...). |
| SL/WW/WWT | Nieuwe tijdelijke werkwijze communiceren aan de andere actoren (andere doortrekkersterreinen in Vlaanderen, kabinet provinciegouverneur, ...). |
| SL/BH | De nodige aanpassingen aan de codex doorvoeren. |
| SL/SD/FIN |
De nodige kredieten voorzien voor het operationeel maken van de tijdelijke opvang vanaf 1 januari 2017 (raamcontracten, juridische procedures, ...). |
|
SW/Ruimte SB/Ruimtebeheer |
In kaart brengen van geschikte locaties voor de tijdelijke opvang van rondtrekkenden. |