2016_CBS_03558 - Wijkwerking op maat - Opstart project - Goedkeuring

Samen werken in wijken

De stad Antwerpen staat voor grote uitdagingen. Stedelijke cijfers tonen een stad die volop in beweging is. Bevolkingsgroei,  toenemende diversiteit, vergroening, verhuisbewegingen, … hebben invloed op het (samen) leven. De stad verandert, maar niet overal even snel. Er zijn sterke onderlinge verschillen tussen wijken, onder meer op het vlak van demografie, socio-economisch, overlast en criminaliteit en subjectieve leefbaarheid. De “totaalbeelden” van noden en uitdagingen in wijken verschillen eveneens. 

Vandaag wordt vanuit de groep stad Antwerpen veel ingezet op wijken. Het wijkgerichte aanbod en de dienstverlening bestaan onder andere uit: buurtregie, buurttoezicht, wijkteams Lokale Politie, sociale centra, woonkantoren, Huizen van het Kind, schoolinstellingen, verenigingsleven, buurtsport, buurtsecretariaten, webpunten, culturele ontmoetingscentra, sorteerstraten, dienstencentra, groenonderhoud, … Ook de districten zijn belangrijke partners in wijken en zijn aanwezig op verschillende domeinen. Daarnaast lopen er via convenanten initiatieven met derden zoals opbouwwerk, hulpverlening, cultuur-, jeugd- en sportorganisaties, huisvestingsmaatschappijen, ...

De wijkgerichte inzet en samenwerking van diensten kent een grote variëteit (thema’s, doelgroepen, aansturing, bevoegdheden, reguliere werking, projecten, …). Goede voorbeelden zijn: Schipperskwartier, De Coninckplein, Spoor Oost, Park Spoor Noord, Blok 25 Linkeroever, stationsbuurt, … Deze lokale successen zijn onder andere ingegeven door een sense of urgency om gericht samen te werken. 

Wijkgerichte inspanningen van de groep stad Antwerpen zijn nog vaak beperkt gelinkt, ondanks maatschappelijke uitdagingen in de wijken. Er leeft een breed gedeelde wens om meer geïntegreerd samen te werken in wijken.

De bedrijfseenheid samen leven neemt het initiatief voor de opstart van het project Wijkwerking op maat, waarbij geïntegreerd wordt gewerkt in een aantal te selecteren wijken.

Meerwaarde:

• gezamenlijke prioritering  (thema’s, dossiers, gebieden, aanpak, …) en inzet partners (entiteiten, convenanten en anderen) aan de hand van wijkprioriteiten;
• snelsignalering en gerichte aanpak door nauwe afstemming centraal/decentraal, netwerkmanagement, opvolging evoluties, …;
• gestroomlijnde wijkcommunicatie (intern, extern) geeft richting, duidelijkheid met betrekking tot verwachtingen/resultaten en stimuleert initiatief;
• doorbraken in wijkdossiers (probleemaanpak, organisatorisch, …).

Selectie pilootwijken

Om de noden van wijken in kaart te brengen is door de studiedienst stadsobservatie, in samenwerking met de bedrijfseenheid samen leven, een cijfermatige verkennende analyse van de gelijkenissen en verschillen tussen de Antwerpse wijken uitgevoerd  (op basis van 33 indicatoren, gegroepeerd in vier domeinen: demografie, sociaal- economisch, overlast en criminaliteit, subjectief welbevinden). Hierbij is ook gekeken naar de ernst van fenomenen, mate van toename (evoluties) en de impact van fenomenen. 

Op basis van de analyse is door samen leven een longlist opgemaakt van de 20 slechtst scorende wijken. Een bijkomende analyse resulteerde in een shortlist met "kandidaat-aandachtswijken", die voldoen aan volgende criteria:

• grootte: minimum 5.000 inwoners;
• ernst van de fenomenen (problematieken-feiten);
• domeinoverschrijdend karakter;
• raakvlakken met beleidsdomeinen samen leven;
• dynamiek fenomenen (sterke groei).

Aangezien de verdere uitwerking van het project Wijkwerking op maat op termijn volledig zal samenlopen met de "Antwerp Children's Zone", het onderwijsproject dat leerachterstand bij kinderen in een wijkcontext wil wegwerken aan de hand van een integrale en aanklampende benadering, zal de studiedienst ook onderwijs-indicatoren in haar analyse opnemen.

Plan van aanpak

Het managementteam stelt aan het college voor om, onder regie van de bedrijfseenheid samen leven:

1. een stappenplan uit te werken voor het project Wijkwerking op maat;
2. een geïntegreerde aanpak uit te werken voor de geselecteerde aandachtswijken in samenwerking met alle bedrijfseenheden, het OCMW, de projectleiders van de Antwerp Children's Zone en andere stedelijke diensten en stakeholders;
3. voor elk van de pilootwijken een startrapport op te maken in samenwerking met alle bedrijfseenheden, het OCMW, de projectleiders van de Antwerp Children's Zone en andere stedelijke diensten en stakeholders:

• kwantitatieve en kwalitatieve analyse wijk;
• screening inzet diensten en samenwerking;
• opportuniteiten en risico’s in functie van wijkaanpak;

      4. op basis van het startrapport prioritaire thema’s te kiezen voor een geïntegreerde aanpak, het exacte actiegebied en een10-puntenplan in samenwerking met betrokken entiteiten en andere stakeholders.

Binnen het 10-puntenplan wordt ingezet op wederkerigheid en de rol die de buurt/buurtbewoners zelf kunnen spelen ("WIE-principe": Wederkerigheid, Informele netwerken en Eigen kracht). Het 10-puntenplan wordt ingeschreven in de huidige beleidsdoelstellingen.