2016_GR_00653 - Gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Centers Borgerhout, district Borgerhout - Voorlopige vaststelling - Goedkeuring

Artikel 2.2.14 §1 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) dat zegt dat de gemeenteraad het ontwerp-RUP voorlopig vaststelt.

Project Vergeten Straat / Centers Borgerhout
De Vlaamse regering kende in december 2015 aan het stadsvernieuwingsproject ‘Vergeten Straat’ een subsidie toe van 3.500.000,00 euro. Dit maakt het project uitvoerbaar. AG VESPA voert de regie van het stadsvernieuwingsproject. AG VESPA renoveert in een eerste fase in 2017 een eerste reeks van 20 Centers, op basis van het winnend wedstrijdontwerp van NU-architectuuratelier uit Gent. Het district Borgerhout vernieuwt aansluitend de Engelselei.

Noodzaak RUP Centers Borgerhout
De ongewone en leegstaande ruimten onder de spoorwegbogen, Centers genaamd, geven kansen voor een nieuwe economische, sociale of culturele invulling.

Vergunningstechnisch is dit niet mogelijk binnen de huidige bestemming ‘openbaar nut en gemeenschapsvoorzieningen’. Een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) is noodzakelijk om de strip centers ook naar bestemming te actualiseren naar de kansen en ontwikkelingsmogelijkheden vandaag.

Contour van het plangebied voor het RUP
Er is enkel een herbestemming noodzakelijk voor de strip van de Centers Borgerhout. Er is gekozen om de volledige bestemmingszone ‘openbaar nut’ op te nemen als plangebied. Deze zone reikt tot op de aangrenzende straat, de Engelselei. Aangrenzend ligt de bestemmingszone ‘woongebied’. Deze bestemmingszone voldoet, is niet problematisch en wordt dus niet geherdefinieerd in dit RUP.

De contour is licht aangepast ten opzichte van de richtnota. De volledige gemetste bogenstructuur is meegenomen in het plan, dus ook de enkele bogen die achter private woningen gelegen liggen tussen de Turnhoutsepoort en de Statielei. Deze bogen maken geen deel uit van het projectgebied Vergeten Straat /Centers Borgerhout dat in totaal 59 centers telt, omdat een snelle ontwikkeling van deze bogen gelegen in privaat gebied niet realistisch is. Omdat het RUP in principe een lange geldigheidsduur heeft, zijn deze bogen volledigheidshalve mee opgenomen.

De contour is opnieuw aangepast na de plenaire vergadering. De zone is uitgebreid met de volledige spoorwegberm, en dus niet enkel het gemetste gedeelte. Dit om de volledige ontwikkeling van 'center 5' mogelijk te maken, de enige 'center' die doorloopt tot aan de Singel. Dit om ook, bij het potentiële wegnemen van 1 of meerdere sporen de komende decennia, een vergroting van de 'centers' met bijhorende bestemming, niet uit te sluiten.

Als oplossing voor de dubbele gelaagdheid van bovenaan spoorlijnen en gelijkvloers gemengd gebruik, valt de bestemmingszone in de categorie 8 ‘lijninfrastructuur’ met als hoofdbestemming ‘zone voor publiek domein’ en als nevenbestemming ‘gemengde functies’.

Doelstellingen
Het RUP dient een antwoord te geven op:
- nieuw planinstrument om gelijkvloers ook andere functies dan gemeenschapsvoorzieningen vergunbaar te maken;
- de dubbele gelaagdheid, zoals hierboven beschreven, zonder afbreuk te doen aan de huidige rechten van Infrabel;
- de geplande uitsprong aan de 'centers' voor het vergroten en koppelen van de ruimtes juridisch en bestemming technisch mogelijk maken.

Krachtlijnen van het RUP, aangepast aan de adviezen
Volgende krachtlijnen worden vastgelegd in de voorschriften van het RUP en zijn als volgt gewijzigd naar aanleiding van de adviesronde.

Herbestemming / programma
- De hoofdbestemming valt in de categorie ‘lijninfrastructuur’ en krijgt als bestemming zone voor publiek domein. Onder deze categorie valt ontegensprekelijk de spoorweginfrastructuur van Infrabel.
- Als nevenbestemming geldt ‘gemengde functies’. Binnen het aangeduide gebied, dat de bestaande centers en bijhorende eventuele uitsprongen omvat, worden bijkomend een aantal gemengde functies toegelaten:

• bedrijf;
• detailhandel;
• kantoorfuncties, dienstverlening en vrije beroepen;
• gemeenschapsvoorzieningen en openbare nutsvoorzieningen;
• restaurant en café;
• dagrecreatie;
• verblijfsrecreatie met inbegrip van realisatie van een hotel of andere toeristische accommodatie. Conform advies van de GECORO en tegenadvies van het district wordt deze functie toch behouden, gezien de randvoorwaarden hiervoor afgedekt worden door de sectorale wetgeving.

- Niet toegelaten zijn:

• functies met risico op explosie. Opmerking: in deze categorie vallen ook tankstations die het district Borgerhout expliciet wil verbieden;
• autonome opslagruimtes. Opslag is enkel mogelijk ondergeschikt aan een actieve functie, op niveau van elke (‘een’) center, conform advies van de GECORO;
• private autoparkeerplaatsen;
• publieke autoparkeerplaatsen met uitzondering van parkeerplaatsen op het openbaar domein ter hoogte van de Engelselei en de doorsteken van de Centers, conform advies van de GECORO, district en plenaire;
• wonen.

- De functie dient kleinschalig te zijn, zichtbaar en in overeenstemming met de draagkracht van de omgeving (in overeenstemming met de woonfunctie, spoorwegfunctie en publiek domein). De functies dienen voldoende attractief te zijn.
- Het advies van het district Borgerhout om activiteiten uit te sluiten die een milieuvergunning nodig hebben, wordt niet gevolgd omdat de wetgeving op milieuvergunningen in de tijd kan wijzigen en omdat er meer uitgesloten zal worden dan gewenst (zoals bv een bierbrouwerij).

Inrichtingsprincipes
Om een evenwicht te bewaren naar 'Centers' die wel en niet uitspringen, wordt in de voorschriften maar ook in de begrippenlijst een onderscheid gemaakt naar ‘center’ en ‘centers’. Centers verwijst dan naar het geheel van boogvormige units onder een spoorweginfrastructuur en verwijst meer naar de volledige beeldkwaliteit op het straatniveau. Dit om een foute interpretatie en mogelijk afkeuren van de uitsprong te vermijden. 

MER-screening

Besluit dienst MER
Op 30 augustus 2016 besliste de dienst MER (Vlaams gewest, departement Leefmilieu, Natuur en Energie) dat het voorgenomen plan geen aanleiding geeft tot aanzienlijke negatieve milieugevolgen en dat de opmaak van een plan-MER niet nodig is.

Watertoets
In toepassing van artikel 8 van het decreet betreffende het integraal waterbeleid van 18 juli 2003 moeten alle uitvoeringsplannen worden onderworpen aan een watertoets. Op 1 maart 2012 is het aangepaste besluit tot vaststelling van de nadere regels voor de toepassing van de watertoets in werking getreden. Het RUP werd afgetoetst aan de opgelegde regels en heeft geen negatieve effecten op de waterhuishouding.

Planbaten
In de toelichtingsnota is opgenomen dat in het RUP geen bestemmingswijzigingen voorkomen die planbaten kunnen doen ontstaan voor percelen eigendom van de stad en/of dochters.

Artikel 2.2.13 en volgende van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) die de procedure vastleggen voor de opmaak van een RUP.
Met de goedkeuring van het besluit betreffende de milieueffectrapportage over plannen en programma’s door de Vlaamse regering op 12 oktober 2007, moet de initiatiefnemer van een plan met - mogelijk - aanzienlijke milieueffecten, zoals bijvoorbeeld ruimtelijke uitvoeringsplannen, deze milieueffecten en eventuele alternatieven in kaart brengen.

Decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid, artikel 8, §1 en 2, gewijzigd op 19 juli 2013.

Besluit van de Vlaamse regering van 20 juli 2006 tot vaststelling van nadere regels voor de toepassing van de watertoets, artikel 2 en 4.
Besluit van de Vlaamse regering van 20 juli 2006 tot vaststelling van nadere regels voor de toepassing van de watertoets in bijlage IX tot XV opgenomen kaarten.

Data in vet/cursief zijn ramingen