Op 18 juni 1998 (jaarnummer 7848) werd de beleidsovereenkomst omtrent de financiële verhoudingen tussen de stad Antwerpen en het Havenbedrijf Antwerpen goedgekeurd, evenals de taakverdeling voor het cruisetoerisme.
In de rapportering van de beleidsgroep stad-haven aan het college op 5 december 2014 (jaarnummer 12448) over de overdracht van het Eilandje en de voortgang van stadsprojecten kwam ook het cruisebeleid aan bod. Hierin werd afgesproken dat stad Antwerpen en Havenbedrijf Antwerpen hun samenwerkingsafspraken over de cruises zouden verfijnen. De bedoeling was te komen tot een correct en realistisch budget voor de komende jaren en een duidelijke organisatiestructuur.
Op 26 oktober 2015 (jaarnummer 587) keurde de gemeenteraad de omvorming van het Havenbedrijf Antwerpen van autonoom gemeentelijk havenbedrijf tot een naamloze vennootschap van publiek recht goed.
Op 30 mei 2016 (jaarnummer 280) keurde de gemeenteraad de projectdefinitie voor de ontwikkeling van Het Steen tot toeristisch onthaal en bezoekerscentrum goed.
Het college nam op 26 augustus 2016 (jaarnummer 7541) kennis van een brief namens het Havenbedrijf Antwerpen over het inspectieverslag van de gangway van de cruiseterminal aan de Scheldekaaien. Het Havenbedrijf vraagt hierin de stad Antwerpen mee te zoeken naar oplossingen.
Er is op korte termijn nood aan een gezamenlijke strategie om het cruisebeleid in de toekomst te verankeren. Hiertoe is reeds eerder een intentie uitgesproken, maar de concrete uitwerking is nog niet opgestart. Intussen zijn er een aantal extra redenen om deze oefening wel op te starten.
In functie van de geplande werken aan de Oosterweelverbinding zal de toegang tot het Kattendijkdok een tijdlang afgesloten worden. Hierdoor kunnen riviercruiseschepen langer dan 90 meter niet aangemeerd worden in het Kattendijkdok: zij kunnen niet de nodige vaarbewegingen maken om via het Houtdok (door de Mexicobruggen) naar het Kattendijkdok te maken. Om dit op te vangen moet de capaciteit voor riviercruises aan de Scheldekaaien verhoogd worden. Deze capaciteitstoename is momenteel nog niet gegarandeerd. Niet enkel tijdens de periode van omleiding, maar ook nadien zal er goed gecommuniceerd moeten worden met de betrokken rederijen. Een goede afstemming tussen stad Antwerpen en Havenbedrijf Antwerpen is dan noodzakelijk.
In de denkoefening rond een gezamenlijke toekomst, een correct budget en een mogelijke organisatiestructuur moeten uiteraard een aantal aandachtspunten meegenomen worden.
Een organisatiestructuur waar de verschillende betrokken partijen in participeren is het ideale uitgangspunt. Het Havenbedrijf Antwerpen is sinds de statutenwijziging begin 2016 omgevormd van autonoom gemeentelijk havenbedrijf naar NV van publiek recht. Er zijn nog geen precedenten over de mogelijkheden tot het aangaan van een gezamenlijke constructie. De mogelijkheden hiertoe moeten onderzocht worden. In het verlengde hiervan zal ook onderzocht moeten worden in hoeverre een delegatie van bevoegdheden / taken mogelijk is.
Wanneer er duidelijkheid is over de best mogelijke organisatievorm, dient onderzocht te worden door wie en welke taken daarin worden opgenomen. Dit vertrekt vanuit een overzicht op de huidige taakstelling binnen het cruisebeleid. Het vertrekpunt is de uitvoering van het beleid rond zeecruises. Dat veronderstelt planning, nautische begeleiding, organisatie van de ontvangst en omkadering. Deze taken worden niet enkel in samenwerking tussen stad Antwerpen en Havenbedrijf Antwerpen uitgevoerd, maar vergen ook afstemming met onder andere het loodswezen.
Naast de stadshaven zijn de Scheldekaaien een populaire aanmeerplaats voor riviercruises. De Scheldekaaien dienen ook als overloopzone van de stadshaven voor riviercruises. Ook hier gebeurt beheer van ligplaatsen, toezicht en handhaving, toelatingen werkzaamheden.
Er moet onderzocht worden binnen de gekozen organisatievorm of en zo ja welke infrastructuur in beheer genomen kan worden, en of hier een overdracht aan gekoppeld wordt. Naast het beheer speelt hierin ook een kwestie van noodzakelijke investeringen in bestaande en nieuwe infrastructuur, zoals de gangway. In de toekomst is het de wens om zowel rivier- als zeecruises te laten aanmeren aan een ponton.
Naast de stad Antwerpen en het Havenbedrijf Antwerpen kan gepoogd worden om ook externe partners te betrekken. In eerste instantie wordt er gedacht aan andere overheden (Waterwegen en Zeekanaal NV).
Het college keurt goed dat het toekomstig cruisebeleid in Antwerpen uitgetekend wordt in overleg met het Havenbedrijf Antwerpen.
Het college geeft opdracht aan:
| Dienst | Taak |
| OS/VA | om in overleg met het Havenbedrijf Antwerpen het gezamenlijke cruisebeleid uit te tekenen. |
| BZ/JUR | om de mogelijke organisatievormen met participatie door de stad Antwerpen en Havenbedrijf Antwerpen te onderzoeken in samenspraak met OS/VA. |
| SC/stadshaven | om de nautische taakverdeling mee uit te werken. |