Op 1 september 2009 trad het Decreet Grond- en Pandenbeleid in voege. Dit decreet verplicht gemeenten om een sociaal woonaanbod te realiseren tegen 2020. Dit sociaal woonaanbod wordt het bindend sociaal objectief (BSO) genoemd en is samengesteld uit een objectief voor sociale huurwoningen, voor sociale koopwoningen en voor sociale kavels.
De stad Antwerpen kreeg in 2009 enkel een bindend sociaal objectief opgelegd voor sociale koopwoningen en kavels, gezien het percentage sociale huurwoningen in Antwerpen hoger lag dan 9%. Om bijkomende sociale huurwoningen te kunnen realiseren, sloot de stad een sociale woonbeleidsconvenant af voor de periode 2014-2016. Deze convenant loopt eind 2016 af. Volgens de laatste voortgangstoets in 2016 telt Antwerpen nog steeds meer dan 9% sociale huurwoningen. Als gevolg hiervan moet de stad Antwerpen opnieuw een sociale woonbeleidsconvenant afsluiten indien zij nog bijkomende sociale huurwoningen wil blijven realiseren.
Op 12 juli 2016 vroeg het agentschap Wonen-Vlaanderen de stad Antwerpen om haar intenties rond het afsluiten van een woonbeleidsconvenant kenbaar te maken en, bij bevestiging, een actuele lijst van de geplande sociale huurprojecten door te sturen.
In het bestuursakkoord van de stad Antwerpen wordt aangegeven dat de stad haar aandeel sociale huurwoningen constant wenst te houden, om zo boven het aandeel te blijven dat de Vlaamse overheid oplegt.
Om dit percentage op peil te kunnen houden, moet er ingezet worden op de realisatie van bijkomende sociale huurwoningen. Dit enerzijds omdat de verwachte stijging van het aantal inwoners en bijgevolg huishoudens in de toekomst het aandeel sociale woningen in de stad zal doen dalen. Anderzijds wil de stad ook volop inzetten op de renovatie van het sociaal woonpatrimonium. Bij renovatieprojecten wordt er echter vaak geopteerd om het aantal sociale wooneenheden te reduceren, waarbij wooneenheden ondermeer worden samengevoegd met oog op meer comfort voor de huurders. De voorziene renovatie en de daarmee samenhangende reductie van het aantal wooneenheden, zal eveneens een daling van het huidige percentage sociale huisvesting teweegbrengen.
Om alsnog sociale huurwoningen te kunnen blijven realiseren, dient de stad een woonbeleidsconvenant af te sluiten met de Vlaamse overheid. In deze convenant verbindt de stad zich tot de verwezenlijking van een bepaald aantal sociale huurwoningen en doet de Vlaamse Regering toezeggingen over de bekostiging van dat sociaal woonaanbod. Deze convenant wordt afgesloten voor de periode 2017-2019.
Het agentschap Wonen-Vlaanderen vraagt de stad om voor 15 oktober 2016 haar intentie rond het afsluiten van een woonbeleidsconvenant kenbaar te maken en bij bevestiging, een overzicht van de geplande sociale huurprojecten door te sturen. Op het lokaal woonoverleg van 21 september 2016 werd in samenspraak met de sociale huisvestingsmaatschappijen Woonhaven Antwerpen cvba, CV De Ideale Woning, ABC cvba en het Vlaamse Woningfonds een overzicht van projecten opgesteld ter voorbereiding van de sociale woonbeleidsconvenant voor de periode 2017-2019.
Dit overzicht bevat:
Het betreft projecten die in de periode 2017-2019 zullen aanbesteed worden en bevat projecten die een bijkomend aanbod aan sociale huurwoningen zullen realiseren (= nieuwbouw of projecten waarbij er na renovatie of vervangingsbouw meer sociale woningen worden voorzien). In totaal is het voorstel goed voor 571 bijkomende sociale woningen.
Eens het ontwerp van sociale woonbeleidsconvenant 2017-2019 beschikbaar is, zal deze ter goedkeuring worden voorgelegd aan het college van burgemeester en schepenen en de gemeenteraad.
Artikel 4.1.4, §3 van het grond- en pandendecreet bepaalt dat voor gemeenten die reeds een sociaal huuraanbod hebben van ten minste negen procent, geen verplichte toenameregeling geldt. De verwezenlijking van sociale huurwoningen wordt verwezenlijkt door middel van sociale woonbeleidsconvenanten, afgesloten tussen de Vlaamse regering en één of meer gemeenten.
De stad keurt het afsluiten van een sociale woonbeleidsconvenant met de Vlaamse overheid principieel goed en ondertekent daartoe de brief voor kennisgeving van deze intentie.