Hoekakker is een onbebouwd en groen gebied van circa 18 hectare groot, gelegen in de wijk Donk in het district Ekeren. Het bestaat grotendeels uit weilanden en akkers. Drie beken stromen in of in de onmiddellijke omgeving van het plangebied: de Donkse Beek loopt langs de Prinshoeveweg ten noorden van het gebied, de Oudelandse beek doorkruist het plangebied en de Laarse beek stroomt ten zuiden parallel met de E19.
In het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) ‘Afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen’ werd het gebied bestemd als ‘reservegebied voor wonen Hoekakker’ en is het vanaf 31 december 2015 bestemd voor wonen zoals bepaald in artikel 2C.2 ‘woongebied’.
Twee derde van de gronden is in handen van projectontwikkelaar nv Vooruitzicht en één derde in eigendom van sociale huisvestingsmaatschappij De Ideale Woning. De twee eigenaars plannen een nieuwe woonwijk met zo’n 600 woningen en appartementen en enkele voorzieningen, gebouwd rond een publiek park.
In opdracht van de eigenaars wordt door ontwerpbureau BUUR een masterplan opgemaakt. De stad Antwerpen begeleidt BUUR bij de opmaak van dit plan. Na kennisneming van het voorontwerp masterplan wordt in de volgende fase het voorontwerp verder uitgewerkt naar een definitief masterplan. In deze fase moet het voorontwerp eveneens ter advies worden voorgelegd aan de districtsraad, de gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening (GECORO), de stadsbouwmeester en verschillende ambtelijke werkgroepen. Het definitief masterplan zal in december 2016 voorgelegd worden aan het college.
Het definitief masterplan wordt juridisch vertaald in een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) Hoekakker. Samen met het definitief masterplan wordt de richtnota van dit RUP voorgelegd aan het college. De definitieve vaststelling van RUP Hoekakker wordt midden 2018 voorzien.
In het gebied Hoekakker wordt ingezet op de inrichting van een publiek park dat circa twee derde van de totale oppervlakte van het projectgebied inneemt. Op die manier wordt de site een groen hart voor Ekeren-Donk waar de mensen uit de wijk kunnen recreëren en elkaar ontmoeten. De inrichting van het park biedt kansen om de ecologische waarde van de site te verhogen. De Oudelandse beek wordt opgewaardeerd en krijgt een volwaardige plaats in het park.
De waterproblematiek in Hoekakker werd in verschillende overlegmomenten met experten, provincie Antwerpen en het Vlaams gewest besproken. Er wordt vooropgesteld dat binnen Hoekakker zo veel water gebufferd moet worden als tijdens een statistische 100-jarige overstroming (T100). Dit komt overeen met dezelfde neerslaghoeveelheid in het gebied als tijdens de overstroming van juli 1995. De komberging die bijgevolg minimaal nodig is in het projectgebied is 11.700 m³. Het masterplan heeft echter de ambitie om veel meer water te bufferen dan minimaal wordt vooropgesteld. Door het park grotendeels overstroombaar te maken, kan veel meer dan de noodzakelijke buffercapaciteit worden voorzien, namelijk circa 40.000 m³. Dit buffervolume kan gezien worden als een 200-jarige overstroming. Deze overcapaciteit creëert bijkomende reserve, zo wordt onder andere de impact van de klimaatswijziging mee opgevangen.
Water wordt in Hoekakker als thema omarmd en zal mee de identiteit van het park bepalen. Op die manier wordt het watersysteem een leesbaar onderdeel van het landschap. Deze ambities werden eveneens vastgelegd in de startbeslissing signaalgebied Hoekakker I, opgesteld door het Bekkensecretariaat, dat in het najaar 2016 ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de Vlaamse regering. De concrete invulling van het park en de wensen van de omwonenden zullen binnen een afzonderlijk ontwerp- en participatietraject, samen met de afdeling ontwerp en uitvoering (stadsontwikkeling) en de ontwerper van de opdrachtgever, verder worden uitgewerkt.
De randen van het projectgebied zijn hoger gelegen dan het centrale groengebied en bijgevolg niet overstroombaar. Op deze droge randen kan gebouwd worden, waardoor het bestaande woonweefsel van Ekeren-Donk wordt afgebouwd en een gezicht krijgt naar het nieuwe park. In de rand van het park worden zeven bouwvelden afgebakend. In deze bouwvelden situeren zich de woningen en voorzieningen, alsook parkeerinfrastructuur en de nodige wegenis. Er wordt ingezet op een mix van verschillende woningen en doelgroepen. Zo blijft flexibiliteit behouden voor de toekomst. Algemeen worden twee woontypologieën voorzien in het project: eengezinswoningen die de bestaande bouwblokken van de wijk afbouwen met een maximale hoogte van twee tot drie bouwlagen. En een tweede rand parkwoningen (gestapelde woningen) die een gezicht geven aan het park met een maximale hoogte van vijf bouwlagen. Plaatselijk wordt een hoogteaccent van zes bouwlagen voorzien.
In totaal biedt Hoekakker ruimte aan een 600-tal woningen: een mix van rijwoningen, meergezinswoningen, sociale (huur-)woningen en bescheiden (huur-)woningen. Een cluster met voorzieningen wordt gesitueerd aan de Prinshoeveweg omwille van de bereikbaarheid en zichtlocatie. Mogelijke voorzieningen zijn een buurtwinkel, een kinderdagverblijf, een dienstencentrum, assistentiewoningen en andere gemeenschapsfuncties.
Het project Hoekakker wenst eveneens in te zetten op duurzame mobiliteit door een aantal basisprincipes te integreren:
Ter ondersteuning van het luik mobiliteit maakte nv MINT in opdracht van nv Vooruitzicht een mobiliteitsstudie op (eindrapport maart 2016). Voor de conclusies van de studie werd uitgegaan van een project van 615 wooneenheden en de voorzieningen zoals opgenomen in voorliggend masterplan.
De mobiliteitsstudie geeft aan dat voor wat betreft de verkeersafwikkeling in de omliggende wijk geen problemen te verwachten zijn. Het kruispunt Laar-Kapelsesteenweg wordt wel benoemd als problematisch. Optimalisaties aan het kruispunt zijn niet mogelijk (wordt nu heraangelegd). De mobiliteitsstudie concludeert dat een verslechtering van 2% door de ontwikkeling van Hoekakker niet significant is.
Op dit moment is het projectgebied onvoldoende geënt op het openbaar vervoer en fietsen. Voor verbetering van de connectie met het openbaar vervoer en het bestaand fietsnetwerk worden in het mobiliteitsplan enkele optimalisaties gesuggereerd maar niet concreet actie toe ondernomen:
Voor wat het parkeren betreft worden alle parkeerplaatsen voor de nieuwe bewoners (1,5 per woning), zowel voor de eensgezinswoningen als van de gestapelde woningen, ondergronds georganiseerd. Bezoekersparkeren (0,3 per woning) wordt grotendeels bovengronds georganiseerd in parkeerpockets. De nv Vooruitzicht engageert zich om de gevraagde bezoekersparkings bij bouwveld 1 en 5 eveneens ondergronds te voorzien.
Advies
De draft voorontwerp masterplan Hoekakker werd op 28 juni 2016 voorgelegd aan de stadsbouwmeester en de betrokken stedelijke diensten voor advies. Vooral met de concrete invulling van de bouwvelden (afwerken met eengezinswoningen en parkrand met gestapelde woningen) wordt slechts onder voorbehoud akkoord gegaan. Zowel naar het statuut van de woningen ‘in het park’, de uitwerking van de parkrand en de grens tussen publiek-privaat is het voorstel nog te onduidelijk. Deze onduidelijkheden dienen eerst verder onderzocht te worden en voorgelegd aan de stadsbouwmeester en betrokken werkroepen alvorens een definitief akkoord gegeven kan worden over de effectieve invulling van bouwvelden in het masterplan.
Het POET-principe (parkeren op eigen terrein) stelt dat de volledige parkeerbehoefte op eigen terrein dient te worden gerealiseerd. Dit wil zeggen dat de parkeerplaatsen die op het maaiveld in open lucht worden gerealiseerd niet worden overgedragen als openbaar domein en hun privaat karakter behouden. Dit dient ruimtelijk voldoende duidelijk te zijn. Daarbij biedt het park niet het programma om te functioneren als een bovenlokaal park. Het is dus niet nodig om parkeerplaatsen te voorzien speciaal voor bezoekers van het park. Dit met uitzondering van de volkstuintjes.
In de volgende fase worden bovenstaande onderzoeksvragen verder uitgewerkt en besproken. Het voorontwerp masterplan wordt eveneens te advies voorgelegd aan de districtsraad van Ekeren, de GECORO, het coördinatie-overleg openbaar domein, de plangroep en andere noodzakelijke werkgroepen.
Communicatie
Op basis van voorliggend voorontwerp masterplan wordt op vrijdag 30 september tussen 16.00 uur en 19.00 uur een infomoment georganiseerd voor de buurtbewoners. Dit gebeurt in samenwerking met nv Vooruitzicht en De Ideale Woning. Met panelen en een maquette wordt het voorontwerp masterplan Hoekakker toegelicht.
Het college neemt kennis van het voorontwerp masterplan Hoekakker, opgemaakt door het ontwerpbureau BUUR, in opdracht van de eigenaars nv Vooruitzicht en De Ideale Woning. Het voorontwerp is een ontwerpplan dat verder dient te worden uitgewerkt op basis van de gestelde stedelijke en landschappelijke onderzoeksvragen.
Het college geeft opdracht aan:
| Taak | Dienst |
| SW/ruimte |
|
| SW/communicatie |
|