Spijbelen en ander grensoverschrijdend gedrag zijn belangrijke risicofactoren op het vlak van vroegtijdig schoolverlaten. Spijbelgedrag wordt gezien als symptoomgedrag, als een signaal. Een jongere die spijbelt, is een jongere die bewust of onbewust te kennen geeft dat er iets mis is: een foute studiekeuze, faalangst, het slachtoffer zijn van pestgedrag, de sfeer op school, de interactie met de leerkracht, enzovoort. Vaak is er sprake van risicofactoren op de verschillende levensdomeinen van een jongere. Daarom is er niet alleen de focus op de jongere (en zijn gedrag/handelen), maar ook op de omgeving (onder andere de school) waarmee hij/zij interageert.
Antwerpse scholen en hun partners helpen jongeren met een problematische schoolloopbaan. Jongeren zijn soms schoolmoe, spijbelen, stellen grensoverschrijdend gedrag, enzovoort en geven aan dat het welbevinden of de sfeer niet optimaal is. Voorkomen dat deze jongeren de schoolbanken verlaten, voor ze een kwalificatie behalen, is cruciaal.
Samen met partners uit onderwijs, de centra voor leerlingenbegeleiding (CLB), welzijn, politie en justitie zet de stad dan ook sterk in op de vroege detectie en opvolging van spijbelaars en jongeren met een problematische schoolloopbaan. In samenwerking met het CLB, worden twee keer per jaar de spijbelcijfers aan alle Antwerpse scholen opgevraagd. Alle in een Antwerpse school ingeschreven leerlingen (de leerplichtige kleuters, alle leerlingen lager onderwijs, voltijds en deeltijds secundair onderwijs) waarvoor 10 of meer B-codes door de school werden opgetekend, worden geregistreerd. Een B-code staat gelijk aan een halve dag ongewettigde afwezigheid. Voor het secundair onderwijs omvat dit dus niet enkel de leerplichtige, maar ook de meerderjarige spijbelaars.
Dit jaarrapport bevat een analyse van de spijbelcijfers uit alle Antwerpse scholen in schooljaar 2014-2015. De link wordt gelegd tussen spijbelen en schoolse vertraging, aangevuld met enkele opvallende vaststellingen op basis van gesprekken met de ‘veldwerkers’ (directie, zorgleerkrachten, clb-medewerkers, enzovoort). Deze mensen vormden de spiegel bij het formuleren van nieuwe uitdagingen en bij het interpreteren van de meetresultaten met betrekking tot de aanpak van risicojongeren in Antwerpen.
In het basisonderwijs zijn er voor schooljaar 2014-2015 in het totaal 1.718 leerlingen met 10 halve dagen of meer ongewettigde afwezigheden. Dit op een totaal van 37.338 leerplichtige leerlingen geeft 4,6% van alle leerlingen in het basisonderwijs. 'Het verlengd kleuterschooleffect’ blijft spelen in het basisonderwijs: in het eerste leerjaar zijn er in verhouding meer ongewettigde afwezigheden bij de leerplichtige leerlingen dan in de andere leerjaren. In het basisonderwijs betekent dit een lichte stijging van 0,6% ten opzichte van het schooljaar 2013-2014.
Bij de spijbelcijfers uit het secundair onderwijs zijn de cijfers voor het betrokken schooljaar terug op het niveau van 2011-2012. Ten opzichte van het schooljaar 2013-2014 is dit een stijging bij zowel de leerplichtigen als de meerderjarigen. Op een totaal van 36.700 leerlingen zijn er 6.157 spijbelaars (16,8%). Het aandeel van de meerderjarige spijbelaars blijft groter dan die van de leerplichtige spijbelaars. Naar onderwijsvormen wordt er in het algemeen secundair onderwijs het minst gespijbeld; toch is er in alle onderwijsvormen, behalve het kunstsecundair onderwijs, een stijging.
De stijging van de cijfers konden in zekere mate voorspeld worden bij de beslissing van de Antwerpse Onderwijsraad om overal een uniforme registratie in te voeren vanaf het schoolhaar 2014-2015. Deze uniforme registratie impliceerde immers striktere regels voor vele scholen.
Tenslotte blijft er een sterke samenhang tussen spijbelen en schoolse vertraging. Er zijn meer spijbelaars die schools vertraagd zijn of er zijn meer schools vertraagde leerlingen die spijbelen.
Dit jaarrapport bevat een analyse van de spijbelcijfers uit alle Antwerpse scholen in schooljaar 2014-2015. De link wordt gelegd tussen spijbelen en schoolse vertraging, aangevuld met enkele opvallende vaststellingen op basis van gesprekken met de ‘veldwerkers’ (directie, zorgleerkrachten, clb-medewerkers, enzovoort). Deze mensen vormden de spiegel bij het formuleren van nieuwe uitdagingen en bij het interpreteren van de meetresultaten met betrekking tot de aanpak van risicojongeren in Antwerpen.
Het college neemt kennis van het spijbelrapport schooljaar 2014-2015.