Terug

2016_CBS_08401 - 't Stad beweegt - Stedelijk beweegplan - Goedkeuring

college van burgemeester en schepenen
vr 30/09/2016 - 09:00 Collegezaal, stadhuis
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Bart De Wever, burgemeester; Koen Kennis, schepen; Philip Heylen, schepen; Ludo Van Campenhout, schepen; Claude Marinower, schepen; Marc Van Peel, schepen; Rob Van de Velde, schepen; Nabilla Ait Daoud, schepen; Fons Duchateau, schepen; Sven Cauwelier, waarnemend stadssecretaris

Afwezig

Serge Muyters, korpschef; Roel Verhaert, stadssecretaris

Secretaris

Sven Cauwelier, waarnemend stadssecretaris

Voorzitter

Bart De Wever, burgemeester
2016_CBS_08401 - 't Stad beweegt - Stedelijk beweegplan - Goedkeuring 2016_CBS_08401 - 't Stad beweegt - Stedelijk beweegplan - Goedkeuring

Motivering

Gekoppelde besluiten

Aanleiding en context

In 2015 voerde de stad een sport- en beweegonderzoek uit bij kinderen, jongeren en volwassenen in Antwerpen. Dit onderzoek bevestigt een aantal wetenschappelijke bevindingen rond onder andere bewegen en sedentair gedrag op Antwerps niveau.

  • Bewegen: 
    Voor kinderen en jongeren wordt minimum 60 minuten bewegen aan matige tot hoge intensiteit per dag aanbevolen door het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ). Volwassenen zouden dagelijks minstens 30 minuten aan matige intensiteit moeten bewegen.  
     
    • Slechts 17% van de kinderen van het lager onderwijs behaalt de beweegnorm;
    • Slechts 10% van de leerlingen van het middelbaar onderwijs behaalt de beweegnorm;
    • 32,4% van de volwassen Antwerpenaren haalt de beweegnorm.
       
  • Sedentair gedrag:
    Sedentair gedrag omvat alle activiteiten die je uitvoert in een zittende of liggende houding (tv- en dvd-kijken, computeren, zitten op school, op het werk of in de auto).  Volgens onder andere VIGeZ dienen kinderen, jongeren en volwassenen langdurige periodes van sedentair gedrag te beperken. Kinderen en jongeren zouden best ook beeldschermactiviteiten (televisie, dvd kijken, computeren,…) in de vrije tijd beperken tot maximaal twee uur per dag.
     
    • 20% van de kinderen uit het lager onderwijs brengt na schooltijd nog meer dan twee uur door met tv- of schermkijken.  In het weekend loopt dit op tot meer dan 50%;
    • 44,5% van de leerlingen uit het middelbaar onderwijs brengt na schooltijd nog meer dan twee uur door met tv- of schermkijken.  In het weekend loopt dit op tot 70%;
    • volwassen Antwerpenaren brengen 6 uur en 52 minuten zittend door op een doordeweekse dag.
       
  • Gewicht:
    • 20% van de kinderen van het lager onderwijs heeft (ernstig) overgewicht;
    • 19% van de leerlingen van het secundair onderwijs heeft (ernstig) overgewicht;
    • 41% van de volwassen Antwerpenaren heeft (ernstig) overgewicht.

De cijfers verschillen sterk tussen verschillende doelgroepen. Laaggeschoolden scoren telkens het slechts.

Op basis van de resultaten van het sport- en beweegonderzoek 2015 zal de bedrijfseenheid Cultuur, Sport, Jeugd en Onderwijs de opmaak van een stedelijk beweegplan, onder de noemer ’t Stad beweegt, coördineren en samenwerken met diverse andere bedrijfseenheden en de districten.

Argumentatie

Het stedelijk beweegplan vertrekt van een intersectorale en omgevingsgerichte aanpak.  Verscheidene succesvolle praktijken uit het buitenland (SPAA Liverpool, Lekker Fit Rotterdam, Let's Move VS, EPODE Frankrijk, JOGG Nederland) tonen aan dat deze aanpak effectief is.

De tijdshorizon van het stedelijk beweegplan is 2030. Om de huidige trends te keren en veranderingen in gedrag teweeg te brengen is dit een realistische termijn.

Volgende indicatoren worden gemonitord voor het opvolgen van de resultaten van het stedelijk beweegplan:

  • het percentage Antwerpenaren dat de beweegnorm haalt;
    doelwaarde 2030: stijging met 10 procent; 
  • het percentage sedentaire Antwerpenaren.
    doelwaarde 2030: daling met 10 procent;
  • het percentage Antwerpenaren met een gezond gewicht.
    doelwaarde 2030: stijging met 5 procent.
Deze indicatoren worden minstens om de vijf jaar gemeten. De resultaten van het meest recente sport- en beweegonderzoek en van de meest recente gezondheidsmonitor vormen de nulmeting. 
 
Op korte termijn zet het stedelijk beweegplan in op drie prioritaire thema's:

1. Scholen, kinderopvang en Huizen van het Kind
Door in te zetten op scholen en kinderopvang bereiken we bijna alle Antwerpenaren. Van baby tot grootouder. Van kansarm tot zeer gegoed. Investeren in de vroege levensjaren legt de grondslag voor een gezonde levenswijze. Door kinderverzorgers/-sters en leerkrachten op te leiden en te werken met paketten rond bewegen en gezonde voeding, kan een groot aantal burgers worden bereikt.

2. Ruimtelijke ordening-openbaar domein-mobiliteit-infrastructuur
De relatie tussen gezondheid en openbare ruimte ligt voor de hand, maar wordt soms onderschat. Het is wetenschappelijk bewezen dat een aantrekkelijk en veilig ingerichte openbare ruimte mensen stimuleert tot lichaamsbeweging: te voet of met de fiets naar de winkel, joggen in het park, spelen op het buurtpleintje, een aantrekkelijke en zichtbare trap. De inrichting van onze leefomgeving draagt op korte termijn in sterke mate bij tot een betere gezondheid.

3. Kansengroepen
Het Antwerps sport- en beweegonderzoek (2015) en de Antwerpse Gezondheidsmonitor (2013) wijzen uit dat burgers met een lagere sociaal economische status en/of lager opgeleiden minder goed scoren wat betreft gewicht, gezonde voeding en beweging.  

Momenteel lopen tal van initiatieven waar verschillende doelgroeppartners projecten uitwerken waarin welbevinden een rol speelt: brede leeromgeving, wijkwerking op maat, Antwerp Children's Zone, ...
De insteek 'bewegen' kan deze projecten versterken.  

Naast deze prioritaire thema's worden projecten die al werden opgestart rond verenigingen, eigen personeel en bedrijven verdergezet.

Om tot een stadsbreed gedragen stedelijk beweegplan te komen, wordt een stuurgroep samengesteld met de directeurs van de bedrijfseenheden Cultuur, Sport, Jeugd en Onderwijs, Samen Leven, Stadsbeheer, Stadsontwikkeling, Districts- en Loketwerking en het OCMW.

Een projectgroep, bestaande uit de projectleider en de trekkers van de drie werkgroepen, heeft de dagelijkste leiding over het project en komt ongeveer één keer per maand samen.

Per prioritair thema wordt een werkgroep samengesteld met afgevaardigden van de verschillende betrokken bedrijfseenheden (Cultuur, Sport, Jeugd en Onderwijs, Samen Leven, Stadsbeheer, Stadsontwikkeling, Districts- en Loketwerking, OCMW) aangevuld met relevante externe partners.

De timing voor de opmaak van het stedelijk beweegplan is als volgt:

  • opstart werkgroepen - september 2016; 
  • goedkeuring stedelijke beweegplan - december 2016;
  • start uitvoering stedelijk beweegplan - januari 2017.

Adviezen

OCMW Gunstig advies
Stadsontwikkeling/ontwerp en uitvoering Gunstig advies

De openbare ruimte van de stad is bij uitstek een dynamische omgeving die volop afgestemd is op de bewegingsaspecten van elke gebruiker.

De zoektocht naar meer en betere vrije ruimte voor de voetganger en fietser is een ruimtelijk onderzoek dat al jaren resulteert in meer en betere fiets- en voetpaden en verblijfsruimte voor de bewoners van de stad.  We onderschrijven de nood aan meer aandacht voor trage niet-motorische beweging die noodzakelijk is voor de leefbaarheid in de stad en bijdraagt aan de mobiliteitsvragen in de toekomst. De aangepaste uitrusting van het openbaar domein kan hier rechtsreeks aan bijdragen, meer en betere fietspaden verhogen het fietsgebruik, bredere voetpaden verbeteren de toegangkelijkheid, nieuwe trage wegen versterken het stedelijk weefsel, uitgebouwde speelruimteweefsels geven kinderen letterlijk de ruimte om te spelen op straat.   

De afdeling ontwerp en uitvoering publiek domein zet graag zijn bestaande structuren en overleg- en afstemmingsmomenten in ter ondersteuning van vooral het 2de prioritaire thema 'openbaar domein – infrastructuur' uit het voorgestelde beweegplan ter ondersteuning van de nieuw op te richten stuurgroep ’t Stad beweegt.

Stadsbeheer Gunstig advies
Samen Leven Gunstig advies

Het is beter om voor indicatoren en publicaties één referentiecijfer te kiezen voor 'percentage Antwerpenaars met een gezond gewicht'. Het cijfer uit de gezondheidsmonitor geniet de voorkeur. 

Beleidsdoelstellingen

6 - Harmonieuze stad
1SHM05 - De gezondheid van de burger is bevorderd en de gezondheidsongelijkheid verminderd
1SHM0503 - De burger is ondersteund in zijn/haar keuze voor een gezonde leefstijl
1SHM050301 - Burgers zijn ondersteund en aangespoord om te bewegen en gezond te eten
5 - Bruisende stad
1SBR06 - Meer Antwerpenaren sporten of bewegen waardoor de mentale en fysieke gezondheid, de individuele ontplooiing en de samenhorigheid van de Antwerpenaren worden bevorderd

Besluit

Het college van burgemeester en schepenen beslist:

Artikel 1

Het college keurt de opmaak van een stedelijk beweegplan met een intersectorale en omgevingsgerichte aanpak goed.

Artikel 2

Het college neemt kennis van de stuurgroep 't Stad beweegt' met de afvaardiging van de bedrijfdirecteurs van de bedrijfseenheden Cultuur, Jeugd, Sport en Onderwijs, Samen Leven, Stadsbeheer, Stadsontwikkeling, Districts- en Loketwerking en het OCMW.

Artikel 3

Dit besluit heeft in principe geen financiƫle gevolgen.

Artikel 4

Het college geeft de opdracht aan:

Dienst Taak
Stadsontwikkeling, Stadsbeheer, Samen Leven, Cultuur, Sport, Jeugd en Onderwijs, Districts- en Loketwerking en het OCMW afvaardigen van medewerkers om acties in het kader van de prioritaire thema's van het beweegplan te ontwikkelen in de werkgroepen