| Datum | Jaarnummer |
Omschrijving |
| 18 december 2015 | 10653 | Het college gunt de studieopdracht voor de uitwerking van de passerelle Schijnpoort aan THV RoTS |
Door de realisatie van de Oosterweelverbinding verdwijnt het viaduct van Merksem en wordt de Ring vervangen door een verdiepte constructie. Ter plaatse van de zone Schijnpoort krijgt de omgeving ruimtelijk een sterke opwaardering door deze verdiepte ligging. Hiertoe heeft THV RoTS een stedenbouwkundig concept op dit gebied ontwikkeld. Een belangrijk onderdeel van dit concept is de fietsbrug en passerelle. Tijdens de werken moet deze ongelijkvloerse verbinding tussen Spoor Oost en de site van het Sportpaleis voor langzaam verkeer gegarandeerd blijven, zonder de doorstroming op de Schijnpoortweg en de Noordersingel bijkomend te hinderen.
Dit stedenbouwkundig concept bestaat uit verschillende onderdelen. De delen van de fietsbrug, waarbij het Ringfietspad ongelijkvloers met de Schijnpoortweg kruist richting IJzerlaanfietsbrug, zijn ten laste van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM).
De delen van de passerelle, een ongelijkvloerse kruising voor fietsers en voetgangers over de Noordersingel en de Schijnpoortweg tussen Spoor Oost en de site Sportpaleis, zijn ten laste van de stad Antwerpen.
Op 18 december 2015 gunde het college de studieopdracht voor de verdere uitwerking van de passerelle Schijnpoort aan THV RoTS.
Het stedenbouwkundig concept werd verder uitgewerkt tot een voorontwerp. Het voorontwerp voor de passerelle Schijnpoort wordt ter goedkeuring voorgelegd aan het college.
De hoofdprincipes van het stedenbouwkundig concept voor de fietsbrug en passerelle zijn:
Dit stedenbouwkundig concept is ingepast in het voorontwerp wegenis Schijnpoortweg zoals goedgekeurd op de Gemeentelijke Begeleidingscommissie (GBC) van 19 mei 2015. Dit voorontwerp wegenis met stedenbouwkundig concept van fietsbrug en passerelle is eveneens besproken op het coördinatieoverleg openbaar domein (COD) van 11 mei 2015 en op de welstandscommissie (WSC) van 5 juni 2015. In functie van het verdere architecturaal ontwerp van de fietsbrug en passerelle zijn optimalisaties uitgevoerd aan het voorontwerp wegenis en het stedenbouwkundige concept van fietsbrug en passerelle. Het geoptimaliseerde wegenisontwerp en het uitgewerkte voorontwerp van de fietsbrug en passerelle zijn ter advies voorgelegd aan de COD op 14 maart 2016 en aan de WSC op 13 mei 2016 en goedgekeurd op de GBC van 15 maart 2016.
In de architecturale uitwerking is gezocht naar meer eenvoud, eenheid en overeenkomsten tussen de fietsbrug en passerelle, daar waar ze in het stedenbouwkundig concept meer onderscheidend waren van elkaar. Er is geopteerd voor één integrale vormgeving van het stedelijk netwerk voor langzaam verkeer. Het architecturale concept van de fietsbrug en passerelle gaat uit van een verbindende stedelijke brug in één gebaar, waarbij de fietsbrug een duidelijke autonome verbindende functie heeft op de hoofdroute voor fietsers. De passerelle is een verbinding op voetgangersniveau en creëert een stedelijke plek: de passerelle vormt zowel een verbinding boven het maaiveld als een beschutte plek op de stedelijke strip. In het ontwerp is getracht een ‘droogloop’ te realiseren op de stedelijke strip en aan de oversteekplaatsen van de rijweg. De oversteekplaatsen voor het langzaam verkeer werden dan ook in die zin aangepast in het wegenisontwerp.
Fietsbrug
Er is uitgegaan van een doortrekking van het bestaande Ringfietspad tot aan de nieuwe fietsbrug IJzerlaan. Ter plaatse van de Schijnpoortweg krijgt het Ringfietspad als hoofdroute een ongelijkvloerse kruising. Fietsers komende van het zuiden (vanuit park ’t Schijntje) kunnen bovengronds de verkeersas Schijnpoortweg dwarsen. Fietsers ‘landen’ vervolgens via een fietskrul op de stedelijke strip aan de zijde van het Sportpaleis/Lotto Arena en hebben daar de keuze om ofwel door te rijden richting de fietsbrug IJzerlaan via het nieuw te realiseren fietspad tussen Sportpaleis/Lotto Arena en de verdiepte Rin, ofwel om aan te sluiten op het functionele fietspad Schijnpoortweg/Theunisbrug. De fietsbrug wordt ingericht als een verbinding voor in hoofdzaak fietsers, waarbij voetgangers te gast zijn op de brug. Aangezien de fietsbrug onderdeel zal uitmaken van het traject van een (non-stop)hoofdroute wordt de breedte van de fietsbrug gebaseerd op de breedte van een (non-stop)hoofdroute plus de schrikzone/bufferzone naast een vaste wand; zijnde 3,00 m + 2 x 0,85 m. Dit resulteert in een nettobreedte van 4,70 m. Deze breedte is gelijk aan de breedte van de fietsbrug IJzerlaan.
Passerelle
De passerelle maakt de ongelijkvloerse verbinding voor voetgangers tussen de nieuwe evenementenparking op Spoor Oost en Sportpaleis/Lotto Arena. Voetgangers kunnen dus veilig (zonder de rijweg te kruisen) de verbinding maken over Noordersingel en Schijnpoortweg. De passerelle sluit met een helling aan op (het ten opzichte van de omliggende wegenis hoger gelegen) Spoor Oost. Op de stedelijke strip (evenwijdig aan de Schijnpoortweg) kunnen voetgangers via twee verschillende trappen naar het maaiveld afzakken en zo ofwel Sportpaleis/Lotto Arena bereiken ofwel richting Slachthuislaan wandelen. De passerelle sluit eveneens aan op de fietskrul, en is daardoor bruikbaar voor fietsers. De passerelle heeft een breedte van 6,00 m op het segment vanaf Spoor Oost tot aan de stedelijke strip. Deze breedte voldoet aan de breedte nodig voor de grote voetgangersstroom van/naar de Sportpaleissite. De breedte van de passerelle op de stedelijke strip is 7,00 m. Aan het uiteinde van de passerelle aan Sportpaleis/Lotto Arena is een trappenpartij voorzien die de verbinding maakt tussen het maaiveld en het niveau +1. De trap splitst op in twee delen met voldoende breedte om de stroom aan voetgangers op te vangen. Onder de trappenpartij kan een fietsenstalling (50 tot 100 plaatsen) gerealiseerd worden in functie van de omgeving of overstap op het openbaar vervoer.
Materialen en kleuren
De brug wordt in staal uitgevoerd, waarbij de buitenzijde in verkeerswit (RAL 9016) wordt geschilderd en de binnenzijde (zichtbaar vanop de fietsbrug en passerelle) in witgrijs (RAL 7047) is voorzien. De brugpijlers van de fietsbrug en passerelle worden onderscheidend in een donker verkeersgrijs (RAL 7043) geschilderd. Dit heeft het optisch effect dat de fietsbrug en passerelle ‘zweven’ boven het maaiveld, waardoor de constructie minder zwaar oogt. Het rijdek van de fietsbrug en het loopdek van de passerelle krijgen een epoxycoating, de fietsbrug in rood en de passerelle in grijs. Beide zijn ingestrooid tegen het slipgevaar.
Ontwerp wegenis Schijnpoort
Het ontwerp van de wegenis Schijnpoort – Bisschoppenhoflaan – Verbindingsweg – Noordersingel gaat uit van de realisatie van de Oosterweelverbinding met een verdiepte ligging van de Ring in dit segment, een Hollandse aansluiting voor het aansluitingscomplex Schijnpoort met enerzijds een aantakking op de Noordersingel en anderzijds een aansluiting op de Schijnpoortweg via een nieuwe verbindingsweg over het huidige (parkeer)terrein Ten Eeckhove. De optimalisatie van het wegenisontwerp houdt onder andere, in functie van de fietsbrug en passerelle, in:
De oversteekplaatsen voor voetgangers worden gekoppeld aan de ligging van de fietsbrug en passerelle. Er ontstaat hierdoor een ‘droogloop’ voor voetgangers aan de Noordersingel, de Schijnpoortweg en de Verbindingsweg. De breedte van de zebrapaden wordt gekoppeld aan de breedte van de constructie, dus 6,00 m op de Noordersingel en 4,70 m op de Schijnpoortweg en de Verbindingsweg.
Doordat een bijkomende verbinding op niveau +1 is voorzien, is de breedte van de zebrapaden op enkele plaatsen versmald ten opzichte van de aanvankelijk berekende voetgangersintensiteiten van/naar de Sportpaleissite.
• Oversteek Schijnpoortweg langs de Noordersingel naar de Slachthuislaan: breedte versmald van 6,00 m naar 4,00 m.
• Oversteek Noordersingel onder de passerelle wordt ruimtelijk even breed als de passerelle (8,00 m) en ligt volledig uitgelijnd onder de constructie.
• Oversteek Schijnpoortweg onder de fietsbrug (zijde Bisschoppenhoflaan) en oversteek Verbindingsweg: breedte zebrapad wordt ruimtelijk aangepast aan de breedte van de fietsbrug, inclusief dragers (6,70 m) en ligt uitgelijnd volledig onder de constructie.
In het ontwerp van de fietsbrug en passerelle worden de verkeersregelinstallaties voor de betreffende wegtakken verbindingsweg, Schijnpoortweg richting Deurne en Noordersingel richting Slachthuislaan opgehangen aan de fietsbrug en passerelle, waardoor er ruimtelijk een geïntegreerd verhaal ontstaat. Om een optimaal zicht te hebben vanop de verschillende rijstroken, zijn de stopstrepen tot 5,00 m voor de constructie verplaatst (conform het Vademecum Veilige wegen kruispunten).
De inplanting van de pijlers van de passerelle wordt volledig bepaald door de ondergrondse constructies in relatie tot de ideale overspanning van de constructie en een te vrijwaren zone van Aquafin voor toekomstige inrichtingen. Hierdoor is het noodzakelijk het ontwerp van het fietspad en voetpad in deze zone af te stemmen op de inplanting van de pijlers. Het principe van een vrijliggend fietspad in een groenstrook blijft behouden.
De middengeleider op beide bypassen is verlengd naar het zuiden (in functie van het verplaatsen van de stopstrepen), waardoor een veilige oversteekplaats (opstelruimte) kan gegarandeerd worden voor het langzaam verkeer. De voetgangerszone zal ook beveiligd worden door een niet overrijdbare betonnen constructie (nog in detail te ontwerpen, geen prefab).
Ter plaatse van de verschillende oversteekplaatsen zijn voorzieningen aangebracht voor blinden en slechtzienden. Deze worden nog verder afgestemd met de betrokken diensten van de stad Antwerpen en de Vlaamse Overheid. Gezien de context (ontbreken gevellijnen, functies, complexe verkeersstructuur) is een standaardinvulling niet mogelijk. De richtlijnen zoals opgenomen in het Vademecum voor toegankelijkheid en het draaiboek ‘Inrichting openbaar domein’ van de stad Antwerpen zijn hierin gevolgd.
Fase 1
Fase 1 gaat van start voor de hoofdwerken Oosterweelverbinding en heeft als doel een verbinding te maken van Spoor Oost richting Sportpaleis/Lotto Arena, als minder hindermaatregel. De verbinding wordt gemaakt vanaf Spoor Oost over de Noordersingel tot aan de bocht om de Schijnpoortweg te dwarsen. Deze verbinding kan al in zijn definitieve vorm gerealiseerd worden. Over de Schijnpoortweg tot aan de stedelijke strip komt een tijdelijke verbinding. Deze verbinding kan slechts met een tijdelijke constructie gemaakt worden omdat de ondergrond op deze locatie het niet toelaat om de pijlers van de passerelle te plaatsen in zijn definitieve vorm. Daarvoor moet eerst een leidingenkoker worden gerealiseerd, waarna de ondergrond kan worden vrijgemaakt, wat deel is van de hoofdwerken Oosterweelverbinding. Tijdens de eerste fase wordt een verbinding gemaakt waarbij voetgangers de Noordersingel en de Schijnpoortweg kunnen oversteken en via een tijdelijke trapconstructie naar het maaiveld kunnen. Tijdens de hoofdwerken wordt een verbinding langs de werf naar Sportpaleis/Lotto Arena over het maaiveld gemaakt.
Fase 2
Fase 2 wordt uitgevoerd tijdens de hoofdwerken Oosterweelverbinding, na realisatie van de verdiepte Ring. Deze fase kan niet eerder in tijd uitgevoerd worden omdat de werken aan de Ring een te grote impact hebben waardoor de veiligheid van de gebruikers niet gegarandeerd kan worden en schade aan een eventuele fietsbrug bijna niet te vermijden is. De tijdelijke verbinding van fase 1 wordt definitief gemaakt en het vervolg van de passerelle op de stedelijke strip en de fietsbrug worden uitgevoerd, waarna de volledige fietsbrug en passerelle gebruikt kunnen worden.
De te behouden bomen krijgen bij voorkeur aangepaste boomspiegels voor een optimale groei en bijzondere zorg tijdens de uitvoering van de werken.
De traptreden en de keermuur worden best strakker ontworpen zonder restruimte.
De palen voor de openbare verlichting moeten afgestemd worden op deze van de Theunisbrug. De voorkeur van het coördinatieoverleg gaat uit naar standaardmateriaal wat de voetpaden betreft en een doortrekking onder de passerelle (uniformiteit).
Het coördinatieoverleg vraagt om zo snel mogelijk uit te klaren of fietsoversteken in dubbele richting meegenomen zijn in het ontwerp en de doorrekening en zij conflictvrij zijn op de kruispunten. De blindengeleiding moet gecontroleerd worden.
Omwille van het uitzonderlijk gebruik en de torsies is het aangewezen de toegangsweg naar het gebouwtje (tractiestation) uit te voeren in verhard gras.
- Duidelijker onderscheid tussen fietsers en voetgangers
- Opportuniteiten van masterplan slachthuissite onderzoeken
- conflicten tussen voetgangers en fietsers vermijden; 2 stromen niet vermengen (ofwel adequaat leesbaar maken/ dimensioneren)
- materialisatie: inzetten ifv eenheid en leesbaarheid
- aparte behandeling van verschillende structuren: ok
- aandacht voor de aansluiting tussen massieve (helling) en lichte structuren (fietsbrug Schijnpark)
De commissie beseft dat er in deze complexe materie al veel werk verricht is en dat er nog een aantal belangrijke beslissingen moeten genomen worden rond onder meer het gebruik van de vrije bedding en de fietspaden. Als tramstad wenst Antwerpen optimaal in te zetten op vrije groene trambeddingen. Mogelijke calamiteiten bij het op- en afrijden van de bus, op een eventuele gemengde bedding, moeten extra onderzocht worden. Dit geldt tevens voor het linksaf kruisen van de bedding. De verkeerslichteninstallaties moeten hierop afgestemd worden.
De stad is voorstander van dubbelrichtingsfietspaden, waarbij de continuïteit van 3 m breedte een noodzaak is. De opstelruimtes voor fietsers en voetgangers kunnen én moeten geoptimaliseerd worden zonder een te grote impact op het ontwerp. De inrichting en werking van de drop-off zone moeten verder geoptimaliseerd worden, waarbij verkeersopstoppingen op de kruispunten vermeden worden.
Naar het voorontwerp toe moet zeker rekening gehouden worden met de intentie van het stadsbestuur om de rijrichting van de Van Der Delfstraat te wijzigen in functie van het weren van sluip- , zoek- en parkeerverkeer in de wijk Kronenburg. Mogelijk dringt een wijziging van het profiel zich op.
Voorlopig sluiten de ontwerpen van andere projecten in de onmiddellijke omgeving nog niet op elkaar aan. Zo is een heraanleg van het kruispunt Singel – Schijnpoortweg noch opgenomen in de heraanleg van de Singel noch in deze van de Schijnpoortweg. Ook de parking naast het Sportpaleis, een deel Schijnpoortweg (tussen Sportpaleis en aanlanding van de Theunisbrug) en het Raoul Grégoirplein zijn missing links die nog nopen tot uitwerking en aanvulling op dit plan.
De voorkeur van de commissie gaat uit naar een aantal gelijkvormige architecturen, waarbij moet onderzocht worden hoe de passerelle, ook vanuit Spoor Oost, beter kan aansluiten op de site van Lotto Arena en Sportpaleis. Transparantie en toegankelijkheid, ook voor de ruimte rond Lotto Arena en Sportpaleis, zijn belangrijke voorwaarden. De aansluiting op of het uitlopen op de nieuwe pre-metrotoegang is nog te optimaliseren. Gemengd verkeer bovenop de passerelle geniet de voorkeur.
De opmerkingen van de projectgroepen, die niet in detail besproken zijn in de commissie, worden als bijlage bij dit verslag gevoegd. De commissie stelt dat het project uitgewerkt is op conceptniveau en vraagt om, naar het voorontwerp toe, een tussenstap te kunnen adviseren.
Het college keurt het voorontwerp voor de passerelle Schijnpoort goed.
Het college geeft opdracht aan:
| dienst | taak |
| SW/MOB/Infrastructuur & Projectregie | het uitwerken van dit voorontwerp voor de passerelle Schijnpoort tot een definitief ontwerp |