Op 26 februari 2016 (jaarnummer 1541) keurde het college de deelname aan de Europese oproep Urban Innovative Actions (UIA) goed. UIA is een nieuw subsidiekanaal voor stedelijke autoriteiten die willen inzetten op innovatie. Met de lancering van dit kanaal wilde de Europese Commissie de nodige budgettaire ruimte creëren om innovatieve oplossingen voor stedelijke problematieken uit te rollen, om te experimenteren dus. Het UIA-subsidiekanaal subsidieert per project tot 5 miljoen euro (aan een subsidiepercentage van 80%, en aldus is er steeds nood aan 20% cofinanciering).
De scope van de eerste call werd beperkt tot vier prioritaire thema's:
Het college besliste om een aanvraagdossier in te dienen rond co-housing en begeleiding van jongvolwassen vluchtelingen. Het acroniem van dit projectvoorstel is CURANT, kort voor 'Co-housing and case management for Unaccompanied young adult Refugees in ANTwerp'. Trekker van dit voorstel is het Departement Maatschappelijke Integratie van OCMW Antwerpen. Andere partners in het lokale concortium zijn: Solentra, JES vzw, Vormingplus, Atlas (vzw integratie & inburgering Antwerpen) en CeMIS (Universiteit Antwerpen).
Startpunt voor het projectvoorstel is de vaststelling dat niet-begeleide minderjarige vluchtelingen, zodra ze meerderjarig worden, niet langer beschermd worden door Europese en internationale regelgeving, en zo uit het 'vangnet' vallen van gesubsidieerde opvang (door Fedasil), verplichte inburgeringstrajecten, onthaalonderwijs (OKAN - Onthaalonderwijs Anderstalige Nieuwkomers), begeleiding op maat (vormingen/VDAB-aanbod), en de steun van een voogd. Dat maakt deze groep van jongeren enorm kwetsbaar, waardoor de kansen stijgen dat ze geen opleiding of onderwijs volgen, geen werk vinden, en zo in een situatie terechtkomen van langdurige afhankelijkheid van sociale bijstand.
Om dit te vermijden, wil het consortium inzetten op 3 innovaties, die 'getest' zullen worden op een doelgroep van minimum 75 en maximum 135 niet-begeleide jongvolwassen vluchtelingen:
1) Co-housing met vrijwilligers ('buddies'), niet enkel om in opvang te voorzien, maar vooral als een manier om duurzaam te integreren.
2) Circulaire geïntegreerde individuele trajecten (met focus op activering, onderwijs, zelfstandig wonen, taal, vrijetijdsbesteding, maatschappelijke integratie en psychologische ondersteuning), met intensieve opvolging door middel van individueel casemanagement.
3) Academische evaluatie, die moet toestaan om de impact van co-housing en de circulaire aanpak op de integratie van de doelgroep te meten.
Op 12 oktober 2016 maakte de Europese Commissie publiek bekend dat het CURANT-voorstel weerhouden wordt voor subsidiëring.
Het CURANT-project sluit volledig aan bij de doelstelling van het OCMW om in te zetten op de integratie van migranten en vluchtelingen. De subsidiëring vanuit Urban Innovative Actions biedt de kans om voor de kwetsbare doelgroep van jongvolwassen vluchtelingen een vervolgtraject te voorzien, zowel wat betreft huisvesting als begeleiding. Als oplossing voor de huisvestingsproblematiek wordt voorgesteld om co-housing ('solidair wonen') in te richten, waarbij een jongvolwassen vluchteling gematcht wordt met een Antwerpse buddy (Nederlands niveau 4.2 of moedertaal, stabiele levenssituatie, financieel onafhankelijk, minimum aantal uren beschikbaar). Wat woonvorm betreft, wordt gemikt op een mix van modulaire woonunits, appartementen en inrichting van leegstaande panden. Aankoop-, huur- en/of renovatiekosten kunnen gedekt worden vanuit de subsidie. Door te co-housen zal de Antwerpse buddy minder huur moeten betalen, waardoor er een win-win wordt gecreëerd. Naar bijkomende begeleiding toe wordt zowel ingezet op vorming (Nederlands als tweede taal, psychologische trauma-begeleiding, inburgering, en andere vormingen op maat zoals agressiebeheer, voortrajecten activering, omgaan met democratie, ...) als op toeleiding naar de arbeidsmarkt (werkplekleren, coaching, statuten artikel 60/61).
Projectpartners voor deze intensieve vervolgtrajecten zijn Solentra (screening met oog op co-housing, en psychologische begeleiding), Vormingplus (screening en matching met oog op co-housing), Atlas (integratie op vlak van taal, onderwijs, vrije tijd en maatschappelijke oriëntatie) en JES vzw (expertise inzake jeugdwerk, arbeid, competenties en onderwijs). Onderzoekscentrum CeMIS (Centrum voor Migratie en Interculturele Studies) van de Universiteit Antwerpen zal instaan voor de evaluatie van de vervolgtrajecten en de meetbaarheid van de impact.
Totaalbudget voor het ganse consortium is 6.117.879,15 euro, waarvan 80% oftewel 4.894.303,32 euro subsidie. Het aandeel van OCMW Antwerpen in het projectbudget is 4.898.893,65 euro, waarvan 3.919.114,92 euro subsidie. Het projectbudget van Atlas bedraagt 197.264,10 euro, waarvan 157.811,28 euro subsidie. De subsidie laat toe om, in een context van een precaire woningmarkt, substantiële investeringen te doen in aankoop, renovatie en huur van patrimonium, dat voor co-housing (in totaal 75 co-housing units) kan worden ingezet.
Het project zal lopen van 2017 tot en met 2019 (drie jaar implementatie). Na afloop van deze implementatieperiode wordt er nog een bijkomend projectjaar voorzien voor de disseminatie van de resultaten naar andere Europese steden toe.
Het Departement Maatschappelijke Integratie van het OCMW staat in voor de coördinatie van het project. De stedelijke Eurodesk (dienst strategisch coördinator) zorgt voor de nodige ondersteuning bij het verwerven van de subsidie en de opstart van het project.
Het college neemt kennis van de subsidiëring van het CURANT-project inzake co-housing en begeleiding van jongvolwassen vluchtelingen, dat door OCMW Antwerpen gecoördineerd wordt.