2016_CBS_03180 - Scheldekaaien - Ruimtelijk Kader Centraal Deel - Goedkeuring

In 2005 keurde de Vlaamse regering het geactualiseerde Sigmaplan goed, waarin bepaald wordt dat de waterkering ter hoogte van Antwerpen van 8,35 meter TAW (Tweede Algemene Waterpassing) tot 9,25 meter TAW wordt opgehoogd om de stad in de toekomst te blijven beschermen tegen overstromingen.

Op 9 juli 2010 (jaarnummer 8556) keurde het college het Masterplan Scheldekaaien goed. Het Masterplan Scheldekaaien vormt het richtinggevend document voor alle uitvoeringsprojecten bij de heraanleg van de Scheldekaaien.

Het college keurde op 28 mei 2014, jaarnummer 5736, de parkeervisie Scheldekaaien en Gedempte Zuiderdokken goed. Het college keurde goed om parkeervoorzieningen ten noorden en ten zuiden van het Steenplein te realiseren. De Parking Kaaien Noord bevindt zich in de zoekzone tussen het Loodswezen en het Noorderterras. De Parking Kaaien Zuid bevindt zich in de zoekzone tussen het Steenplein de busparking en houdt rekening met de realisatie van een stedelijk plein, de restauratie van hangar 20-21 en een gepaste aanpak voor de archeologische resten in deze zone.

Het college besliste op 20 maart 2015, jaarnummer 2298, principieel goed te keuren dat de inrichting van het Steen als toeristisch onthaalcentrum en cruiseterminal verder wordt onderzocht. Het college gaf opdracht aan AG VESPA en de dienst ondernemen en stadsmarketing/visit Antwerpen om in het kader van de heraanleg van de Scheldekaaien samen met Waterwegen en Zeekanaal NV een mogelijke verplaatsing van de zeecruiseterminal en pontons voor riviercruises te onderzoeken door middel van een gezamenlijke studie en masterplan 'zee- en riviercruises'. Het college gaf opdracht aan de dienst stadsontwikkeling/mobiliteit om de oversteekbaarheid van de kaaien ter hoogte van de Suikerrui te onderzoeken.

De gemeenteraad keurde op 21 september 2015, jaarnummer 451, het “Ruimtelijk kader Loodswezen” goed.  

Het college keurde op 4 december 2015, jaarnummer 10051, het definitief ontwerp voor het deelgebied Sint-Andries en Zuid goed.  

De gemeenteraad besliste op 14 december 2015, jaarnummer 721, om de Vlaams Bouwmeester te mandateren om de opdracht voor de ontwikkeling van Het Steen tot een toeristisch onthaal en bezoekerscentrum op te nemen in de procedure van de Open Oproep dewelke zal worden uitgeschreven door de Vlaams Bouwmeester.

Het "Ruimtelijk Kader Centraal Deel Scheldekaaien" vormt een synthese en concretisering van het Masterplan Scheldekaaien specifiek toegepast op de zone tussen het Zuiderterras en het Noorderterras. Het dient als kader voor toekomstige concrete realisaties.

Het "Ruimtelijk Kader Centraal Deel Scheldekaaien" zal worden toegevoegd aan de projectdefinitie voor de opdracht voor de ontwikkeling van Het Steen tot een toeristisch onthaal en bezoekerscentrum. De toewijzing van deze opdracht verloopt via de Open Oproep van de Vlaams Bouwmeester. De eerste briefing voor de kandidaatontwerpers is gepland op 19 april 2016.

Dit "Ruimtelijk Kader" sluit aan in het noorden op het "Ruimtelijk Kader Loodswezensite", goedgekeurd door de gemeenteraad op 21 september 2015, jaarnummer 451, en in het zuiden op het definitief ontwerp Sint-Andries en Zuid, goedgekeurd door het college op 4 december 2015, jaarnummer 10051. Het is een sluitstuk waardoor, na goedkeuring, de volledige zone voor de historische binnenstad afgedekt zal zijn door uitvoeringsplannen of ruimtelijke kaders als concretisering van het Masterplan Scheldekaaien.

Het "Ruimtelijk Kader Centraal Deel Scheldekaaien" gaat uit van de volgende krachtlijnen:

Bebouwing en functies

• Behoud van de afdaken 20/21 en 22/23, de wandelterrassen noord en zuid en de paviljoen noorderterras en zuiderterras.
• Nieuwe bebouwing en aanpassingen aan bestaande gebouwen dienen qua schaal en voorkomen ondergeschikt zijn aan het gebouw of de constructies waar ze op aansluiten.
• De hangars worden als publiek toegankelijk afdak boven openbaar domein (pleinfunctie) behouden. Ze worden gerestaureerd en kunnen slechts beperkt aangepast worden, bijvoorbeeld in functie van een betere toegankelijkheid of daglichtoetreding.
• Eventuele nieuwbouwvolumes onder de afdaken kunnen volgens het box-in-a-box principe.
• Een  publieke invulling voor de gebouwen in functie van het behoud van het publieke karakter van de Scheldekaaien.
• De ontwikkeling van het Steen tot toeristisch onthaal en bezoekerscentrum.
• Het Maritiem park wordt geherlocaliseerd.

Archeologie

• Het nastreven van een minimale verstoring van het bodemarchief en een maximale vrijwaring van de archeologische relicten.

Nautisch

• Behoud van de aanmeermogelijkheden en onderzoek naar de verhoging van de capaciteit voor Zee-en riviercruises.
• Onderzoek om het aanmeren van Zeecruises in de nabije toekomst aan de kaaizone ter hoogte van het Noorderterras te organiseren, eventueel via een nieuw ponton.

Waterkering

• De verhoogde sigma-waterkering tot 9,25m TAW dient ononderbroken gerealiseerd te worden evenwijdig met de Schelde op ongeveer 10 meter achter de Blauwe Steen. Het kaaivlak komt daardoor grotendeels in ‘binnendijks’ gebied te liggen, en dus niet langer in overstromingsgebied.
• Dit kan door middel van een waterkering in de gebouwen (zowel nieuwe als bestaande gebouwen) of door middel van een vaste of mobiele waterkering in het openbaar domein.
• De ambitie om in dit deelgebied te werken met een ‘mobiele’ waterkering, tussen een vast drempelpeil van 7,80m TAW en de Sigmahoogte van 9m25 TAW, in functie van een verbeterde relatie tussen stad, kaaien en Schelde.

Openbaar Domein

• Behoud van het publiek karakter van de kaaien waarbij een verbeterd contact met het water nagestreefd wordt.
• Via een doorlopende wandeling langs het water (een 10m brede aanmeerstrook langs de Blauwe Steen), maar ook door een verbeterde oversteekbaarheid en het opheffen van barrières wordt het water dichter bij de stad gebracht. Bestaande en nieuwe pontons zijn extensies van het Steenplein en dus publiek toegankelijk.
• De publieke toegankelijkheid van de site dient niet enkel in langse richting langs het water, langs de stad en op de wandelterrassen, maar ook in dwarse richting (loodrecht op het water) vanuit de binnenstad te worden gegarandeerd.

Mobiliteit

• De principiële opbouw van het wegprofiel is conform het voor het deelgebied Sint-Andries en Zuid goedgekeurde definitieve ontwerp.
• De realisatie van Parking Kaaien Zuid in de zoekzone tussen het Steenplein en de busparking. Parkeren op het Steenplein verdwijnt.
• Het aantal toekomstige bovengrondse ontsluitingen van de kaaivlakte voor gemotoriseerd verkeer wordt beperkt omwille van de verkeersveiligheid.
• Specifieke aandacht naar de oversteekbaarheid voor langzaam verkeer van uit de binnenstad tot aan het water.
• Integratie van een bovenlokale fietsroute.
• Bediening van de zone door taxi's en touringcars in functie van de cruiseterminal en het toeristisch hart van de historische binnenstad.

Het ruimtelijk kader werd opgemaakt door AG VESPA in overleg met de dienst stadsbeheer/vastgoed, de dienst ondernemen en stadsmarketing/visit Antwerpen, de dienst stadsontwikkeling/onroerend erfgoed, de dienst cultuur, sport,  jeugd en onderwijs/ musea en erfgoed en de dienst stadsontwikkeling/mobiliteit.

Het werd voor advies voorgelegd aan de dienst stadsontwikkeling/team Stadsbouwmeester, de dienst stadsontwikkeling/ruimte, de dienst stadsontwikkeling/ontwerp en uitvoering, de dienst stadsontwikkeling/vergunningen en het het gemeentelijk autonoom parkeerbedrijf Antwerpen.