2016_CBS_07219 - Elektrische laadinfrastructuur - Opt-out openbare dienstverplichting netbeheerders. Collegiale brief aan Eandis - Goedkeuring

De Europese richtlijn ‘Clean Power For Transport’ van 22 oktober 2014 legt de lidstaten op om nationale beleidskaders te maken voor de marktontwikkeling van milieuvriendelijke energie/brandstoffen voor voertuigen en de bijhorende infrastructuur. Bijkomend wordt ook opgelegd om tegen eind 2020 te voorzien in een passend aantal publiek toegankelijke laadpunten (voertuigen op elektriciteit) en tankpunten (voertuigen op compressed natural gas (CNG)) in stedelijke/randstedelijke en andere dicht bevolkte gebieden.

De Vlaamse regering maakte naar aanleiding van deze richtlijn op 18 december 2015 een Vlaams actieplan op om haar ambities met betrekking tot milieuvriendelijke voertuigen op korte termijn te realiseren. Dit actieplan bevat, naast fiscale stimuli, onder meer de doelstelling om tegen 2020, 5.000 publiek toegankelijke laadpunten voor elektrische wagens te installeren in Vlaanderen. 

Op 13 april 2016 nam de Vlaamse regering in dit kader het besluit om de uitrol van elektrische laadinfrastructuur als een nieuwe openbare dienstverplichting (ODV) op te leggen aan de Vlaamse distributienetbeheerders. 

Deze openbare dienstverplichting bestaat uit:

• de opmaak van een situeringsplan van publiek toegangkelijke laadpunten voor basisinfrastructuur;
• de aanbesteding, plaatsing, onderhoud en commerciële uitbating van maximaal 7.000 bijkomende laadpunten;
• de oprichting van een gezamenlijke databank en loketfunctie;
• de verwerking van meldingen van laadpunten. 

De laadpunten worden geplaatst in het kader van de uitrol van een 'basisinfrastructuur' (5.000 laadpunten) en de uitrol van een systeem van 'paal volgt wagen' (burgers die geen privé oplaadpunt kunnen plaatsen, kunnen een laadpaal aanvragen). 

Steden en gemeenten hebben de keuze om een beroep te doen op de aanbesteding en diensten van de netbeheerders of om zelf te voorzien in de aankoop en invulling te geven aan de ODV. (artikel 6.4.2. van het besluit van 13 april 2016 tot wijziging van het Energiebesuit van 19 november 2010)

De keuze voor het zelf voorzien van basisinfrastructuur dient vanaf 2018 jaarlijks opnieuw te gebeuren en aan de distributienetbeheerders bevestigd te worden. 

Het college keurde op 20 november 2015 (jaarnummer 9603) de visienota met betrekking tot elektrische laadinfrastructuur in de stad Antwerpen goed.

GAPA publiceerde op 18 maart 2016 zelf een bestek voor het 'leveren, plaatsen en exploiteren van elektrische laadinfrastructuur in de stad Antwerpen'. 

Op 12 juli 2016 werd het gunningsverslag en de gemotiveerde beslissing tot gunning goedgekeurd door de Raad van Bestuur van GAPA (2016_RVBGAPA_00013).

Op 3 juni 2016 ontving het college een aangetekend schrijven van Eandis met de vraag of de stad Antwerpen zal afnemen van het bestek voor elektrische laadifrastructuur dat zij zullen uitschrijven. 

De stad Antwerpen wenst echter zelf te voorzien in de aankoop van elektrische laadinfrastructuur om volgende redenen:

• timing: het bestek van de stad is gegund en de laadpalen kunnen vanaf september 2016 geplaatst worden. Ook de loketfunctie voor paal volgt wagen is recent in werking. GAPA krijgt wekelijks aanvragen binnen van burgers die graag een laadpaal willen aanvragen. De distributienetbeheerders zullen pas gunnen in Q1/Q2 2017;
• door zelf aan te besteden heeft de stad zelf controle op tarieven, op de locaties op openbaar domein in ingenomen worden, de aanvragen die binnenkomen, enzovoort.

De stad Antwerpen zal daarom voor de periode 2016-2017 niet instappen in het bestek van de distributienetbeheerders. 

De implicatie hiervan is dat de stad zelf instaat voor:

• uitrol van de basisinfrastructruur voor de periode 2016-2017: volgens het situeringsplan houdt dit de plaatsing in van in totaal 272 publieke laadpalen op het grondgebied Antwerpen voor eind 2020, waarvan 80 publieke laadpalen voor de perode 2016-2017. Vanaf 2018 voert de minister van energie jaarlijks een evaluatie uit en deze aantallen kunnen dus aangepast worden naargelang deze evaluatie. De stad Antwerpen krijgt vanaf 2018 jaarlijks opnieuw de keuze om deel te nemen aan de aanbesteding van de distributienetbeheerders of om zelf een aanbesteding uit te schrijven;
• uitrol van de infrastructuur - paal volgt wagen (op aanvraag, enkel geldig voor 100% elektrische voertuigen, niet voor hybride voertuigen).

Door zelf een aanbesteding uit te schrijven, neemt de stad Antwerpen de rechten en plichten wat betreft de ODV van de netbeheerder over. De stad staat in voor:

• de aanbesteding voor installatie, onderhoud en commerciële uitbating;
• kosten voor bovenstaande activiteiten;
• uitvoering, uitbating, enzovoort; 
• naleving van de voorlopgestelde aantallen en andere modaliteiten in het besluit (bijvoorbeeld exploitatietermijn maximaal tien jaar, de exploitatietermijn in het bestek van de stad is negen jaar);
• verantwoording tegenover overheid en Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) voor deze activiteiten.

De distributienetbeheerder blijft verantwoordelijk voor:

• de opmaak van een jaarlijks geactualiseerd situeringsplan; 
• een klantenloket voor paal volgt wagen;
• verwerking van de meldingen;
• voorzien in data van de laadpalen.

Momenteel heeft de stad negen publieke laadpunten op openbaar domein en 102 oplaadpunten in publieke parkings. 

De stad Antwerpen moet voor 1 september 2016 laten weten of ze wil uitstappen. Er is een collegiale brief opgemaakt waarin de stad haar keuze om uit te stappen bekend maakt aan Eandis.