De infrastructuurwerken Linkeroever worden juridisch en planologisch mogelijk gemaakt door het GRUP “Oosterweelverbinding” (2006) en het GRUP “Oosterweelverbinding Wijziging” (2015). De geplande ingrepen maken niettemin geen deel uit van het Oosterweelproject zelf. De ingrepen op Linkeroever hebben hun eigen finaliteit en kunnen onafhankelijk van de Oosterweelverbinding gerealiseerd worden.
De kennisgeving voor deze project-MER liep van 1 juni 2015 tot en met 7 juli 2015. Op 3 juli 2015 (jaarnummer 05785) bracht het college advies uit op de kennisgeving project-MER infrastructuurwerken Linkeroever. Op 19 april 2016 werden de ontwerpdocumenten van project-MER Infrastructuurwerken Linkeroever ontvangen. Deze ontwerp project-MER ligt ter advies voor. De ontwerptekstbespreking gaat door op 3 mei 2016.
Het advies op het kennisgevingsdossier is het volgende:
Het stadsbestuur wenst haar appreciatie uit te drukken voor het grondige en omvattende onderzoek dat in het kader van deze MER-studie is uitgevoerd. Er werd rekening gehouden met de opmerkingen op de kennisgeving (collegebesluit 3 juli 2015 (jaarnummer 05785)). Er worden heldere en inzichtelijke conclusies geformuleerd en het synthesedocument is erg duidelijk.
1 Effecten en milderende maatregelen
Lokale bereikbaarheid en leefbaarheid Linkeroever
Uit de MER: "De knip van de Charles de Costerlaan (in de ontwikkelingsvariant met Oosterweel) zorgt voor een significante daling van de hoeveelheid verkeer dat via de Waaslandtunnel rijdt, maar die daling weegt niet op tegen de verkeerstoename die ten gevolge van de rerouting ontstaat op de N70, Blancefloerlaan en Halewijnlaan, alsook de (bestaande) sluiproute via Koning Astridlaan en Beatrijslaan. Deze rerouting zorgt er voor een daling van de doorstroming van het openbaar vervoer en van de verkeersleefbaarheid van Linkeroever, Burcht en Zwijndrecht."
De resultaten van het ontwikkelingsscenario met Oosterweelverbinding en knip Charles de Costerlaan zijn voor de lokale bereikbaarheid en leefbaarheid van Linkeroever zorgwekkend. Het stadsbestuur vraagt in dit stadium aandacht voor de uitwerking van een samenhangend en overtuigend pakket aan maatregelen en daarvoor niet te wachten op de resultaten van de project-MER Oosterweelverbinding. Deze maatregelen moeten gefaseerd kunnen uitgerold worden opdat de lokale bereikbaarheid en leefbaarheid in alle fasen van zowel de infrastructuurwerken Linkeroever als Oosterweelverbinding gegarandeerd blijven en zelfs verbeteren ten opzichte van de huidige situatie (conform de vooropgestelde doelstellingen).
Het stadsbestuur vraagt als proactieve maatregel in functie van de grotere verkeersdruk die op de assen Blancefloerlaan, Halewijnlaan en Beatrijslaan wordt verwacht (vanaf de knip Charles de Costerlaan) een herinrichting in functie van verkeersveiligheid, voorafgaand aan de knip van de Charles de Costerlaan, met onder andere: vrijliggende fietspaden, kruispuntherinrichting, beveiligde oversteken… .
Kruispunt Blancefloerlaan – parallelweg – veiligheid fietsers
Uit de MER: “In de basisvariant is er op de bestaande fietsroutes via Blancefloerlaan en N70 en via de Pastoor Coplaan daarentegen een significante daling van de veiligheid te verwachten. De nood aan veilige fietsvoorzieningen wordt niet weggenomen en op de aansluitpunten met de nieuwe parallelweg worden ernstige risico’s op aanrijding van fietsers ten gevolge van afslaande auto’s verwacht.”
Als dwingende maatregel op niveau van het ontwerp moet er “beveiliging kruising fietspaden Blancefloerlaan met aansluitpunten parallelweg” worden voorzien. Het stadsbestuur vraagt zich af op welke manier dit kan bewerkstelligd worden. De impact van deze maatregel op het ontwerp van het parkeergebouw moet mee bekeken worden gezien de beperkte ruimte aan de zuidzijde van de Blancefloerlaan.
Fasering geluidsmaatregelen
Uit de MER: “Er wordt zoveel mogelijk getracht binnen de fasering van het project de geluidsbermen/-schermen zo gunstig mogelijk in te plannen met het oog op geluidsafscherming naar de omwonenden toe om de geluidsimpact te beperken.”
Qua leefbaarheid wil de stad Antwerpen meegeven dat Linkeroever vandaag al moet kampen met geluidsoverlast. Er dient gezocht te worden naar maatregelen om vanaf dag 1 de situatie te verbeteren ook tijdens en na de aanlegfase die 4,5 jaar zal duren. Het moet verder verduidelijkt worden wanneer, waar en hoe de omwonenden worden afgeschermd van de geluidshinder.
Het stadsbestuur vraagt om de oefening te doen waar en hoe het bouwen van geluidsschermen en -bermen naar voren kan worden getrokken in de uitvoeringsfasering van de voorziene werken en maximaal in te zetten op natuurlijke schermen (bermen/wallen/groene wanden) eerder dan raamschermen.
Klimaatverandering
Wat betreft Ecologie / Grondwater & Bodem / Oppervlaktewater wenst het stadsbestuur te herhalen dat het noodzakelijk is om rekening te houden met de impact van de klimaatverandering. Ook het richtlijnenboek voor MER vraagt dat binnen een MER, zeker bij grote infrastructuurwerken met aanzienlijk ruimtebeslag, er de nodige aandacht wordt gegeven aan de impact van de klimaatverandering op het watersysteem. Op Linkeroever zijn er geen eerste orde waterlopen, maar is adaptatie ook belangrijk op vlak van hemelwaterafvoer, verdroging… . De stad Antwerpen heeft zelf een neerslagmodellering laten opmaken die input levert voor berekeningen van piekafvoer van water (in de toekomst en volgens verschillende klimaatscenario’s).
Fauna, flora en landschap
Er zijn heel wat maatregelen opgenomen die een positieve impact hebben op de continuïteit van de open ruimte-corridor “Sint-Annabos / Middenvijver / Banaan / Burchtseweel”. Een kwalitatieve verbinding ter hoogte van de Kennedytunnel zowel ecologisch als recreatief ontbreekt nog. Het stadsbestuur vraagt aandacht om deze zuidelijke verbinding beter uit te werken.
Werfzones
Bij de beschrijving van de werfzones is het onduidelijk hoe de hinder door lawaai, stof, modder … zal beperkt worden naar de omwonenden. Het stadsbestuur vraagt een gedetailleerde aanpak toe te voegen om te garanderen dat de hinder gemilderd wordt. Daarbij is het van belang dat de werfzones en de werfroutes voor zwaar transport geen nieuwe barrières worden voor de lokale verplaatsingen. Alle oversteken van werfroutes met lokale wegen en fiets- en wandelpaden moeten worden beveiligd.
Het stadsbestuur vraagt om aandacht te hebben voor de bestaande sportinfrastructuur grenzend aan de werfzone het Zand en extra maatregelen op te nemen naar hinder, stof, modder en ontsluiting inclusief het voorzien van parkeervoorzieningen (volgens huidige aantallen) in alle fasen van de werken.
De werfzone Knoop E17-Kennedytunnel grenst aan het woongebied (Regatta) en de bedrijvenzone Katwilgweg. Het stadsbestuur vraagt of een snellere inrichting als groene buffer mogelijk is.
Overslaginfrastructuur voor het grondverzet
Er worden vier (4) locaties weerhouden waarvan drie (3) met een grote impact op Linkeroever, vooral wat betreft routes naar en van de werfzones. Voor de twee (2) locaties ter hoogte van het Sint-Annabos en het Esmoreitpark loopt één van de mogelijke routes voor zwaar verkeer (dumpers) doorheen de woonwijk langs de August Vermeylenlaan. Het stadsbestuur vraagt om deze route als mogelijkheid te schrappen wegens de te zware impact op de woonwijk.
Voor de locatie ter hoogte van de Kennedytunnel worden twee (2) routes voor zwaar verkeer weerhouden. Het stadsbestuur maakt voorbehoud bij de route tussen het Galgenweel en de Kennedytunnel. De stad Antwerpen wenst hier de recreatie rond het Galgenweel mogelijk te houden en het fietspad en de Finse looppiste te behouden wat moeilijk compatibel lijkt met een route voor werftransport.
2 Alternatieven
Snelheidsregime E17 en E34
Een snelheidsverlaging tot 100 km/u op E17/E34 binnen het studiegebied (ten oosten van de knooppunten Kruibeke en Waaslandhaven-oost) wordt als voorkeursvariant weerhouden en als milderende maatregel voor verschillende disciplines (waaronder lucht, geluid en mens-gezondheid) aanbevolen. Het stadsbestuur heeft een voorkeur voor deze variant.
Compactere noordelijke knoop
De uitvoering van een compactere noordelijke knoop wordt als voorkeursvariant weerhouden. Het stadsbestuur heeft een voorkeur voor deze variant.
Insleuving en overkapping van E17 en E34
Deze varianten scoren op een aantal vlakken positief en op andere negatief. Ze worden als redelijk alternatief weerhouden (niet als voorkeurvariant). Het stadsbestuur kijkt uit naar het onderzoek over leefbaarheidsprojecten in de ringzone parallel aan dit project waar dit verder wordt meegenomen.
Ringland-concept op R1 tussen zuidelijke knoop en Kennedytunnel
Voor dit alternatief wordt ruimtelijk en qua leefbaarheid geen significant verschil vastgesteld, maar het wordt negatiever qua mobiliteit beoordeeld. Het stadsbestuur stelt zich dan ook vragen bij dit alternatief en beschouwt het als niet wenselijk vanwege de negatieve mobiliteitsimpact.
Vervroegd supprimeren Charles De Costerlaan
Dit alternatief wordt als globaal negatiever dan de basisvariant beoordeeld. Deze variant is voor het stadsbestuur niet wenselijk. Het knippen van de Charles de Costerlaan is absoluut te vermijden zolang de Oosterweelverbinding niet gerealiseerd is.
Geen park and ride (P&R)
Dit alternatief zonder P&R en met een Hollands complex ter hoogte van de Blancefloerlaan wordt als globaal negatiever dan de basisvariant beoordeeld. Deze variant is voor het stadsbestuur niet wenselijk. De P&R is bovendien als milderende maatregel opgelegd vanuit het plan-MER en het GRUP Oosterweelverbinding wijziging.
Uitvoeringsbesluit van de Vlaamse Regering houdende vaststelling van de categorieën van projecten onderworpen aan milieueffectrapportage (10 december 2004).
Uitvoeringsbesluit van de Vlaamse Regering betreffende de dossiersamenstelling van de aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning (28 mei 2004).
Het college beslist het gecoördineerd stedelijk advies op de ontwerp project-MER Infrastructuurwerken Linkeroever goed te keuren en te bezorgen aan de dienst MER.