2016_CBS_02630 - Antwerp Children's Zone - Ontwikkeling. Principebesluit - Goedkeuring

IKA-light om voldoende middelen op de budgetplaats te voorzien, is in verwerking

Volgens artikel 43 §2, 3° van het Gemeentedecreet is de gemeenteraad bevoegd voor het vaststellen van het meerjarenplan en de aanpassingen ervan, het budget en de budgetwijzigingen, de jaarrekeningen en de geconsolideerde jaarrekening.

Volgens artikel 16, 6° van het Besluit van de Vlaamse Regering betreffende de beleids- en beheerscyclus van de gemeenten, de provincies en de openbare centra voor maatschappelijk welzijn bevat de beleidsnota van het budget de lijst met nominatief toegekende subsidies.

Op het vast bureau van de Antwerpse onderwijsraad van 22 maart 2016 wordt het voorstel "Antwerp Chidren's Zone" besproken.

De problematiek van een grootstad is verschillend van deze van andere steden en gemeenten in Vlaanderen. De (jeugd) werkloosheid, ongekwalificeerde uitstroom, de kansarmoede, … liggen in de stad Antwerpen significant hoger dan in de rest van Vlaanderen.

Bijvoorbeeld:

• de ongekwalificeerde uitstroom ligt met 24,6% ruim dubbel zo hoog als gemiddeld in Vlaanderen (11,4%);
• de onderwijskansarmoede (OKI) ligt eveneens meer dan dubbel zo hoog als gemiddeld in Vlaanderen: 2,09 tegenover 0,85 (basisonderwijs, op een schaal van 0 (geen kansarmoede) tot 4 (extreme kansarmoede). Voor het secundair onderwijs: 1,86 tegenover 0,87.

Daarbovenop stellen we vast dat binnen de hoge gemiddelde Antwerpse cijfers, nog een grote variatie bestaat per wijk. Bepaalde wijken scoren lager dan het Antwerpse gemiddelde, bepaalde wijken scoren aanzienlijk hoger. Het percentage indicatorleerlingen (SES) in het basisonderwijs bijvoorbeeld is in Antwerpen gemiddeld 59,6%. In de wijk Stuivenberg is dit 82,4%, op de Luchtbal 87,4%, op het Kiel 83,6%, in wijk Leugenberg is dit 23%. Het percentage leerlingen voltijds secundair onderwijs met twee of meer jaar schoolse vertraging is in Antwerpen gemiddeld 15,8%. In de wijk Stuivenberg is dit 22,9%, op de Luchtbal 23,5%, op het Kiel 22,5%, in wijk Leugenberg is dit 8,7%. 

Rotterdam wordt met dezelfde problematieken geconfronteerd in de wijken van Rotterdam-Zuid. In 2012 startten zij met de Rotterdam Children’s Zone, als onderdeel van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid, en geïnspireerd door de Harlem Children’s Zone.

Rotterdam Children’s Zone is een wijkgerichte, integrale aanpak om leerachterstanden bij kinderen en jongeren tegen te gaan en hen alle kansen te bieden op een succesvolle toekomst. Het betreft een samenwerking tussen scholen, welzijn, vrijetijd, bedrijfsleven, overheid en andere betrokkenen in de wijk. Er wordt samen gewerkt aan een succesvolle toekomst (met andere woorden een baan of vervolgopleiding) voor alle kinderen tussen 0 en 18 jaar aan de hand van een doorgaande leerlijn. Via deze samenwerking worden de leefwerelden van een kind – thuis, school en daarbuiten – dusdanig ondersteund dat het kind maximaal kan presteren. Het kind staat centraal.

Rotterdam Children’s Zone combineert acties op verschillende domeinen:

• De school: Children’s Zone zet in op excellent onderwijs met onder andere een uitbreiding van de leertijd, versterking van leraren en directies, en samenwerking tussen scholen.
• De thuissituatie, het gezin: integrale ondersteuning van het gezin door wijkteams (opvoeding, huishouden, financiën, werk, wonen, …) en het verbeteren van de thuissituatie van het kind.
• De wijk: Children’s Zone wil een veilige en uitdagende leeromgeving creëren, met aandacht voor buitenschools leren via een integrale wijkprogrammering. 

Ondanks de beleidsmatige en budgettaire inspanningen, op Vlaams en Antwerps niveau, zien we op het vlak van ongekwalificeerde uitstroom in Antwerpen een stagnatie van de te hoge schooluitval. Kinderen uit een gezin met een lage sociaal-economische status (SES) lopen nog steeds meer risico op een minder succesvolle schoolloopbaan.

Als stad leggen we ons niet neer bij de fataliteit van afkomst of gezinssituatie voor de toekomst van onze jongeren. We zijn verplicht om na te gaan of we als stad beleidsmatig nog een extra inspanning kunnen leveren.

Aangezien de problematiek vergelijkbaar is met die van Rotterdam-Zuid en zich sterker stelt in bepaalde wijken, kan de wijkgerichte en integrale aanpak van Children’s Zone een antwoord bieden. 

De stad Antwerpen wenst in 2017 een Antwerp Children’s Zone op te starten. Op die manier wil ze nog deze legislatuur een kentering in gang zetten in één of meerdere wijken. Op lange termijn moet dit ertoe leiden dat de leerlingen in de geselecteerde wijken even goed presteren als elders in de stad Antwerpen, de ongekwalificeerde uitstroom daalt en de doorstroom naar het hoger onderwijs of de arbeidsmarkt stijgt.

De opstart wordt in 2016 grondig voorbereid. In de eerste fase -2016- worden de mogelijkheden van het concept Children's Zone onderzocht en getoetst aan de Antwerpse context.  De resultaten zullen eind december 2016 worden voorgelegd aan het college op basis waarvan de verdere voorgang kan beslist worden.

Het concept van Rotterdam-Zuid krijgt een vertaling naar de Antwerpse context. Ook de aanpak van de Harlem Children’s Zone wordt meegenomen.

In het voortraject wordt ook het meten van de vooruitgang meegenomen. Antwerp Children’s Zone is een innovatieve aanpak. Ondanks bewezen doeltreffendheid in Harlem, is ook een goede opvolging van de resultaten in Antwerpen van groot belang. In functie daarvan krijgt het monitoren van de effecten een expliciete plaats in de uitrol van het project.

Op basis van objectieve cijfers bepaalt de stad in welke wijk(en) de stad een Children’s Zone zal realiseren. Een theoretische, juridisch-technische en financiële studie maakt de eerste vertaling van het concept Children’s Zone, rekening houdende met de Antwerpse en Vlaamse context, good practices van de Children’s Zones in Rotterdam en Harlem, en met relevante wetenschappelijke inzichten.

In het najaar van 2016 wordt vervolgens de concrete inhoud van Antwerp Children’s Zone bepaald, op basis van een participatief traject met alle betrokken stedelijke diensten en de stakeholders.

Op het vlak van onderwijs zullen enkele nieuwe acties ondernomen worden, zoals bijvoorbeeld de leertijduitbreiding en ondersteuning van leerkrachten en directies. De stad Antwerepn gaat evenwel niet voorbij aan de waardevolle huidige initiatieven van het Antwerpse en Vlaamse onderwijsbeleid. We bekijken hoe we die maximaal effectief kunnen inzetten in functie van Antwerp Children’s Zone.

In samenwerking met alle betrokken actoren wordt onderzocht hoe de samenwerking tussen scholen en de welzijnssector vorm kan krijgen in de geselecteerde wijken.