2016_CBS_10298 - Scheldeboorden Linkeroever. Stadsafvaardiging stuurgroep - Principeovereenkomst Waterwegen en Zeekanaal nv. Project 'Waterkering Antwerpen Linkeroever' - Goedkeuring

In 2004 keurde het college de doelstelling en het ambitieniveau voor het project ‘Werf van de eeuw [Scheldekaaien]’ goed. In dat besluit werden tevens uitgangspunten geformuleerd voor de herwaardering en herinrichting van de beide Scheldeoevers. 

In 2005 keurde de Vlaamse regering het geactualiseerde Sigmaplan goed. Daarin wordt bepaald dat de waterkering ter hoogte van Antwerpen wordt opgehoogd van 8,35 m TAW (Tweede Algemene Waterpassing) naar 9,25 m TAW om de stad in de toekomst te beschermen tegen overstromingen. 

In 2006 werd het s-RSA (strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen) goedgekeurd. Bij de beelden ‘Waterstad’ en ‘Ecostad’ werden respectievelijk ‘het verbinden van het stadscentrum met de Schelde’ en ‘het ontwikkelen van een stedelijk park langs de Schelde’ als belangrijke doelstellingen opgenomen. Het Scheldepark Linkeroever behoort tot één van de geselecteerde parken in de strategische ruimte ‘Zachte Ruggengraat'.

Op 1 februari 2008 (jaarnummer 1058) keurde het college het ruimtelijk ontwikkelingsconcept Scheldepark Linkeroever goed als basis voor verdere beslissingen en concrete projecten. De visie voor het Scheldepark Linkeroever werd goedgekeurd. 

Op 17 december 2010 (jaarnummer 15673) nam het college kennis van het ontwerpend onderzoek Scheldeboorden Linkeroever en keurde ze drie concepten voor de Scheldeboorden Linkeroever goed.

Op 4 mei 2016 (jaarnummer 3812) nam het college kennis van het visierapport dat Waterwegen en Zeekanaal liet opmaken voor de dijkophoging van Burcht tot Sint-Anneke. In navolging van de in het verleden goedgekeurde principes werd vestigde het college op 4 mei 2016 extra aandacht op volgende uitgangspunten:

• Linkeroever is bij uitstek de zachte Scheldeoever. Dit moet zoveel mogelijk worden vertaald in alle ingrepen die op deze oeverzijde worden gerealiseerd;
• de ophoging van de dijk te Linkeroever vormt bij uitstek de gelegenheid om het ‘rondje om Linkeroever’ in de Scheldeboord te realiseren. Recreatief medegebruik van het dijkpad moet overal mogelijk zijn;
• de recreatieve waarde en bijgevolg landschappelijke inpassing van de dijk is belangrijk;
• de Scheldeboorden maken onderdeel uit van het ‘Scheldepark’. De nadruk ligt op een publiek park met ruimte voor recreatie.

Het college keurde de principes zoals vervat in de ontwerp-principeovereenkomst goed als basis voor verdere onderhandelingen met Waterwegen en Zeekanaal (W&Z). 

Aanleiding

Zoals opdracht gekregen van het college op 4 mei 2016 (jaarnummer 3812) werden in samenwerking met AG VESPA de gesprekken met Waterwegen en Zeekanaal verder opgenomen. Voorliggende principeovereenkomst is het resultaat van dit overleg. Gezien het waterkeringsproject een aanleiding vormt om de ruimtelijke kwaliteit van het geheel te verbeteren werd naast deze overeenkomst in de zomer van 2016 al een overeenkomst afgesloten met Waterwegen en Zeekanaal voor de doorrekening van de gemeentelijke regiekosten gekoppeld aan de opmaak van ruimtelijk uitvoeringsplan Sint-Anneke Plage. In dit kader zal in dezelfde zitting als dit besluit ook de samenwerkingsovereenkomst aangaande de ontwikkeling van het gebied Antwerpen-Linkeroever met Waterwegen en Zeekanaal aan het college worden voorgelegd. 

Voorwerp

De overeenkomst regelt de samenwerking en de verbintenissen tussen de Partijen met het oog op de optimale realisatie van het project: de volledige verhoging van de waterkering tot 9,25m T.A.W., overeenkomstig het geactualiseerde Sigmaplan, op Antwerpen Linkeroever, vanaf het Sint-Annabos tot en met Burchtse Weel.

Deelgebieden

Het projectgebied wordt opgesplitst in negen (ruimtelijke) deelgebieden (zie ook bijlage 1 van de principeovereenkomst):

1. Burchtse Weel
2. Kennedytunnel
3. Galgenweel
4. Watersportverenigingen zuid
5. Frederik van Eedenplein
6. Watersportverenigingen noord
7. Jachthaven
8. Sint-Anneke Plage
9. Esmoreitpark

Doelstellingen

Een uitgangspunt van de gemeenschappelijke doelstellingen is het komen tot een ruimtelijk, functioneel en financieel realistisch, betaalbaar en beheersbaar waterkeringsproject. Indien ontwikkelingen op gronden van Waterwegen en Zeekanaal (zie samenwerkingsovereenkomst aangaande de ontwikkeling van het gebied Antwerpen-Linkeroever) tot opbrengsten leiden, zullen deze worden aangewend om bij te dragen aan de heraanleg van de Scheldeboord. Beide partijen streven naar een waterkeringsproject dat een gunstige invloed heeft op het openbaar domein met landschappelijke kwaliteit. Recreatief medegebruik van het onderhoudspad op de dijk zal toegelaten worden over de gehele lengte. 

Voor Waterwegen en Zeekanaal is het verder essentieel dat de waterkering voldoende bescherming biedt tegen overstroming conform het geactualiseerde Sigmaplan. 

Voor de stad kadert dit project binnen het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (s-RSA), het bovenlokaal groenplan Antwerpen en het masterplan Sint-Anneke Plage. Het verbeteren van de relatie van de stad met haar rivier staat voorop. Daaraan gekoppeld zijn volgende uitgangspunten essentieel voor de stad:

• het verbeteren van de toegankelijkheid van de Scheldeboorden en haar verbinding met de omgeving;
• het behoud van het Sint-Annastrand als enige strand van Antwerpen;
• het vrijwaren van de bestaande open ruimte voor verdere aantasting en het vergroten van de beleving ervan.

In het kader van ‘Slim naar Antwerpen’ en het organiseren van woon-werkverkeer van en naar de haven van Antwerpen is ook het organiseren van personenvervoer over water een uitgangspunt.

Opvolging en samenwerking

Het waterkeringsproject wordt beleidsmatig opgevolgd door een stuurgroep, de uitvoering van het project door werkgroepen.
De stuurgroep ontwikkelt een algemeen projectplan dat een nauwgezette beschrijving inhoudt van de voorziene werken en hun aanwending. Het projectplan zal voortdurend opgevolgd worden en bijgesteld.

In het kader van deze principeovereenkomst en in navolging van het projectplan kunnen realisatieovereenkomsten opgemaakt worden. Deze hebben de bedoeling om, indien noodzakelijk, nadere afspraken te maken per deelproject.

Kosten- en risicoverdeling

Onder voorbehoud van toekenning van de nodige middelen verbinden beide partijen zich ertoe om dit waterkeringsproject te realiseren volgens de bepalingen opgenomen in het visierapport en in de principeovereenkomst. 

Iedere partij staat in beginsel in voor zijn eigen kosten. De kosten- en risicoverdeling worden nader geregeld in realisatieovereenkomsten. Waterwegen en Zeekanaal staat daarbij prioritair in voor de realisatie van de waterkering en haar aanhorigheden (jaagpad, keermuur,enzovoort). De stad zal daarbij prioritair instaan voor de noodzakelijke werken op het openbaar domein van de stad. Beide partijen zullen gezamenlijk instaan voor de realisatie van maatregelen om een ruimtelijk draagvlak te creëren.

Timing en fasering

Op basis van een financiële raming en kostenverdeling per deelgebied en aansluitend op andere projecten in de omgeving bekomen de partijen in overleg een fasering, gekoppeld aan een timing voor het volledige gebied en dus alle deelgebieden. Deze wordt telkens geëvalueerd en bijgestuurd in de stuurgroep.