2016_DREK_00066 - Masterplan Ekeren-Centrum - Advies - Goedkeuring

Het bestuur van het district Ekeren ambieert met de opmaak van het masterplan een ruimtelijke visie om het dorpscentrum te versterken. Ekeren wil zich zo profileren als groen, leefbaar, bereikbaar en gezinsvriendelijk district, zowel voor de eigen bewoners en handelaars, als voor bezoekers en potentiële bewoners.

Het masterplan is een globale visie voor de wijk Ekeren-Centrum. Het brengt de troeven en noden in kaart, maakt keuzes en geeft mogelijkheden aan. Het is een soort ruwe schets die de grote lijnen voor verdere ontwikkeling vastlegt en aangeeft hoe die grote lijnen achteraf uitgewerkt kunnen worden. Het eindbeeld is het ideale toekomstbeeld voor de wijk waar de stad Antwerpen, op lange termijn, naar toe werkt. Het masterplan stelt concrete acties voor om dit eindbeeld te versterken en te bereiken.

Op 23 mei 2014 (jaarnummer 5606) heeft het college op basis van hun offerte uapS aangesteld als ontwerpers voor het Masterplan Ekeren-Centrum. De opmaak van het masterplan gebeurt in volgende fasen: analyse/visie, voorontwerp en definitief ontwerp/actieplan. Op basis van verschillende werkgroepen en overlegmomenten werd vorm gegeven aan het visiedocument dat ter advies werd voorgelegd. 

Op 17 november 2014 (jaarnummer 113) besliste de districtsraad van Ekeren om de visie voor het masterplan Ekeren-Centrum voorwaardelijk gunstig te adviseren. Op 9 februari 2015 (jaarnummer 29) besliste de districtsraad van Antwerpen om de visie voorwaardelijk gunstig te adviseren. Een aangepaste versie werd voorgelegd aan de districtsraad van Ekeren op 23 februari 2015 (jaarnummer 27).

Op 6 maart 2015 (jaarnummer 1876) werd de visie van het masterplan Ekeren-Centrum goedgekeurd door het college. Op basis hiervan is het voorontwerp uitgewerkt.

In november 2015 werd het voorontwerp masterplan ter kennisname voorgelegd aan respectievelijk het districtscollege van Ekeren (jaarnummer 399) en het districtscollege van Antwerpen (jaarnummer 655).

Op 4 december 2015 (jaarnummer 10144) keurde het college het voorontwerp masterplan Ekeren-Centrum goed. Op basis van verschillende overlegmomenten met ambtelijke werkgroepen, het Ekerse districtsbestuur en een intensief participatietraject voor de Ekerenaar werd het masterplan gefinaliseerd. Dit ontwerp masterplan wordt nu ter advies voorgelegd aan de districtsraad.

Het masterplan wordt opgebouwd op basis van vier figuren die de troeven van Ekeren versterken en de kwaliteit en het gebruik van de openbare ruimte verbeteren. Deze vier figuren kunnen niet afzonderlijk van elkaar worden gelezen. Ze vullen elkaar aan en overlappen elkaar. Ze haken in elkaar en vormen op die manier een coherente visie voor het centrum van Ekeren. In elke figuur wordt één aspect, één beeld uitgelicht:

1. de centrumfiguur zet in op een aangename en herkenbare verblijfsruimte in het centrum van Ekeren en versterkt de commerciële activiteiten;
2. de groene figuur verbindt de parken en groene gebieden in en rond Ekeren en maakt dit zichtbaar in de straten. De figuur bekijkt Ekeren als  recreatieve bestemming op lokaal niveau en op schaal van de agglomeratie Antwerpen;
3. het fijnmazig netwerk brengt alternatieve routes voor voetgangers en fietsers doorheen het bebouwd weefsel van Ekeren in beeld. Deze routes zijn een aantrekkelijk alternatief voor de auto om het centrum makkelijk te bereiken. Het is een netwerk dat stedelijke voorzieningen en bestemmingen zoals scholen, speelpleinen, jeugdbeweging, academie, ... met elkaar verbindt;
4. het bereikbaar centrum zoekt oplossingen die de mobiliteit verbeteren van alle vervoersmodi en het doorgaand verkeer door het centrum verminderen. Zo kan de kwaliteit van de openbare ruimte verbeteren.

Mobiliteit, infrastructuur en doorwaadbaarheid zijn essentieel voor de kwaliteit van de drie voorgaande figuren.

De gelaagde opbouw van de figuren houdt het gevaar in dat op lange termijn de coherentie van de figuren wordt verlaten en het centrum een optelsom wordt van afzonderlijke projecten. Vooral in de ontwikkeling van de groene figuur en het fijnmazig netwerk is het essentieel om elk project dat zich aandient te evalueren in het grotere geheel. Dat betekent niet dat de figuren niet kunnen wijzigen, wel dat de principes van de figuren moeten worden gerespecteerd. Daarom zijn de ontwerpconclusies van elke figuur tekenend en richtinggevend voor toekomstige deelprojecten. Bij elk deelproject worden de conclusies gebruikt als basis om een projectdefinitie te schrijven en om de randvoorwaarden van specifieke ontwerpen te bepalen.

Ter ondersteuning van de figuren werden een aantal ontwerpoefeningen onderzocht. Deze studies resulteerden in concrete actiepunten die het eindbeeld van Ekeren-Centrum versterken. In het actieplan worden deze studies geconcretiseerd in projectfiches waarmee het district Ekeren en de stad Antwerpen aan de slag kunnen. Aan de verschillende acties wordt een planning gekoppeld: sommige van deze acties kunnen (op korte termijn) opgestart worden op initiatief van de stad Antwerpen en/of het district Ekeren, andere van deze acties zijn afhankelijk van toekomstige opportuniteiten of andere planprocessen.

1. Kerkomgeving: het uithangbord van het district Ekeren op het kruispunt van de centrumfiguur en de groene figuur. Vergroenen, herdenken verkeersafwikkeling, heraanleg Markt, relatie met voormalig politiecommissariaat.
2. Site De Luxor: nieuwe ontwikkelingen als meerwaarde binnen centrumfiguur.
3. Transcontinentaalbrug: vergroening en down-sizen in functie van woon-werkverkeer, zachte mobiliteit en toegang Bospolder.
4. Groot Hagelkruis: vergroening openbaar domein ter versterking van de groene figuur.
5. Hagelkruispark: nieuwe doorsteek ter hoogte van Schoonbroek ter versterking van het fijnmazig netwerk en de groene figuur.
6. Hagelkruispark: nieuwe doorsteek ter hoogte van Akker ter versterking van het fijnmazig netwerk.
7. Hagelkruispark: vergroenen toegang ter hoogte van Oorderseweg ter versterking van de groene figuur.
8. Hagelkruispark: openwerken toegang ter hoogte van Groot Hagelkruis en kruispunt Groot Hagelkruis/Oorderseweg ter versterking van de groene figuur.
9. Doorsteek station/fietsostrade  naar ’t Venneke verbeteren ter versterking van het fijnmazig netwerk en het bereikbaar centrum.
10. Barrièrewerking treinsporen opheffen voor de zachte weggebruiker, bijvoorbeeld ter hoogte van Donkweg ter versterking van het fijnmazig netwerk, groene figuur en het bereikbaar centrum.
11. Knooppunt Leugenberg herinrichten ter verbetering van het bereikbaar centrum.
12. Nieuwe busverbinding oost–west ter verbetering van het bereikbaar centrum.
13. Introduceren fietsdelen: Velo Antwerpen ter verbetering van het bereikbaar centrum.
14. Promoten netwerk voor zacht verkeer.