2016_CBS_04981 - District Berchem. Fruithoflaan - Projectdefinitie en concept. (SWOU11307) - Goedkeuring

Het voor deze opdracht vereist budget is voorzien op doelstelling 1SMB040304A00000.

Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd.

Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.

In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale locaties vastgesteld. De Fruithoflaan is een lokale straat.

Het fietspad in de Fruithoflaan is een missing link in de districtenfietsroute, onderdeel van het Masterplan 2020. De districtenfietsroute en het Masterplan 2020 vallen onder de bevoegdheid van het college.

De stad Antwerpen wenst de missing link van de districtenfietsroute op de Fruithoflaan aan te pakken om zo alle wijken en districtscentra vlot met de fiets te verbinden. Dit project maakt deel uit van het Masterplan 2020 dat enkele grote fietsverbindingen vooropstelt. Volgens de visie van het mobiliteitsplan krijgen deze kernroutes voornamelijk vorm door vrijliggende of aanliggende fietspaden.

Om de doorstroming voor het verkeer te garanderen wordt het fietspad op de Fruithoflaan centraal voorzien met maximaal behoud van de waardevolle bomen. Tevens  zullen enkele van deze beeldbepalende bomen worden uitgelicht.
De beschikbare parkeerplaatsen blijven behouden.

Voor de voetgangers worden de oversteekbewegingen ingekort door de rijbaan plaatselijk te versmallen naar één rijstrook.

Deze uitgangspunten werden door de bedrijfseenheid Stadsontwikkeling verder onderzocht en vertaald naar een projectdefinitie en een concept dat voor advies aan de betrokken diensten werd voorgelegd.

De bedrijfseenheid Stadsontwikkeling legt de projectdefinitie en het concept ter goedkeuring voor.

Inleiding

De projectzone is gelegen in het district Berchem, wijk 'Nieuw Kwartier'. De Fruithoflaan ligt tussen de Grotesteenweg en de Roderveldlaan. De totale lengte van de straat bedraagt ongeveer 975 meter.

Bestaande toestand en bestemming

De Fruithoflaan is een wijkweg met tweemaal twee rijstroken gescheiden door een groene middenberm en een snelheidsregime van 50 km/uur. De zijstraten die uitgeven op de Fruithoflaan worden als zone 30 gereglementeerd.  

Aan beide zijden van de straat bevindt zich een parkeerstrook en in de middenberm zijn parkeerpockets aanwezig met haakse parkeerplaatsen en terugkeermogelijkheid. 

De voetgangersoversteken komen vooral voor over 2 rijvakken wat niet aangewezen is naar verkeersveiligheid toe. De fietsers zitten gemengd in het autoverkeer wat niet overeenstemt met de bovenlokale fietsroute die op de Fruithoflaan ingetekend is. 

De groene middenberm wordt gekenmerkt door een divers bomenbestand. Een aantal bomen (een tiental) komen in de buurt van het nieuwe fietspad. Er werd een grondig onderzoek door de groendienst verricht naar de waarde en de gezondheidstoestand van deze bomen. Een beperkt aandeel van de bomen heeft effectief gezondheidsproblemen. Uit de groentoets bleek ook dat er problemen zijn voor: 1 boom (Berk) is momenteel in verdringing door omstaande bomen die naar deze berk overgroeien; 2 bomen (Kastanjes) hebben ernstige gebreken, ze zijn aangetast door bloedingsziekte, vertonen hierdoor ook grote schorsscheuren met als gevolg schimmels, grote holtes en vormen op middellange of korte termijn gevaar naar uitvallende takken alsook omwaaien. Voor het overige bevindt er zich ook 1 boom (Metasequoia) en 1 sierstruik (Magnolia) in de invloedszone van het nieuwe fietspas. Ze zijn nog in goede staat en worden dan ook in de vervolgfase van het ontwerp met aandacht bekeken in functie van de exacte ligging van het fietspad en bijhorende funderingen. Verder zijn er nog 3 Platanen die, kenmerkend voor deze soort, goed bestand zijn tegen verstoring van de ondergrond. Ook voor deze wordt er in de uitwerking van het definitief ontwerp aandacht besteed aan de inplanting en fundering van het fietspad om ze te bewaren.

Minstens de te rooien bomen zullen worden gecompenseerd op een doordachte wijze en passend in de landschappelijke aanleg van de middenberm van de Fruithoflaan. Zo verzekeren we dat de landschappelijke middenberm in de toekomst steeds grote en kleine alsook jonge en oude bomen zal kennen. 

De bebouwing langs de Fruithoflaan wordt gekenmerkt door vrijstaande hoogbouw aan de kant van de spoorlijn. Naar de Grotesteenweg is het vooral aaneengesloten hoogbouw.  In dit deel van de straat zijn de commerciële functies aanwezig.

Planningscontext

De Fruithoflaan is gelegen in een woongebied. Het gebied is gelegen in een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP).

Analyse

• groen: maximaal behoud van het waardevolle groen;

• techniek: vernieuwen van openbare verlichting is wenselijk alsook voorzien van verlichting voor het nieuwe fietspad.  Bijkomend kan overwogen worden om middels accentverlichting de groene middenberm uit te lichten.

Algemene randvoorwaarden

• fietser uit het autoverkeer halen door het voorzien van een bovenlokaal fietspad (wegwerken missing link op de districtenfietsroute);

• behoud waardevolle bomen;

• neutrale parkeerbalans;

• behouden van 2 rijstroken tussen de kruispunten in functie van een vlotte doorstroming;

• hoofdroute voor brandweer vrijwaren;

• verbeteren oversteekbaarheid voor voetgangers.

De ontbrekende fietsinfrastructuur in de Fruithoflaan wordt ingevuld door de aanleg van een dubbelrichtingsfietspad in de groene middenberm. De voetgangersoversteken worden veiliger gemaakt en de parkeerplaatsen blijven behouden.

Ontwerpend onderzoek

De bedrijfseenheid Stadsontwikkeling voerde een ontwerpend onderzoek om de meest geschikte ligging van het dubbelrichtingsfietspad te bepalen met maximaal behoud van het waardevolle groen in de middenberm en parkeerplaatsen.

Concept

Om tegemoet te komen aan de eerder gestelde randvoorwaarden resulteert het concept in de aanleg van een dubbelrichtingsfietspad in de groene middenberm.  Om de veiligheid van de fietser en voetganger te verhogen, worden de doorgangen door de middenberm telkens langs één zijde afgesloten en loopt het fietspad verhoogd verder.  De parkeerpockets worden bijgevolg telkens langs één zijde van de straat toegankelijk gemaakt voor de wagen. Mogelijke conflicten door terugkeerbewegingen over het fietspad worden zo vermeden.  Ter hoogte van het kruispunt met de Oogststraat, Grotesteenweg en Roderveldlaan is een terugkeerbeweging wel mogelijk door middel van een conflictvrije verkeerslichtenregeling of een aangepaste inrichting van het kruispunt.

Voor de voetgangers worden veilige oversteekplaatsen gemarkeerd door middel van zebrapaden. Op niet-lichtengeregelde kruispunten wordt de rijbaan daarom plaatselijk versmald van twee rijstroken naar één. Voor en na het kruispunt blijven de 2 rijstroken behouden.

Het kruispunt met de Roderveldlaan wordt heringericht. Het fietspad buigt aan het einde van de Fruithoflaan uit naar het midden van de middenberm om de zichtbaarheid van de fietser te verbeteren. Vervolgens loopt het fietspad verhoogd over het kruispunt om aan te sluiten op de fiets-o-strade Antwerpen – Mechelen.
Komende vanuit Mortsel wordt de aansluiting van de rijweg op het kruispunt haakser vormgegeven om de voorrangsregeling duidelijker afleesbaar te maken.

Het schetsontwerp resulteert in een positieve (bestaande toestand 36 parkeerplaatsen en nieuwe toestand 46 parkeerplaatsen) parkeerbalans op de Fruithoflaan en in een neutrale bomenbalans.

Voor voetgangers en fietsers worden aftellichten voorzien op lichtengeregelde kruispunten.

De middenberm wordt met 1290m² uitgebreid. In de volgende fase zal onderzocht worden of deze zone kan ingezet worden om nieuwe bomen aan te planten.